17 دانستنی فوق العاده درباره فوتبال

به جرأت می‌توان گفت ورزش فوتبال محبوب‌ترین و پرطرفدارترین ورزش دنیا است. برگزاری لیگ‌های حرفه‌ای و جام‌های جهانی و قاره‌ای متعدد باعث شده تا تب فوتبال در تمامی چهارفصل سال بسیار داغ باقی بماند. فرقی نمی‌کند طرفدار چه تیم و چه بازیکنی هستید، حتی فرقی نمی‌کند که فوتبال دوست دارید یا نه؛ در هر صورت ما خواندن این 17 نکته دانستنی جالب درباره فوتبال را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

نکاتی جالب و خواندنی در مورد فوتبال

1. در سال 2000 و در جریان یک بازی محلی در بریتانیا، بعد از سوت شروع بازی بازیکنی به نام Lee Todd به داور فحش داد و گفت که چقدر صدای سوت بلند بوده؛ داور هم به همین خاطر سریع‌ترین کارت قرمز تاریخ فوتبال را به او داد. یعنی اخراج بعد از 2 ثانیه!

2. پسری 20 ماهه بعد از قرارداد بستن با یک باشگاه بلژیکی، به جوانترین فوتبالیست حرفه‌ای تبدیل شد!

3. گفته می‌شد که جام جهانی 2022 قطر بیشتر از حادثهٔ 11 سپتامبر جان انسان‌ها را خواهد گرفت؛ آن هم به دلیل شرایط کاری وحشتناک برای کارگران مهاجری که مشغول ساخت استادیوم و زیرساخت‌های دیگر خواهند بود.

4. 8 تا از 12 شهری که میزبان جام جهانی 2014 برزیل بودند، در میان لیست 50 شهر خشن دنیا قرار دارند.

5. شهر لوسيل که میزبان بازی نهایی جام جهانی 2022 خواهد بود، تا چند سال پیش وجود خارجی نداشت!

6. در سال 2013، کریستین رونالدو موزه‌ای را به نام خودش افتتاح کرد.

7. اولین بازی فوتبال که از تلویزیون پخش شد در سال 1937، و بازی دوستانه‌ای بین دو تا از تیم‌های آرسنال بود.

8. بیش از یک مورد از هر 20 آسیب دیدگی در فوتبال به خاطر شادی بعد از گل اتفاق می‌افتد!

9. به طور متوسط یک فوتبالیست در یک بازی حدود 15 کیلومتر می‌دود.

10. جالب است بدانید که گروهی از طرفداران فوتبالیست فقید آرژانتینی، دیگو مارادونا، فرقه‌ای به اسم این بازیکن ساخته‌اند و او را همانند یک قدیس می‌پرستند!

11. قرارداد رونالدینیو با کوکاکولا پس از آنکه او در یک کنفرانس خبری پپسی نوشید، فسخ شد!

12. کشورهای عضو فیفا بیشتر از کشورهای عضو سازمان ملل متحد هستند.

13. توپ اورجینال جام جهانی 2014 در پاکستان تولید شده بود.

14. بیشترین گلی که در یک بازی جام جهانی زده شده، 10 گل است که در سال 1982 توسط مجارستان به ال سالوادور زده شد.

15. سریع‌ترین گل زده شده در تاریخ فوتبال فقط 2 ثانیه بعد از شروع بازی بوده است!

16. رونالدینیو در 13 سالگی مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت چون تیم او 23 بر صفر برده بود و هر 23 گل را هم خودش زده بود!

17. یک تصمیم داور در بازی آرژانتین و پرو در سال 1964 باعث شورشی شد که منجر به کشته شدن 30 هوادار گردید!

گرد آوری سید حسن نجات

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

ادامه مطلب

باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران یک باشگاه فوتبال ایرانی است که در سال ۱۳۴۲ در شهر تهران، پایتخت ایران بنیانگذاری شده‌است.[۶] پرسپولیس در جام خلیج فارس بازی می‌کند و پس از سال ۱۳۴۷، در تمامی ادوار برگزارشده در بالاترین سطح لیگ فوتبال ایران حضور داشته‌است.[۷] این باشگاه پرافتخارترین[۸][۹] و پرهوادارترین[۱۰] باشگاه فوتبال در ایران است و شهرآورد این تیم با استقلال، مهمترین بازی باشگاهی در ایران است. همچنین بر پایه گزارش کنفدراسیون فوتبال آسیا، پرسپولیس به عنوان پرهوادارترین تیم فوتبال آسیا شناخته شده‌است و پس از آن دالیان چین و الهلال عربستان در رتبه‌های بعدی قرار دارند.[۱۱][۱۲] پرسپولیس از آغاز تاریخ خود، ۹ بار در بالاترین دسته لیگ فوتبال ایران به قهرمانی رسیده (یک جام منطقه‌ای، ۲ جام تخت جمشید، ۴ جام آزادگان و ۲ جام خلیج فارس) و از این جهت رکورددار است. ۵ بار قهرمانی در جام حذفی ایران و یک قهرمانی در جام برندگان جام آسیا از دیگر قهرمانی‌های مهم پرسپولیس‌اند. فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال این باشگاه را در رده‌ چهارم برترین باشگاه‌های فوتبال آسیا در قرن بیستم اعلام کرده‌است.[۱۳] محتویات [نهفتن]  ۱ تاریخچه ۱.۱ پیش از انقلاب ۱.۱.۱ دهه ۱۳۴۰ ۱.۱.۲ دهه ۱۳۵۰ تا انقلاب ۱.۲ پس از انقلاب ۱.۲.۱ انقلاب و دهه ۱۳۶۰ ۱.۲.۲ دهه ۱۳۷۰ ۱.۲.۳ دهه ۱۳۸۰ ۲ نام، نماد و رنگ ۳ پرسپولیس در فرهنگ عامه و رسانه‌ها ۴ پرسپولیس و سیاست ۴.۱ در دوران پهلوی ۴.۱.۱ پیش‎زمینه‎ها (پیش از ۱۳۴۷) ۴.۱.۲ رابطه پرسپولیس و دربار (۱۳۵۷-۱۳۴۷) ۴.۲ در دوران جمهوری اسلامی ۴.۲.۱ اوایل انقلاب و دهه ۶۰ (۱۳۷۰-۱۳۵۷) ۴.۲.۲ دهه ۷۰ و آغاز ورود سیاسیون (۱۳۸۰-۱۳۷۰) ۴.۲.۳ دهه ۸۰ (۱۳۹۰-۱۳۸۰) ۵ ورزشگاه و زمین تمرین ۵.۱ ورزشگاه خانگی ۵.۱.۱ پیش از انقلاب ۵.۱.۲ پس از انقلاب ۵.۲ زمین تمرین ۶ هواداران و هماوردان ۶.۱ هواداران ۶.۲ هماوردان ۶.۲.۱ استقلال تهران ۶.۲.۲ سپاهان اصفهان ۷ آمار و ترین‌ها ۸ فصل‌های اخیر ۹ تیم‌های دیگر ۹.۱ تیم‌های پایه ۹.۲ تیم دوم ۹.۲.۱ پیش از انقلاب ۹.۲.۲ پس از انقلاب ۹.۳ تیم زنان ۹.۴ تیم فوتسال ۹.۵ تیم وزنه‌برداری ۹.۶ تیم دومیدانی ۱۰ بازیکنان ۱۰.۱ بازیکنان کنونی ۱۰.۲ بازیکنان جام جهانی ۱۰.۳ بازیکنان برجسته و بازیکنان پیشین ۱۰.۴ کاپیتان‌ها ۱۱ مربیان ۱۱.۱ کادر فنی کنونی ۱۱.۲ مربیان اخیر ۱۱.۳ مربیان برجسته پیشین ۱۲ چارت مدیریتی باشگاه ۱۳ دست‌آوردها ۱۳.۱ کشوری ۱۳.۲ آسیایی ۱۴ مسائل اقتصادی و حقوقی ۱۴.۱ درآمدزایی ۱۴.۱.۱ حامیان مالی ۱۴.۲ دارایی‌ها ۱۴.۳ مالکیت ۱۴.۴ اختلاف حقوقی بر سر برند پرسپولیس ۱۴.۵ خصوصی‌سازی ۱۵ منابع و مآخذ ۱۵.۱ عمومی ۱۵.۲ ویژه ۱۶ پیوند به بیرون تاریخچه نوشتار اصلی: تاریخچه باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران
پیش از انقلاب دهه ۱۳۴۰ طاووسی آشتیانی ب.وطنخواه جاسمیان ر.وطنخواه کاشانی رحیمی ممبینی ادیبی بهزادی گنجاپور بازیکنان آغازگر نخستین بازی رسمی باشگاه پرسپولیس (پس از پیوستن شاهینی‌ها) برابر تاج در روز ۱۶ فروردین ۱۳۴۷ در ورزشگاه امجدیه.[۱۴] مربی پرسپولیس پرویز دهداری بود.[۱۵] پیوستن بازیکنان تیم فوتبال منحل شده شاهین تهران به پرسپولیس، باعث محبوبیت این تیم شد.[۱۶] باشگاه ورزشی پرسپولیس متعلق به «شرکت سی. آر. سی» در دی ماه سال ۱۳۴۲ به دست علی عبدُه در اوین و جاده قدیم شمیرانات بنیانگذاری شد. باشگاه اصلاً در بولینگ و چند ورزش دیگر فعال بود (بولینگ عبده) و یک تیم فوتبال در دسته دوم تهران داشت.[۱۷][۱۱][۱۸][۱۹] در آن سو، و در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۴۶؛ باشگاه شاهین که در دهه ۱۳۴۰ بازیکنان زیادی در تیم ملی ایران داشت و در میان مردم محبوب بود، به دستور سازمان ورزش و تفریحات ایران رسماً منحل شد.[۲۰][۲۱] با رایزنی‌های عبده با پرویز دهداری (مربی شاهین) و مسعود برومند (سرپرست شاهین)، بیشتر بازیکنان باشگاه شاهین به پرسپولیس پیوستند و باعث شهرت و محبوبیت آن شدند.[۱۱][۱۸][۲۱][۲۲] دهداری مربی و برومند سرپرست پرسپولیس شدند و باشگاه توانست در مسابقات رده‌بندی دسته‌های کشور در گروه خود اول شود و به بالاترین دسته لیگ فوتبال ایران راه یابد.[۱۱] آن‌ها در مسابقات قهرمانی آسیا (مسابقاتی که میان تیم‌های ایرانی برای شرکت در جام باشگاه‌های آسیا برگزار شد) نیز قهرمان شدند و به عنوان نخستین نماینده ایران به جام باشگاه‌های آسیا رفتند.[۱۱][۲۳][۲۴] در سال ۱۳۴۸، محمود خیامی، مدیر کارخانه ایران ناسیونال که از هواداران شاهین بود تصمیم گرفت برای تبلیغ خودروی تازه‌تولید پیکان از بازیکنان پرسپولیس استفاده کند[۱۱] و پس از امضای پروتکل همکاری با عبده[۲۲] بازیکنان پرسپولیس به شکل دسته‌جمعی به باشگاه پیکان کوچیدند[۱۸] و با این تیم موفق به کسب مقام قهرمانی در جام جام باشگاه‌های تهران ۱۳۴۸ شدند، در حالی که پرسپولیس در جایگاه یازدهم قرار گرفت.[۲۵] یک سال بعد بازیکنان به پرسپولیس بازگشتند و تحت رهبری حسین فکری،[۲۲] پس از تاج در جای دوم جام باشگاه‌های تهران ۱۳۴۹ قرار گرفتند.[۲۶] در همین سال دست پرسپولیس از جام منطقه‌ای هم کوتاه ماند.[۲۷] دهه ۱۳۵۰ تا انقلاب بازیکنان پرسپولیس در سال ۱۳۵۰. پرسپولیس در این سال با ۱۳ پیروزی و ۱ شکست از ۱۴ بازی جام منطقه‌ای ایران ۱۳۵۰ به نخستین قهرمانی تاریخ خود رسید.[۲۸] در سال ۱۳۵۰، پرسپولیس تحت مربیگری آلن راجرز[۲۲] در دومین دوره جام منطقه‌ای به قهرمانی رسید.[۲۸] یک سال بعد، عبده اعلام کرد باشگاه پرسپولیس حرفه‎ای است[۲۲][۱۸] و بازیکنانش فقط در بازی‎های حرفه‌ای شرکت خواهند کرد. بنابراین بازیکنان به دو دسته تقسیم شدند و عده‎ای در تیم حرفه‎ای و عده‌ای در تیم آماتور عضویت یافتند.[۲۹] در آن سال مسابقات فوتبال کشوری در ایران برگزار نگردید، و پرسپولیس که در جام باشگاه‌های تهران ۱۳۵۱ با تیم آماتورهایش شرکت کرده‌بود، در میان ۱۶ تیم در جای یازدهم قرار گرفت.[۳۰] در آن دوره پرسپولیس در ورزشگاه اختصاصی خود موسوم به ورزشگاه آپادانا[۳۱] تمرین می‎کرد و عبده برای فعال نگه‎داشتن تیم اصلی، باشگاه‎های صاحب‌نامی همچون سائوپائولو و چلسی را برای بازی دوستانه به تهران آورد.[۲۹] اما در سال ۱۳۵۲ به دلیل عدم وجود زیرساخت‎های فوتبال حرفه‎ای در ایران[۱۱] و اعتراض خسروانی به آتابای، رئیس وقت فدراسیون فوتبال ایران[۲۹] عبده پس از فروش ورزشگاه باشگاه فعالیت حرفه‎ای پرسپولیس را منحل کرد.[۲۲][۱۸][۳۱] پرسپولیس در این سال‎ها، کم‎کم از مکتب شاهین فاصله گرفت.[۱۱] جام تخت جمشید در سال ۱۳۵۲ بازگشایی شد. در ۵ دوره‌ای که از این جام برگزار شد، پرسپولیس همواره از بهترین تیم‌ها بود و به ۲ قهرمانی (۱۳۵۲ و ۱۳۵۴) و ۳ نایب‌قهرمانی (۱۳۵۳، ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶) رسید.[۱۱][۳۲][۲۲] جام تخت جمشید ۱۳۵۷ نیز در حال انجام بود که با روی‌دادن انقلاب نیمه‌کاره ماند. پرسپولیس در این جام با یک امتیاز کمتر از شهباز دوم بود.[۳۳] پرسپولیس تا پایان جام تخت جمشید پرافتخارترین باشگاه فوتبال ایران بود.[۱۱] پس از انقلاب انقلاب و دهه ۱۳۶۰ علی پروین ملقب به «سلطان» که از بهترین بازیکنان تاریخ فوتبال ایران است،در دهه ۶۰ مربی–بازیکن تیم فوتبال پرسپولیس بود.[۶] پس از انقلاب، باشگاه تحت تاثیر آن قرار گرفت و لیگ کشوری فوتبال ایران منحل شد.[۱۶] بسیاری از بازیکنان تیم عوض شدند،[۱۱][۳۴] اما توانستند در جام شهید اسپندی (۱۳۵۸) قهرمان شوند.[۲۲] با آغاز جنگ ایران و عراق و دهه ۱۳۶۰، لیگ فوتبال سراسری ایران همچنان تعطیل بود (تا سال ۱۳۶۸ که جام قدس برگزار گردید) و پرسپولیس تنها در جام باشگاه‌های تهران شرکت می‌کرد.[۱۸] این باشگاه در ۱۰ دوره برگزاری این جام در دهه ۶۰، به ۷ قهرمانی و ۲ نایب‌قهرمانی دست یافت.[۲۲][۳۵] در سال ۱۳۶۶، پرسپولیس در کنار قهرمانی در جام حذفی تهران و جام باشگاه‌های تهران، موفق به کسب اولین قهرمانی خود در جام حذفی ایران هم شد تا در یک سال ۳ جام بگیرد.[۲۲] دهه ۱۳۷۰ دهه ۱۳۷۰، برای باشگاه موفقیت‌آمیز بود و با یک قهرمانی در جام برندگان جام آسیا[۳۶] آغاز شد. پرسپولیس در ۱۰ دوره جام آزادگان شرکت کرد و به ۴ قهرمانی و ۳ نایب‌قهرمانی دست‌یافت.[۲۲][۳۷] این باشگاه در این سال‌ها از پایه‌های اصلی تیم ملی فوتبال ایران بود،[۳۸] تا جایی که در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه ۹ نفر از ۲۲ بازیکن ایران در آن زمان عضو این تیم بودند.[۳۹] پرسپولیس در این دهه به ۲ قهرمانی جام حذفی و ۳ بار سومی جام باشگاه‌های آسیا نیز دست یافت.[۲۲][۲۳] دهه ۱۳۸۰ پرسپولیس با برد در هفته پایانی ۸۷-۸۶ برابر سپاهان پس از ۶ سال نخستین قهرمانی‌اش را به دست آورد.[۴۰] با آغاز دهه ۱۳۸۰، لیگ برتر فوتبال ایران راه‌اندازی شد و پرسپولیس در نخستین دوره آن قهرمان شد.[۴۱][۴۲] فصل بعد، پرسپولیس از نخستین دوره لیگ قهرمانان آسیا حذف شد[۴۳] و در لیگ نتایج خوبی نگرفت. این سال‌ها آغاز دورانی بود که سالنامه رسمی باشگاه آن را «دوران جدال با بحران» نامیده‌است، تا جایی که پرسپولیس حتی مقام ۹ام لیگ را هم تجربه کرد.[۲۲] دو فصل بعد، پرسپولیس پس از ۶ سال دوری از جام در جام خلیج فارس ۸۷-۱۳۸۶ به قهرمانی رسید[۴۰] و این دهه را با دو قهرمانی متوالی در جام حذفی (۸۹-۱۳۸۸ و ۹۰-۱۳۸۹) به پایان برد.[۴۴] نام، نماد و رنگ نماد باشگاه در سال ۱۳۴۹ تخت جمشید پیراهن پرسپولیس در فصل ۸۷-۱۳۸۶ تولید اول‌اشپورت سرستون هما در تخت جمشید پرسپولیس یک واژهٔ یونانی به معنای شهر پارسی است که از دو واژهٔ «پرسه» (به یونانی: Πέρσης) به معنای پارسی و «پولیس» (به یونانی: Πόλις) به معنای شهر تشکیل شده‌است. یونانیان باستان به پارسه یا تخت جمشید، پایتخت دودمان هخامنشیان، پرسپولیس می‌گفتند.[۴۵] در سال ۱۳۶۰، سازمان تربیت بدنی نام بولینگ عبده را به مجموعه ورزشی شهید چمران تغییر داد و قرار شد پرسپولیس از سال ۱۳۶۱، با نام دیگری فعالیت کند.[۴۶] بازیکنان در اعتراض به این تصمیم، در بازی با هما در جام باشگاه‌های تهران حاضر نشدند و قهرمانی این مسابقات را از دست دادند.[۳۴][۴۶] در دی ۱۳۶۵، پرسپولیس تحت پوشش بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی قرار گرفت. بنیاد مستضعفان تصمیم گرفت نام تیم را به «آزادی» تغییر دهد. بازیکنان با این تغییر نام موافق نبودند.[۴۶] در ۲۷ بهمن ۱۳۶۵، نام باشگاه رسماً به «پیروزی» تغییر یافت. اداره کل تربیت بدنی استان تهران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که «این تغییر نام به پیشنهاد بازیکنان صورت گرفته‌است.»[۴۷] با این وجود، رسانه‌ها و مردم ایران بیشتر نام پرسپولیس را به کار می‌برند.[۴۶] در آگهی ثبت نمادی که شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس در سال ۱۳۷۰ به ثبت رسانده، این توضیح آمده‌است: «کلمه پرسپولیس و علامت فانتزی. تصویر جامی که از دو طرف با دو سر اسب هخامنشی تلاقی دارد.»[۴۸] رنگ قرمز یکی از مهمترین نمادهای باشگاه فوتبال پرسپولیس به شمار می‌آید. به جز فصل ۸۶-۱۳۸۵ و چند بازی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۹ که بازیکنان پرسپولیس لباس‌های راه‌راه سفید و قرمز پوشیدند،[۴۹][۵۰] از آغاز همواره رنگ اصلی پیراهن پرسپولیس قرمز بوده‌است. از این رو آنان را «ارتش سرخ»[۱] و «سرخپوشان»[۲] می‌نامند. پیراهن دوم باشگاه نیز به طور سنتی سفید بوده‌است. از فصل ۹۰-۱۳۸۹ پیراهن دوم باشگاه به رنگ مشکی تغییر کرد که در پی آن در فصل ۹۱-۱۳۹۰ نیز این رنگ به عنوان رنگ دوم پیراهن باشگاه برگزیده شد.[۵۱] در یک نظرسنجی که پیش از لیگ دهم از سوی پایگاه خبری باشگاه پرسپولیس انجام شد، ۴۲ درصد از هواداران، رنگ مشکی و ۱۷ درصد رنگ سفید را برای رنگ پیراهن دوم باشگاه برتری داده‌اند.[۵۲] مدت‌ها بر سر قانونی بودن استفاده از نام پرسپولیس یا پیروزی بحث‌هایی بر سر زبان‌ها بود تا اینکه سرانجام در ۲۲ فروردین ۱۳۹۱، محمد رویانیان، مدیرعامل وقت باشگاه پرسپولیس، از رأی قطعی دادگاه برای بازگشت برند پرسپولیس خبر داد. لذا برای همیشه نام پیروزی از داخل پرانتز جلوی نام پرسپولیس برداشته شد.[۵۳] پرسپولیس در فرهنگ عامه و رسانه‌ها پرسپولیس به عنوان یک باشگاه فوتبال، کاملاً در میان مردم ایران شناخته‌شده‌است.[۱۷] عادل فردوسی‌پور در مجله ورلدساکر در این باره می‌نویسد: «نخستین پرسشی که هواداران فوتبال در ایران از یکدیگر می‌پرسند این است که قرمز هستی یا آبی؟»[۶] رسانه‌های ایران به شدت اخبار این باشگاه را پوشش می‌دهند و «حاشیه»های زیادی پیرامون افراد حاضر در باشگاه‌است.[۵۴] افکار عمومی ایران امروز نیز همانند دیگر جوامع،[۵۴][۵۵] تحت تاثیر این رسانه‌های ورزشی قرار دارند.[۵۶][۵۷] در چند سال اخیر بیش از ۵۰ وبگاه در فضای اینترنت با نام پرسپولیس وجودداشته‌است. برخی از این وبگاهای هواداری و خبری، خود را «سایت کانون هواداران پرسپولیس» و یا «سایتی رسمی» معرفی می‎کنند. دسته‎ای از این وبگاه‌ها که خط مشی حمایتی یا مخالفتی با گروه یا اشخاص خاصی دارند، منتسب به لیدرها و افراد نزدیک به اشخاص مرتبط با باشگاه دانسته می‎شوند.[۵۸] در پی پوشش گسترده اخبار باشگاه و شعارهای خاص روی سکوهای ورزشگاه،[۵۹] در سال‌های اخیر امنیت شغلی مدیران عامل و مربیان این باشگاه همواره در خطر قرار داشته‌است.[۵۴] جان دیوردن، نویسنده وب‌گاه گل در گزارشی با نام «تردید آسیا: آیا مربیگری پرسپولیس بزرگترین و دشوارترین کار در فوتبال آسیا است؟»، جو رسانه‌ها را «جانوری ترسناک» و مربیگری این تیم را «شغلی پرفشار» توصیف می‌کند.[۵۴] در فصل ۸۷-۱۳۸۶ که به قهرمانی پرسپولیس در جام خلیج فارس منتهی شد، فیلم مستندی با نام مردان پرسپولیس درباره این باشگاه ساخته‌شد. قرار بود قسمت دوم این فیلم در سال بعد ساخته شود که با مخالفت داریوش مصطفوی، مدیرعامل آن زمان پرسپولیس این فیلم ساخته‌نشد.[۶۰] سانسور و کیفیت پائین ساخت این فیلم با انتقادهایی همراه بود.[۶۱] همچنین در دهه‌های ۱۳۴۰، (عزیز اصلی) ۱۳۵۰ (محراب شاهرخی) و ۱۳۷۰ (احمدرضا عابدزاده، علی پروین، حمید استیلی و افشین پیروانی) نیز شماری از بازیکنان این باشگاه در فیلم‌های سینمای ایران به بازیگری پرداختند.[۶۲] در سال ۱۳۸۸، پرسپولیس به عنوان نخستین باشگاه ایرانی ساخت سرود رسمی‌اش را با همکاری داریوش خواجه‌نوری، خواننده و گیتاریست ایرانی آغاز کرد.[۶۳] این ترانه «آهنگ سرخ» نام دارد و بازیکنان سابق باشگاه آن را خوانده‎اند.[۶۴] پیش از این نیز خوانندگانی مانند فرزین برای پرسپولیس خوانده‌بودند.[۶۳] قاسم افشار نیز در دهه ۷۰ آلبومی با نام «قرمزته» منتشر کرده‌بود.[۶۵] پرسپولیس و سیاست در دوران پهلوی پیش‎زمینه‎ها (پیش از ۱۳۴۷) نوشتار اصلی: باشگاه فوتبال شاهین تهران#شاهین و سیاست پیش از شکل‎گیری پرسپولیس، خاستگاه آن یعنی شاهین درگیر جریانات سیاسی شده‎بود و سیاست میراث پرسپولیس از شاهین بود.[۲۱] مردم کوچه و خیابان، شاهین را مرکز جریان ضدشاهنشاهی می‌دانستند[۲۱] و اکثر هواداران شاهین از مخافان بودند.[۶۶] جریانات سیاسی و نفوذ پرویز خسروانی باعث انحلال شاهین شد.[۲۱][۱۶] رابطه پرسپولیس و دربار (۱۳۵۷-۱۳۴۷) پس از انحلال شاهین، هوادارانش به جهت حضور بازیکنان شاهین در پرسپولیس، از سال ۱۳۴۷ به این تیم گرویدند و تا سال ۱۳۵۷، سکوهای پرسپولیس، کمابیش جایگاه مخالفان شاه محسوب می‎شد.[۲۱] تاج که نماد حکومت شاهنشاهی محسوب می‎شد[۲۱] نیز در تقابل و رقابت با این پرسپولیس قرار گرفت.[۱۶] به جز علی عبده، ارتشبد محمد خاتم( فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی ایران ) و فاطمه پهلوی، عضوی از خانواده سلطنتی ایران نیز به پرسپولیس نزدیک بودند و کماکان رابطه خوبی با پرویز خسروانی نداشتند.[۲۱] بنابراین پرسپولیس جایگاه مناسبی برای مخالفان بود چرا که مانند شاهین «ظاهر مخالف» نداشت.[۲۱] عبده نزد خانواده شاه محبوبیت داشت، چنانچه افتتاح طبقه دوم بولینگ عبده توسط محمدرضا و فرح پهلوی انجام شد؛ اما پس از سال ۱۳۵۴ و درگذشت خاتم، روابط عبده با فاطمه پهلوی و دربار رو به تیرگی گرایید.[۲۱] در دوران جمهوری اسلامی اوایل انقلاب و دهه ۶۰ (۱۳۷۰-۱۳۵۷) پس از انقلاب، پرسپولیس به مانند تاج، در دست انقلابیون قرار گرفت، ملی شد و تغییر نام داد؛[۱۶] و سپس تحت نظر بنیاد مستضعفان قرار گرفت.[۲۱] به نوشته هوشنگ شهابی در دانشنامه ایرانیکا، حکومت جدید پس از انقلاب دل خوشی از فوتبال نداشت و مخالفان شاه معتقد بودند که او برای دور نگه‌داشتن جوانان از سیاست، تب فوتبال را در جامعه رواج می‎داده‌است.[۱۶] در دهه ۶۰ تقابل فوتبال و سیاست بارها منجر به تحریک تماشاگران و سکوهای پرسپولیس شد[۲۱][۱۶] و این مهر تائیدی بود بر دیدگاه حکومت که تب فوتبال بر ضد انقلاب است.[۱۶] در این دهه محمد دادکان و محمدحسن انصاری‌فرد از جمله بازیکنان پرسپولیس بودند که در دوران بازیگری خود وارد جریانات سیاسی شدند.[۲۱] دهه ۷۰ و آغاز ورود سیاسیون (۱۳۸۰-۱۳۷۰) به طور کلی (و به شکل خاص در باشگاه استقلال) اولین جرقه ورود سیاسیون و سیاست به فوتبال در سال ۱۳۶۹ زده‎شد.[۲۱] سیاست در قبال فوتبال آرام‌تر شد و پوشش تلویزیونی مسابقات افزایش یافت.[۱۶] پرسپولیس و استقلال در این دهه درگیر جناح‎بندی‎های سیاسی شدند اما تا پیش از دوم خرداد جناح‎بندی‎های آنان تقریباً نامشخص بود.[۲۱] در سال ۱۳۷۲ به اصرار حسن غفوری‌فرد، پرسپولیس زیر نظر فردی از کابینه هاشمی رفسنجانی (حسین محلوجی) قرار گرفت.[۲۱] در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶ علیرغم انتظارات، امیر عابدینی، مدیرعامل وقت پرسپولیس و جمعی از بازیکنان در اقدامی از علی‌اکبر ناطق‌نوری حمایت کردند و در آن سو علی فتح‎الله‎زاده، مدیرعامل وقت استقلال به همراه بازیکنان و مربیان در نامه‎ای سرگشاده به حمایت از محمد خاتمی پرداختند. این آخرین باری بود که دو باشگاه بدین شکل علنی و صریح موضع‎گیری سیاسی کردند.[۲۱] دو سال بعد، در ۲۰ تیر ۱۳۷۸ یعنی دو روز پس از واقعه کوی دانشگاه، در حالی که جامعه هنوز دچار التهاب بود و «با وجود شایعات و مشکلات، در فضایی نه‎چندان دلچسب و گرم»،[۶۷] بازی سنتی پرسپولیس–استقلال در فینال جام حذفی با آرامش برگزار شد و علی‎رغم تلاش‌های انجام‎شده برای تحریک تماشاگران، هیچ شعار سیاسی شنیده نشد.[۲۱] دهه ۸۰ (۱۳۹۰-۱۳۸۰) پس از آن که در سال ۱۳۸۰، رای دادگاه به تعلق پرسپولیس به دولت صادر شد، محسن مهرعلیزاده، رئیس وقت تربیت بدنی تلاش کرد که در ترکیب هیئت مدیره پرسپولیس از افراد متمایل به اصلاح‌طلبی استفاده نماید.[۲۱] پس از آغاز دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد و برگزاری انتخابات شورای اسلامی شهر تهران، یاران احمدی‌نژاد توافق کردند تا پرسپولیس زیر نظر شهرداری تهران به کار خود ادامه دهد.در این چند سال اخیر باشگاه پرسپولیس بین همچون توپی بین این مدیر آن مدیر پاس میشد تا اینکه در زمستان90 به محمد رویانیان سپرده شد.که هیچ گونه سابقه ورزشی و تیم داری تا از قبل از آن نداشته و به عقیده بساری با استفاده از لابی دولتی و قدرت به این سمت رسیده و از روی به کار آمدن حواشی متعدیا را برای باشگاه به ارمغان آورده[۲۱] ورزشگاه و زمین تمرین ورزشگاه خانگی پیش از انقلاب پرسپولیس پیش از ساخته شدن ورزشگاه آزادی، بازی‌های خود را در ورزشگاه امجدیه (ورزشگاه شهید شیرودی) برگزار می‌کرد و زمانی که بنیانگذاری شده‌بود، ورزشگاهی مجهز به استخر، زمین ژیمناستیک و بولینگ در مجموعه بولینگ عبده (شهید چمران کنونی) داشت. این مجموعه در مرداد ۱۳۵۷ آتش گرفت.[۳۴] عبده در شهرک اکباتان زمینی خرید و در آن‌جا یک ورزشگاه فوتبال با نام «آپادانا» بنا کرد. پرسپولیس به علت کمبود امکانات برای هوادارانش و همکاری‌نکردن دیگر باشگاه‌ها، تنها یک بازی در ورزشگاه آپادانا انجام داد و پس از آن، از آپادانا به عنوان زمین تمرین استفاده کرد. به دلیل حمایت نکردن دیگر باشگاه‌های ایران از حرفه‌ای‌گری پرسپولیس، عبده در سال ۱۳۵۲ ورزشگاه آپادانا را به ارزش ۲۰۰٬۰۰۰ تومان به باشگاه راه‌آهن فروخت ورزشگاه آپادانا امروز ورزشگاه راه‌آهن نامیده می‌شود و در همسایگی ورزشگاه شهید دستگردی قرار دارد. پس از انقلاب، در سال ۱۳۵۹ بنیاد مستضعفان و جانبازان دارایی‌های باشگاه را مصادره کرد.[۳۱] [۳۴] پس از انقلاب باشگاه پرسپولیس ورزشگاه اختصاصی ندارد و برای بازی‌های خانگی خود ورزشگاه آزادی تهران را اجاره می‌کند تیم ملی فوتبال ایران و استقلال تهران نیز در این ورزشگاه به میدان می‌روند.در پی بازسازی چمن ورزشگاه آزادی در فصل ۸۲-۸۱، پرسپولیس بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه تختی برگزار کرد در روزهای پایانی سال ۱۳۸۴، وبگاه رسمی باشگاه خبرهایی دربارهٔ این که پرسپولیس «ورزشگاه شهر قدس» را خریده‌است، منتشر کرد؛اما این ماجرا به علت مشکلات مالی و حقوقی باشگاه پایان یافت و به ثمر نرسید زمین تمرین پیش از انقلاب، زمین‌های تمرین پرسپولیس ورزشگاه آپادانا[۳۱] و بولینگ عبده[۳۴] بود. وقتی بولینگ عبده مصادره شد پرسپولیس در تپه‌های داوودیه تمرین می‌کرد.[۳۴] در سالیان اخیر، تمرینات تیم اصلی بیشتر در ورزشگاه کارگران انجام می‌شد.[۶۸] در شهریور ۱۳۸۷، پس از انتقال باشگاه راه‌آهن به شهرری، پرسپولیس ورزشگاه راه‌آهن را به ارزش ۱۵۰ میلیون تومان برای یک سال اجاره کرد و پس از ۳۵ سال به ورزشگاه خانگی دیرین خود در شهرک اکباتان بازگشت.[۶۹][۷۰] هم‌اکنون تیم اصلی پرسپولیس در ورزشگاه شهید درفشی‌فر تمرین می‌کند.[۷۱] تیم‌های پایه نیز در ورزشگاه امام رضا تمرین و بازی می‌کنند.[۲۲][۷۲] هواداران و هماوردان هواداران هجوم هواداران پرسپولیس به زمین چمن ورزشگاه آزادی پس از قهرمانی در لیگ برتر ۸۷-۸۶ پرسپولیس باشگاه پرهواداری است.[۱۷][۶] بر پایه نظرسنجی‌های انجام شده باشگاه پرسپولیس به عنوان پرهوادارترین باشگاه فوتبال ایران معرفی شده‌است.[۱۰] و بنا بر اعلام وبگاه رسمی، باشگاه برای هوادارنش ارزش بسیاری قائل است.[۷۳] با این که باشگاه پرسپولیس در تهران قرار دارد، در سراسر ایران هوادار دارد و در بازی‌های خارج از خانه نیز عده زیادی برای تشویق آن‌ها به ورزشگاه می‌روند.[۱۷][۶] این باشگاه در امارات متحده عربی[۷۴] و قطر[۷۵] نیز هوادارانی دارد. عادل فردوسی‌پور در مجله ورلدساکر می‌نویسد: «پرسپولیس با بیش از ۳۰ میلیون هوادار به عنوان محبوب‌ترین باشگاه آسیا شناخته می‌شود.»[۶] بنا بر نوشته همشهری‌آنلاین، کنفدراسیون فوتبال آسیا در فهرستی پرسپولیس را بالاتر از الهلال عربستان و دالیان چین پرهوادارترین باشگاه آسیا معرفی کرده‌بود.[۱۱] همچنین، این باشگاه رکورد پرتماشاگرترین بازی لیگ قهرمانان آسیا را با ۹۶٫۲۰۰ نفر تماشاگر در سال ۲۰۱۲ و در بازی با الغرافه قطر، در اختیار دارد.[۷۶]رکورد قبلی پرتماشاگرترین بازی لیگ قهرمانان آسیانیز مربوط به بازی پرسپولیس و بنیادکار ازبکستان با حضور ۹۵،۲۲۵ نفر در سال ۲۰۰۹ می باشد که در اختیار پرسپولیس بوده است. هماوردان استقلال تهران نوشتار اصلی: شهرآورد تهران ورزشگاه آزادی در جریان ۵۸امین شهرآورد تهران، ۷ اسفند ۱۳۸۳ بازی میان پرسپولیس و استقلال، دو باشگاه پرهوادار و پرافتخار ایران، مهم‌ترین مسابقهٔ باشگاهی فوتبال در ایران است.[۶] رکورد بیشترین گل زده و شکست ناپذیری (شش بازی رسمی) در داربی تهران در اختیار تیم پرسپولیس تهران است. همچنین نخستین بازی دو تیم در روز ۱۶ فروردین ۱۳۴۷، نخستین بازی رسمی پرسپولیس بود که با نتیجهٔ بدون گل پایان یافت.[۷۷] فردای آن روز، روزنامه کیهان ورزشی (مهمترین روزنامه ورزشی آن زمان) روی جلد خود هیچ چیز از بازی ننوشت و تیتری از فوتبال دخترها داشت.[۷۸] بر خلاف گذشته، امروزه این بازی همواره با حساسیت بالا و تماشاگران زیاد همراه‌است و برگزاری آن بازتاب‌های زیادی در ایران دارد.[۶][۷۹] معمولاً این بازی را حدود ۸۵.۰۰۰ نفر در ورزشگاه آزادی تهران تماشا می‌کنند.[۶] این شهرآورد گاهی به خشونت میان بازیکنان، و درگیری میان هواداران می‌انجامد و هولیگان‌ها به ناوگان حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوس‌ها آسیب می‌زنند.[۷۹][۸۰] مجله ورلدساکر در شماره ژوئیه ۲۰۰۸ خود، فهرستی از ۵۰ شهرآورد دنیا منتشر کرد؛ و شهرآورد تهران را در رتبه ۱ام آسیا و ۲۲وم جهان قرار داد.[۸۱] سپاهان اصفهان نوشتار اصلی: هماوردی پرسپولیس و سپاهان با این که پرسپولیس و سپاهان هر دو از باشگاه فوتبال شاهین به وجود آمدند، در گذشته بازی این دو هماوردی محسوب نمی‌شد. با آغاز جام خلیج فارس و قهرمانی باشگاه‌های اصفهانی در جام‌های فوتبال ایران، به اهمیت بازی‌های رودرروی باشگاه‌های اصفهان و تهران افزوده‌شد. پس از نبرد قهرمانی پرسپولیس و سپاهان در جام حذفی ۸۵-۱۳۸۴ و لیگ برتر ۸۷-۱۳۸۶، این حساسیت و اهمیت دوچندان شد، به گونه‌ای که هم‌اکنون این هماوردی از مهمترین بازی‌های دو باشگاه در هر فصل است.[۸۲][۸۳] آمار و ترین‌ها تیم فوتبال پرسپولیس تهران پرطرفدارترین تیم ایران و آسیا می‌باشد. تیم فوتبال پرسپولیس در میان تیم‌های باشگاهی ایران با ۹ عنوان قهرمانی در لیگ و پنج عنوان قهرمانی جام حذفی و در مجموع با ۱۴ عنوان قهرمانی، پرافتخارترین تیم باشگاهی تاریخ ایران می‌باشد. تیم فوتبال پرسپولیس تنها تیمی است که در کل ادوار برگزاری لیگ ایران همواره در بالاترین سطح آن بازی کرده است.به غیر از دو فصل اخیر ... تیم فوتبال پرسپولیس دارای بیشترین لژیونر در بین تیمهای ایرانی‌ست. محمود خوردبین، سرپرست تیم پرسپولیس در سال ۱۳۸۶ به همراه پرسپولیس تهران جام قهرمانی هفتمین دوره لیگ برتر را بالای سر برد تا صاحب رکورد بیشترین قهرمانی با یک تیم شود. علی پروین با ۳ عنوان قهرمانی در لیگ و سه عنوان قهرمانی جام حذفی با عنوان مربی ، و سه بار قهرمانی در لیگ را با عنوان بازیکن در کارنامه خود دارد که از این حیث بعد از محمود خردبین پرافتخارترین بازیکن-مربی تاریخ لیگ به حساب می‌آید. بهروز رهبری‌فر با شش عنوان قهرمانی، پرافتخارترین بازیکن لیگ است؛ پنج قهرمانی با تیم پرسپولیس و یک قهرمانی با پاس تهران. تیم فوتبال پرسپولیس در لیگ ۱۳۷۳ با نتیجه ده بر یک، شاهین‌بوشهر را شکست داد که بیشترین اختلاف گل ثبت شده در یک بازی لیگ است. تیم فوتبال پرسپولیس در بین سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۹ (۵ سال)،توانسته ۹ بازی پیاپی در شهرآورد تهران بازنده نباشد(شهرآورد ۴۱ تا ۴۹)و ۵ برد را بدست آورد(شهرآوردهای ۴۲،۴۳،۴۴،۴۶،۴۸) پرگل‌ترین بازی شهرآورد تهران با نتیجه شش بر صفر به سود تیم فوتبال پرسپولیس تهران در جریان نخستین دوره جام تخت‌جمشید در ۱۶ شهریور ۱۳۵۲ به پایان رسیده است. تیم فوتبال پرسپولیس با ۱۴ برد متوالی در لیگ آزادگان ۱۳۷۷ در این زمینه رکورددار است. تاکنون مهدی مهدوی‌کیا، علی دایی و علی کریمی از پرسپولیس موفق به دریافت جایزه بهترین بازیکن آسیا شده‌اند. علی دایی و علی کریمی تنها بازیکنان ایرانی هستند که در لیگ قهرمانان اروپا بازی کرده‌اند. علی دایی که از باشگاه پرسپولیس لژیونر شده است، توانسته به عنوان تنها بازیکن ایرانی در لیگ قهرمانان اروپا گلزنی کند. رکورد بازی‌های متوالی بدون شکست در لیگ مربوط به تیم فوتبال پرسپولیس در فاصله سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۳ است. وینگو بگوویچ، رکوردار بیشترین حضور یک مربی خارجی در لیگ ایران است با ۱۹۴ بار هدایت تیم های فولاد خوزستان، پرسپولیس و پاس. بازی پرسپولیس و الغرافه قطر در فروردین ۹۱ به عنوان پرتماشاگرترین بازی تاریخ لیگ قهرمانان آسیا شناخته شد. بهرام مودت سنگربان پرسپولیس تهران در لیگ ۱۳۵۴ به مدت ۸۴۴ دقیقه دروازه خود را بسته نگه داشت که از این حیث رکورددار است. محسن خلیلی با پیراهن تیم سایپا در لیگ ۸۴ مقابل راه‌آهن در یک بازی ۵ گل به ثمر رساند. علی دایی در لیگ ۸۲ با پیراهن پرسپولیس تهران در یک بازی چهار گل به پگاه گیلان زد.[۸۴][۸۵] [۸۶] [۸۷][۸۸][۸۹] این بخش نوشتار نیازمند گسترش است. فصل‌های اخیر نوشتار اصلی: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال پرسپولیس جدول زیر عملکرد کلی پرسپولیس در هفت سال اخیر را نشان می‌دهد. فصل رتبه در لیگ برتر جام حذفی جامباشگاه‌ها ۱۳۸۳-۸۴ ۴ام ۱/۸ پایانی راه نیافت ۱۳۸۴-۸۵ ۹ام نایب قهرمان ۱۳۸۵-۸۶ ۳وم نیمه پایانی ۱۳۸۶-۸۷ قهرمان ۱/۸ پایانی ۱۳۸۷-۸۸ ۵ام ۱/۴ پایانی ۱/۱۶ پایانی ۱۳۸۸-۸۹ ۴ام قهرمان راه نیافت ۱۳۸۹-۹۰ ۴ام قهرمان دور گروهی ۹۰-۹۱ ۱۲ام ۱/۴ نهایی ۱/۱۶ پایانی تیم‌های دیگر نوشتار اصلی: تیم‌های پایه و تیم ب فوتبال باشگاه پرسپولیس تیم‌های پایه پرسپولیس در رده‌های سنی امید، جوانان، نوجوانان و نونهالان تیم دارد.[۲۲][۹۰] تیم دوم پیش از انقلاب پرسپولیس پیش از انقلاب «تیم آماتورها» داشت. در جام باشگاه‌های تهران ۱۳۵۱، پرسپولیس رسماً با تیم آماتورهایش در جام شرکت کرد.[۳۰] مهدی عسگرخانی، دروازبان آماتورهای پرسپولیس برجسته‌ترین بازیکن آن تیم بود که بعداً به تیم اصلی رسید، به ابومسلم فروخته‌شد و به تیم ملی ایران نیز دعوت شد.[۲۲] پس از انقلاب نوشتار اصلی: باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار در روز ۲۸ شهریور ۱۳۸۵، محمدحسن انصاری‌فرد مدیرعامل آن زمان پرسپولیس با مدیرعامل باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار توافقنامه‌ای امضا کرد که بنابر آن، تیم فوتبال سرخپوشان تیم دوم پرسپولیس می‌شد.[۲۲][۹۱] پس از پایان آن فصل بهادر عبدی[۹۲] و فرهاد خیرخواه،[۹۳] (آقای‌گل دسته یک) که در سرخپوشان بازی می‌کردند به پرسپولیس پیوستند. پس از تغییر مدیرعامل پرسپولیس رابطهٔ دو باشگاه کمرنگ شد و باشگاه پرسپولیس به برخی تعهدات خود عمل نکرد.[۹۴] در آبان ۱۳۸۷ امتیاز باشگاه سرخپوشان به باشگاه دیهیم اهواز واگذار شد.[۹۵] پس از آن پرسپولیس تا حدود یک سال تیم دومی نداشت،[۹۶] اما در آبان ۱۳۸۸ «تیم ب پرسپولیس» راه‌اندازی شد.[۹۷][۹۸] این تیم در روزهای پایانی سال ۱۳۹۰ قهرمان مسابقات حذفی باشگاه‌های تهران شد.[۹۹] تیم زنان تیم فوتبال دختران پرسپولیس در سال ۱۳۵۵،هنگامه افشار نفر اول نشسته از چپ کاپیتان تیم فوتبال بانوان پرسپولیس . پرسپولیس پیش از انقلاب تیم زنان داشت. آن‌ها پس از تاج و به همراه دیهیم و عقاب از پیشگامان فوتبال زنان در ایران بودند.[۱۰۰] در تابستان ۱۳۸۷، رئیس کمیته بانوان فدراسیون فوتبال ایران از این باشگاه درخواست کرد تا در لیگ شرکت کند.[۱۰۱] در اواخر همان سال، پرسپولیس امتیاز تیم زنان پیکان را در اختیار گرفت و در لیگ شرکت کرد.[۱۰۲] در فروردین ۱۳۸۸ تیم فوتسال زنان پرسپولیس به مقام سوم غرب آسیا رسید.[۱۰۳] تیم فوتسال باشگاه پرسپولیس در لیگ فوتسال تا سال ۱۳۹۱ دارای تیم بود. اما در فروردین ماه سال ۹۱ به علت تبانی بازیکنان پرسپولیس در بازی با تیم گیتی پسند اصفهان٫محمد رویانیان٫مدیرعامل وقت باشگاه٫تیم فوتسال پرسپولیس را منحل کرد.[۱۰۴] تیم وزنه‌برداری در ۲۶ مرداد ۱۳۹۱ تیم وزنه‌برداری باشگاه پرسپولیس به همت مدیرعامل باشگاه (محمد رویانیان) تشکیل شد.[۱۰۵] بهداد سلیمی قهرمان فوق سنگین‌وزن المپیک ۲۰۱۲ لندن اولین عضو رسمی تیم وزنه‌برداری باشگاه پرسپولیس می‌باشد.[۱۰۶] تیم دومیدانی در مرداد ۹۱ تیم دو و میدانی باشگاه تشکیل شد و احسان حدادی نایب قهرمان المپیک ۲۰۱۲ لندن در رشته پرتاب دیسک نیز به عنوان نخستین ورزشکار با تیم دو و میدانی باشگاه پرسپولیس قراداد بست.[۱۰۷] بازیکنان بازیکنان کنونی هم‌چنین ببینید: باشگاه فوتبال پرسپولیس در فصل ۹۲-۱۳۹۱ باشگاه‌های ایرانی در هر فصل می‌توانند از ۲۱ بازیکن بزرگسال، ۶ بازیکن زیر ۲۳ سال - ۵ بازیکن زیر۲۱ سال و۳ بازیکن زیر۱۹ سال استفاده کند. این ۸ بازیکن جز لیست تیمهای پایه قرار دارند و در صورت نیاز به تیم اصلی اضافه خواهند شد. هر تیم می‌تواند از ۴ بازیکن خارجی که یک آسیایی باید میانشان باشد استفاده کند.[۱۰۸] فهرست زیر بازیکنان کنونی پرسپولیس را نشان می‌دهد. بازیکنانی که سهمیه زیر ۲۳ سال یا زیر ۲۰ سال هستند، با ستاره (*) مشخص شده‌اند. از تاریخ ۱ مرداد ۱۳۸۹[۱۰۹] شماره نقش بازیکن ۱ دروازه‌بان شهاب گردان ۲ هافبک مهدی مهدوی‌کیا ۳ هافبک کی‌وون جون ۴ مدافع سید جلال حسینی ۵ هافبک سامان آقازمانی* ۶ مدافع محسن بنگر ۷ هافبک حمیدرضا علی‌عسگری* ۸ هافبک علی کریمی ۹ مهاجم کریم انصاری‌فرد ۱۰ مهاجم غلامرضا رضایی ۱۱ مهاجم محمد قاضی ۱۲ مهاجم ایمون زاید ۱۳ مدافع حسین ماهینی ۱۴ هافبک محمد نوری ۱۶ مدافع مهرداد پولادی شماره نقش بازیکن ۱۷ هافبک جواد کاظمیان ۱۸ هافبک میثم نقی‌زاده* ۱۹ هافبک سعید قدمی* ۲۰ مدافع علیرضا نورمحمدی ۲۱ دروازه‌بان امیر عابدزاده* ۲۲ هافبک مهرزاد معدنچی ۲۳ هافبک امیرحسین فشنگچی ۲۴ مهاجم هادی نوروزی ۲۷ هافبک روح‌الله سیف‌اللهی* ۲۸ دروازه‌بان مسعود داستانی* ۳۰ مدافع محمدرضا خانزاده* ۳۱ هافبک افشین اسماعیل‌زاده* ۳۵ مدافع حسین کنعانی* ۴۰ دروازه‌بان نیلسون - هافبک فرشاد احمدزاده* بازیکنان جام جهانی جام جهانی ۱۹۷۸ جواد الله‌وردی علی پروین جام جهانی ۱۹۹۸ احمدرضا عابدزاده نیما نکیسا مهدی مهدوی کیا محمد خاکپور افشین پیروانی رضا شاهرودی بهنام سراج مهرداد میناوند نعیم سعداوی جام جهانی ۲۰۰۶ جواد کاظمیان مهرزاد معدنچی بازیکنان برجسته و بازیکنان پیشین نوشتار اصلی: فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال پرسپولیس هم‌چنین ببینید: فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال پرسپولیس برای دیدن نام بازیکنان پیشین باشگاه، رده:بازیکنان باشگاه پرسپولیس را ببینید. علی کریمی وحید هاشمیان علی دایی احمدرضا عابدزاده مهدی مهدوی‌کیا مهرزاد معدنچی جواد کاظمیان علی پروین فرشاد پیوس محمد پنجعلی کاپیتان‌ها کریم باقری # نام دوران بازی درپرسپولیس دوران کاپیتانی شمارهپیراهن ۱ حمید جاسمیان ۱۳۴۹-۱۳۴۶ ۱۳۴۹-۱۳۴۶ ۵ ۲ بیوک وطنخواه ۱۳۵۳-۱۳۴۶ ۱۳۵۱-۱۳۵۰ ۶ ۳ همایون بهزادی ۱۳۵۳-۱۳۴۶ ۱۳۵۳-۱۳۵۱ ۱۰ ۴ جعفر کاشانی ۱۳۵۳-۱۳۴۶ ۱۳۵۳ ۴ ۵ ابراهیم آشتیانی ۱۳۵۵-۱۳۴۶ ۱۳۵۴-۱۳۵۳ ۲ ۶ علی پروین ۱۳۶۷-۱۳۴۹ ۱۳۶۹-۱۳۵۴ ۷ ۷ محمد پنجعلی ۱۳۷۳-۱۳۵۵ ۱۳۷۱-۱۳۶۷ ۵ ۸ فرشاد پیوس ۱۳۶۷-۱۳۶۴۱۳۷۷-۱۳۶۸ ۱۳۷۵-۱۳۷۱ ۱۷ ۹ مجتبی محرمی ۱۳۷۶-۱۳۶۷ ۱۳۷۵ ۸ ۱۰ احمدرضا عابدزاده ۱۳۷۹-۱۳۷۳ ۱۳۷۹-۱۳۷۵ ۱ ۱۱ افشین پیروانی ۱۳۸۳-۱۳۷۲ ۱۳۸۲-۱۳۷۹ ۵ ۱۲ علی دایی ۱۳۷۵-۱۳۷۳۱۳۸۲-۱۳۸۳ ۱۳۸۳-۱۳۸۲ ۱۰ ۱۳ کریم باقری ۱۳۷۶-۱۳۷۵۱۳۸۱-۱۳۸۹ ۱۳۸۳-۱۳۸۹ ۶ ۱۴ سپهر حیدری ۱۳۸۶-۱۳۹۰ ۱۳۸۹-۱۳۹۰ ۳ ۱۵ علی کریمی ۱۳۷۷-۱۳۸۰۱۳۸۷-۱۳۸۸۱۳۹۰- ۱۳۹۰- ۸ ۱۶ مهدی مهدوی کیا ۱۳۹۰-۱۳۹۱ ۱۳۹۱ ۲ یادکرد [۱۸] مربیان نوشتار اصلی: فهرست مربیان باشگاه فوتبال پرسپولیس کادر فنی کنونی مانوئل خوزه سرمربی احمد ناجی مربی دروازه‌بان‌ها پدرو بارنی دستیار اول یحیی گل‌محمدی دستیار دوم فیلیپه فیدالگو بدنساز اسکار ادواردو آنالیزور سعید شیرینی سرپرست وجیه‌الله چشمه‌سری پزشک میثم علی‌پور فیزیوتراپ مربیان اخیر مانوئل خوزه (۱۳۹۱) مصطفی دنیزلی (۱۳۹۰) حمید استیلی (۱۳۹۰) علی دایی (۱۳۹۰–۱۳۸۸) زلاتکو کرانچار (۱۳۸۸) نلو وینگادا (۱۳۸۸–۱۳۸۷) افشین پیروانی (۱۳۸۷) افشین قطبی (۱۳۸۷–۱۳۸۶) مربیان برجسته پیشین نام دوران جام‌ها کشوری آسیایی جمع لیگ حذفی دیگرجام‌ها برندگانجام آلن راجرز ۱۳۵۳-۱۳۵۰ ۲ ۰ ۰ ۰ ۲ بیوک وطنخواه ۱۳۵۴ ۱ ۰ ۰ ۰ ۱ علی پروین ۱۳۷۲-۱۳۶۰ ۱۳۸۲-۱۳۷۷ ۱۳۸۴ ۳ ۳ ۹ ۱ ۱۶ استانکو پاکلپوویچ ۱۳۷۶-۱۳۷۴ ۲ ۰ ۰ ۰ ۲ افشین قطبی ۱۳۸۷-۱۳۸۶ ۱ ۰ ۰ ۰ ۱ علی دایی ۱۳۸۸–۱۳۹۰ ۰ ۲ ۰ ۰ ۲ چارت مدیریتی باشگاه وزارت ورزش و جوانان مالک محمدرضا رویانیان مدیرعامل محمد جمعه‌ای مشاور مدیرعامل جمشید زارع قائم مقام سعید شیرینی معاون اجرایی باشگاه محمدحسن عالمی معاون ورزشی باشگاه عباس علی‌پور معاون فرهنگی باشگاه مصطفی شکری معاون حقوقی باشگاه داریوش سودی معاون پزشکی باشگاه منصور بیک‌محمدلو مسئول روابط عمومی باشگاه ایرج پازوکی مدیر امور پیشکسوتان علی پروین رئیس کمیته فنی افشین پیروانی عضو کمیته فنی حمید درخشان عضو کمیته فنی ابراهیم آشتیانی عضو کمیته فنی رضا وطن‌خواه عضو کمیته فنی حسین فریدونی رئیس کانون هواداران فداحسین مالکی رئیس هیئت مدیره محمدرضا رویانیان عضو هیئت مدیره فداحسین مالکی عضو هیئت مدیره مهدی تاج عضو هیئت مدیره علی پروین عضو هیئت مدیره حسین نژادفلاح عضو هیئت مدیره دست‌آوردها نوشتار اصلی: فهرست افتخارات باشگاه فوتبال پرسپولیس کشوری لیگ فوتبال ایران (۹ بار)[۲۲][۱۱۰][۱۱۱] جام منطقه‌ای، جام تخت جمشید، جام آزادگان، جام خلیج فارس ۱۳۸۶-۱۳۸۷، ۱۳۸۰-۱۳۸۱، ۱۳۷۸-۱۳۷۹، ۱۳۷۷-۱۳۷۸، ۱۳۷۵، ۱۳۷۴، ۱۳۵۴، ۱۳۵۲، ۱۳۵۰ جام حذفی (۵ بار)[۲۲][۱۱۲][۱۱۳] ۱۳۸۹-۱۳۹۰، ۱۳۸۸-۱۳۸۹، ۱۳۷۷-۱۳۷۸، ۱۳۷۰، ۱۳۶۶ آسیایی هم‌چنین ببینید: باشگاه فوتبال پرسپولیس در آسیا جام برندگان جام آسیا (۱ بار)[۲۳][۳۶][۱۱۴] ۱۹۹۰-۱۹۹۱ مسائل اقتصادی و حقوقی درآمدزایی باشگاه‌های فوتبال ایران، از جمله پرسپولیس در درآمدزایی حرفه‌ای نیستند.[۱۱۵] هم‌اکنون بیشتر منابع مالی باشگاه پرسپولیس توسط مالک باشگاه، سازمان تربیت بدنی تامین می‌شود.[۱۱۶] کمک‌های بلاعوض هواداران ثروتمند،[۲۲][۱۱۷] فروش بازیکن،[۲۲] بازی‌های بین‌المللی[۲۲][۱۱۸] و حامیان مالی[۲۲] از دیگر منابع مالی مهم باشگاه هستند. به طور مثال، مبلغ قرارداد پرسپولیس با ماری براون، ۳ میلیارد تومان بوده‌است.[۱۱۹] در سال ۱۳۸۳، باشگاه پرسپولیس با مشارکت شرکت اتریشی آسپا در تولید نوشابه «پرس پاور» با برند خود به فعالیت اقتصادی پرداخت.[۱۲۰][۱۲۱] پرسپولیس همچنین توانسته به عنوان نخستین باشگاه ایرانی بابت حق‌پخش تلویزیونی[۱۲۲] و فروش فیلم[۶۰] درآمدزایی کند. با این وجود تلاش‌های باشگاه برای درآمدزایی از فروش بلیت (که از مهمترین منابع درآمد باشگاه‌های فوتبال حرفه‌ای است)[۱۱۵] تاکنون بی‌نتیجه مانده‌است.[۱۲۳] وب‌گاه گل در گزارشی تحلیلی از تاثیر بحران اقتصادی جهان بر فوتبال کشورهای مختلف، به دلیل دولتی بودن این باشگاه وقوع این بحران را بر مسائل مالی آن کاملاً بی‌تاثیر دانسته‌است.[۱۲۴] حامیان مالی حامیان پیراهن پرسپولیس فصل تامین‎کننده لباس حامی ۱۳۷۶ شکاری شرکت ملی فولاد ایران ۱۳۷۷-۷۸ نهنگی آیوا ۱۳۷۸-۷۹ ۱۳۷۹-۸۰ جورابان ۱۳۸۰-۸۱ ان‌ای‌سی تیدی ۱۳۸۱-۸۲ سامسونگ ۱۳۸۲-۸۳ جورابان دایی تلویزیون پارس ۱۳۸۳-۸۴ نهنگی پرس پاور جگوار ۱۳۸۴-۸۵ بمبا هتل داریوش شهر آفتاب جیوردانو ۱۳۸۵-۸۶ حصاری ایرتویا ایکات ایرانسل ۱۳۸۶-۸۷ اول‌اشپورت تعاونی اعتباری شهر شهروند ۱۳۸۷-۸۸ بدون حامی ماری براون ۱۳۸۸-۸۹ حصاری اول‌اشپورت بهگل شهرداری تهران ۱۳۸۹-۹۰ اول‌اشپورت بانک شهر ۱۳۹۰-۹۱ بانک شهر اوپل هم‌اکنون شرکت خودروسازی اپل، تامین خودروی صدرا و هواپیمایی آسمان[۱۲۵] حامیان مالی باشگاه هستند.[۱۲۶] پرسپولیس نخستین باشگاه فوتبال ایرانی است که پای حامیان مالی را به فوتبال ایران باز کرد.[۱۲۷] نخستین بار در اواخر دهه ۶۰ کارخانه‌های الکترونیکی خارجی مانند گلدستار، ال‌جی و تویوتا قراردادهای کوتاه‌مدتی با پرسپولیس بستند.[۱۲۷] مبلیران نیز به عنوان یکی از نخستین حامیان ایرانی پرسپولیس، در میانه دهه ۷۰ تنها برای دو بازی ۵ میلیون تومان به پرسپولیس پرداخت.[۱۲۷] در دهه ۸۰، پیراهن پرسپولیس حامیان متعددی به خود دید که بیشترشان مدت کوتاهی حامی باشگاه بودند.[۱۲۸] بر اساس پژوهشی که دو عضو هیئت علمی و یک دانشجوی دانشکده مدیریت و کارآفرینی دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۸ با عنوان «بررسی اثربخشی حمایت‌های مالی ورزشی در میان هواداران ورزش فوتبال در ایران» انجام دادند؛ میزان علاقه‌مندی شرکت‌ها به حمایت مالی از این باشگاه در سالیان گذشته سیر صعودی داشته‌است و اگرچه بیشتر حامیان به نتایج دلخواه خود از تبلیغ رو پیراهن این تیم نرسیده‎اند، مدت حمایت مالی این شرکت‌ها معمولاً کوتاه بوده‌است.[۱۲۸] حامیانی که مدت بیشتری نامشان روی پیراهن تیم درج شده، بیشتر در ذهن هواداران ماندگار بوده‎اند. در پرسشنامه‎ای که از پرسش‎شوندگان می‎پرسد «اولین حامی مالی که به نظرتان می‎رسد چیست؟»، نام آیوا که بیش از یک دهه پیش حامی مالی این تیم بوده، از ماری براون که در زمان انجام پژوهش حامی مالی باشگاه بوده‎است، بیشتر ذکر شده‎است.[۱۲۸] با آغاز دوران مدیریت حبیب کاشانی (که عضو شورای شهر تهران بود) در سال ۱۳۸۶، سازمان نیمه‌دولتی شهرداری تهران با زیرمجموعه‌های خود از حامیان اصلی این باشگاه به شمار می‌رفت[۱۲۷][۱۲۹] که پس از فسخ یکجانبه قرارداد از سوی پرسپولیس در سال ۱۳۹۰، از باشگاه شکایت کرد.[۱۲۶] پرسپولیس پیشتر با حامیان دیگر خود مانند بهگل و جگوار نیز به مشکل خورده بود.[۱۳۰][۱۳۱] شرکت اول‌اشپورت نیز از سال ۱۳۸۶،[۱۳۲] تامین لباس‎های این باشگاه را بر عهده دارد.[۱۳۳] از تامین‎کنندگان پیشین لباس باشگاه می‌توان جورابان، حصاری و دایی را نام برد.[۱۳۴] تامین‎کنندگان از محل فروش لباس‌ها به باشگاه پول پرداخت می‌کنند؛[۱۳۲] به طور مثال، جورابان در قرارداد خود با باشگاه ۳۰% از عواید فروش لباس‌ها را به پرسپولیس می‌داد.[۱۳۴] البته بر خلاف روال معمول در فوتبال جهان و همانند دیگر باشگاه‌های ایرانی، تامین‎کنندگان لباس پولی بابت حمایتشان به پرسپولیس پرداخت نمی‌کنند.[۱۲۷] نقض مکرر رعایت کپی رایت در ایران به عنوان مانع اصلی این امر قلمداد می‌شود؛ چرا که تولیدی‌های کوچک، لباس‌های ارزان و بی کیفیت مشابه را تولید می‌کنند و شرکتی که حامی است (با قیمت‌های بالاتر لباسش) نمی‌تواند آن طور که باید بازار داشته باشد و سود ببرد.[۱۳۲] دارایی‌ها باشگاه پرسپولیس مالک یک ساختمان ۵ طبقه در خیابان شیخ‌بهایی تهران است. این ساختمان در زمین اهدایی فدراسیون فوتبال ایران ساخته‌شده و دفتر باشگاه‌است.[۱۳۵] در سال ۱۳۸۷ قرار بود موزه پرسپولیس در این مکان راه‌اندازی شود.[۱۳۶] در تیر ۱۳۸۸، سازمان تربیت بدنی با پرداخت ۲ میلیارد تومان ۱٪ از سهام بانک تات را برای باشگاه پرسپولیس خرید.[۱۳۷] این باشگاه یک کلینیک پزشکی با نام «بیمارستان پرسپولیس» در خیابان گاندی تهران دارد که در خرداد ۱۳۸۹ آغاز به کار کرد.[۱۳۸][۱۳۹] در سال ۱۳۸۴ نیز خبری درباره خرید ورزشگاه و راه‌اندازی شرکت هواپیمایی توسط باشگاه منتشر شده‌بود که انجام نگرفت.[۱۴۰] این باشگاه پیشتر مالک ورزشگاه راه‌آهن[۳۱] و مجموعه فرهنگی ورزشی شهید چمران[۳۴] نیز بوده‌است. مالکیت مالکان باشگاه پرسپولیس مالک دوران مالکیت از تا شرکت سهامی سی‌آرسی ۱۳۴۲ ۱۳۵۷ سازمان تربیت بدنی ۱۳۵۸ ۱۳۶۵ بنیاد مستضعفان ۱۳۶۵ بهمن ۱۳۶۵ سازمان تربیت بدنی ۱۳۶۵ ۱۳۷۲ وزارت فلزات و معادن ۱۳۷۲ ۱۳۷۶ سازمان تربیت بدنی ۱۳۷۶ ۱۳۹۰ وزارت ورزش و جوانان ۱۳۹۰ اکنون پیش از انقلاب، مالک باشگاه «شرکت سهامی سی‌آرسی» (بخش خصوصی) بود. در شرکت سی‌آرسی به جز علی عبده، فاطمه پهلوی و همسرش محمد خاتم از سهامداران عمده بودند.[۱۸][۱۹][۲۱] پس از انقلاب، اموال باشگاه مصادره شد[۳۴] و تحت پوشش بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی و سازمان تربیت بدنی رفت. (دهه ۱۳۶۰)[۱۸][۲۲] از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶، باشگاه تحت مدیریت وزارت معادن و فلزات بود و از لحاظ منابع مالی دگرگون شد.[۲۲] پرسپولیس از سال ۱۳۷۶ تحت تملک سازمان تربیت بدنی قرار گرفت.[۲۲] در دی ۱۳۸۹، با مصوبه مجلس شورای اسلامی وظایف سازمان تربیت بدنی رسماً به وزارت ورزش و جوانان ایران محول شد و با چند ماه تاخیر،[۱۴۱] پرسپولیس تحت نظر این وزارتخانه قرار گرفت.[۱۴۲] اختلاف حقوقی بر سر برند پرسپولیس بنابر نوشته سالنامه و فرهنگ رسمی باشگاه چاپ سال ۱۳۸۶، با پایان دوران زمامداری وزارت معادن بر باشگاه، اختلاف و بحران مالی–مدیریتی ایجاد شد و میان سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱ یک «جنگ سهام آغاز شد که با پیروزی سازمان تربیت بدنی با پایان رسید.»[۲۲] ماجرا از این قرار بود بنیاد مستضعفان در اداره باشگاه ناتوان بود و آن را به تربیت بدنی واگذار کرد و تربیت بدنی نیز قرار بود باشگاه را به بخش خصوصی واگذار کند. در راستای این اقدام؛ در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۰، شرکتی با نام «شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس سهامی خاص» با شماره ۸۳۳۳۲ به ثبت رسید.[۱۴۳] (سهام‌داران: سازمان تربیت بدنی به نمایندگی عباس انصاری‌فرد ۵۰٫۵٪، اسماعیل وفایی ۴۹٪ و مهدی منظرموعود ۰٫۵٪) اما در ۲۷ بهمن، امتیاز باشگاه به جای شرکت پرسپولیس، به «موسسه فرهنگی ورزشی پیروزی» انتقال یافت. سازمان تربیت بدنی این شرکت را به حسین محلوجی، امیر عابدینی و عباس انصاری‌فرد هبه داد. (در سال ۱۳۸۰ سهام از آنان گرفته‌شد)[۱۴۴] پس از این مدت عابدینی نیز به مالکان شرکت پرسپولیس اضافه شد.[۱۴۵] (یعنی عابدینی هم در شرکت پرسپولیس و هم در شرکت پیروزی سهام‌دار شده‌بود.) مالکان شرکت پرسپولیس خود را «مالک اصلی» باشگاه می‌دانستند[۱۴۶] و به دادگاه شکایت کردند، اما دادگاه در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۸۰ رأی به مالکیت سازمان تربیت بدنی داد. دادگاه تجدیدنظر نیز در تاریخ ۸ تیر ۱۳۸۳ این رأی را تائید کرد.[۱۴۷] سرانجام در مرداد ۱۳۹۰؛ در پی دعوی باشگاه علیه شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس سهامی خاص، قاضی شعبه ششم دادگاه عمومی مجتمع قضایی شهید بهشتی رای قطعی به تعلق برند پرسپولیس به باشگاه، و حذف نام پرسپولیس از شرکت پرسپولیس سهامی خاص داد.[۱۴۸] درتاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۹۰ محمد رویانیان مدیر عامل وقت تیم پیروزی اعلام کرد که نام اصلی باشگاه به این باشگاه عودت داده شد واز این پس باید در زباله دان تاریخ به دنبال نام پیروزی بگردیم. از این به بعد همه با سر بلندی نام باشگاه را پس از ۲۵ سال پرسپولیس می‌خوانیم. زیرا دادگاه برند پرسپولیس را به هواداران باز گردانده هست. به گزارش سایت رسمی باشگاه پرسپولیس، مدیر عامل باشگاه پرسپولیس در کنفرانس خبری که در محل ورزشگاه درفشی فر برگزار شد، با اعلام خبر دریافت حکم دادگاه تجدید نظر گفت: بعد از تلاش‌های بسیار، بالاخره با عدالتی که از سوی دادگاه اعمال شد، نام پرسپولیس برای همیشه به باشگاه پرسپولیس برگشت. وی ادامه داد: من همینجا از آقای کاشانی، مدیریت قبلی باشگاه، تشکر می‌کنم که این پرونده در زمان ایشان آغاز شد، همچنین از آقای شکری وکیل و آقای سالارکیا معاون حقوقی باشگاه و بویژه از قاضی و دادگاه محترم که پرسپولیس را به آغوش ملت باز گرداندند، قدردانی می‌کنم، با رایی که ابلاغ شد دست نااهلان از برند تجاری پرسپولیس که سال‌های متمادی از این باشگاه دریغ شد، برداشته شد. دیگر نام پرسپولیس از داخل پرانتز برداشته خواهد شد و نام اول باشگاه خواهد بود. دست آنها که به دنبال سوء استفاده از این نام بودند، قطع شد و پرسپولیس به دامن هوادارانش بازگشته‌است. باز هم باید از دادگاه به خاطر این عدالت و از تمام تلاش‌هایی که در این مدت کشیده شد، تشکر می‌کنم.[۱۴۹] خصوصی‌سازی متن مربوطه در ویکی‌نبشته: نامه محمود احمدی‌نژاد به محمد علی‌آبادی درباره واگذاری پرسپولیس و استقلال پس از آن؛ اعلام شد در راستای انجام اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، باشگاه باید به بخش خصوصی واگذار شود. در سال‌های اخیر خبرهایی درباره ورود باشگاه به سازمان بورس اوراق بهادار تهران و فروش آن به افراد حقیقی منتشرشده‌است.[۲۹][۱۵۰][۱۵۱][۱۵۲] در سال ۱۳۸۸، محمود احمدی‌نژاد در نامه‌ای به رئیس سازمان تربیت بدنی اعلام کرد که پرسپولیس و استقلال باید به هواداران واگذار شوند.[۱۵۳][۱۵۴] پرسپولیس همچنان در تملک سازمان تربیت بدنی قرار دارد. بنا بر گفته کنفدراسیون فوتبال آسیا، نحوه مالکیت کنونی این باشگاه در آینده مشکلاتی برای حضور در لیگ قهرمانان آسیا ایجاد می‌کند.[۱۵۵] منابع و مآخذ عمومی صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. ISBN 964-06-1693-1.  حدادپور، مهدی؛ زارعی، اصغر. سالنامه رسمی و فرهنگ مصور باشگاه فرهنگی ورزشی پرسپولیس ۱۳۸۶. مجری طرح: خجسته، محمدرضا. هنرکده خجسته، ۱۳۸۶.  حدادپور، مهدی. سالنامه پرسپولیس ۱۳۸۱. مدیر اجرایی: عزت‌بخش، احمد. آتلیه گرافیک هنرپرداز - روزنامه پیروزی، ۱۳۸۱.  ۳۰ سال تاریخ باشگاه پرسپولیس: از شاهین تا پیروزی. . انتشارات کیهان.  محمدنبی، حسین. «فوتبال باشگاهی در ایران». در فوتبال در ایران. چاپ اول. تهران: دفتر پژوهش‎های فرهنگی، ۱۳۸۴. ISBN 964-379-037-1.  انگلیسی Victory name of Persepolis' game. (4 March 2009). fifa.com. Retrieved September 16, 2009. ویژه ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ بازگشت پرسپولیس به لیگ قهرمانان بعد از ۷ سال. . روزنامه اعتماد ملی، ش. شماره ۸۷۷ (۲۰ اسفند ۱۳۸۷): صفحه ۱۱.  ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ رفسنجانی، علی. «اکنون که پرسپولیس از آب و گل در آمده‌است؛ آیا سرخپوشان پایتخت از بازار نقل و انتقالات سربلند و پیروز خارج می‌شوند؟!». خبرگزاری پارس فوتبال، ۲۰ تیر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۵ مرداد ۱۳۸۸.  ↑ «سونامی سرخ‌پوشان پایتخت در راه‌است». (۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰). بازدید در تاریخ ۸ خرداد ۱۳۹۰.  ↑ زارعی، اصغر. «Iran - List of Foundation Dates» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸.  ↑ «استادیوم یکصد هزار نفری». سایت رسمی ورزشگاه آزادی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.  ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ ۶٫۶ ۶٫۷ ۶٫۸ Ferdosipour, Adel. The great divide. . World Soccer Magazine، October ۲۰۰۸، p۶۲.  (ترجمه مقاله به فارسی در خبرگزاری ایسنا، رشید سعدلو) ↑ فوتبال در ایران، ص ۹۸ ↑ «پرسپولیس پرافتخارترین تیم ایران باقی ماند». جهان نیوز، ۲۱ خرداد ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱ تیر ۱۳۹۰.  ↑ «مروری بر کارنامه آسیایی پرسپولیس در ۱۵ سال اخیر». روزنامه ورزشی گل، ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱ تیر ۱۳۹۰.  ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «پرسپولیس با ۵۱ درصد پرطرفدارترین تیم ایران شد». جهان نیوز، ۲۹ دی ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱ تیر ۱۳۹۰.  ↑ ۱۱٫۰۰ ۱۱٫۰۱ ۱۱٫۰۲ ۱۱٫۰۳ ۱۱٫۰۴ ۱۱٫۰۵ ۱۱٫۰۶ ۱۱٫۰۷ ۱۱٫۰۸ ۱۱٫۰۹ ۱۱٫۱۰ ۱۱٫۱۱ «آشنایی با باشگاه پرسپولیس». همشهری‌آنلاین. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۳۰ بهمن ۱۳۸۷.  ↑ «تاریخچه پرسپولیس». سایت رسمی باشگاه فرهنگی ورزشی پرسپولیس (پیروزی). بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۷ شهریور ۱۳۹۰.  ↑ «Asia's Club of the Century» ‎(انگلیسی)‎. فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲.  ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص۵، بازی۱ ↑ «در چنین روزی؛ تساوی در اولین دربی بزرگ تهران». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۲ مرداد ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.  ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ ۱۶٫۳ ۱۶٫۴ ۱۶٫۵ ۱۶٫۶ ۱۶٫۷ ۱۶٫۸ Houchang Chehabi, “FOOTBALL (soccer)” دانشنامه ایرانیکا, Online Edition, 20 July 1999, available at http://www.iranica.com/articles/football- ↑ ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ ۱۷٫۲ ۱۷٫۳ «معرفی باشگاه پرسپولیس تهران». وبگاه مقالات علمی ایران، ۲ خرداد ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۳۰ بهمن ۱۳۸۷.  ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ ۱۸٫۲ ۱۸٫۳ ۱۸٫۴ ۱۸٫۵ ۱۸٫۶ ۱۸٫۷ ۱۸٫۸ حدادپور، مهدی. سالنامه پرسپولیس ۱۳۸۱.  ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ ربیعه، نازنین. شناختنامه علی عبده؛ پسر دادستان - برادر حاکم و پدر پرسپولیس. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۲۷۸ (۱۶ آذر ۱۳۸۵).  ↑ ۴۰ سال بعد از انحلال تاریخی شاهین. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۴۳۴ (۱۴ تیر ۱۳۸۶).  ↑ ۲۱٫۰۰ ۲۱٫۰۱ ۲۱٫۰۲ ۲۱٫۰۳ ۲۱٫۰۴ ۲۱٫۰۵ ۲۱٫۰۶ ۲۱٫۰۷ ۲۱٫۰۸ ۲۱٫۰۹ ۲۱٫۱۰ ۲۱٫۱۱ ۲۱٫۱۲ ۲۱٫۱۳ ۲۱٫۱۴ ۲۱٫۱۵ ۲۱٫۱۶ ۲۱٫۱۷ ۲۱٫۱۸ ۲۱٫۱۹ ۲۱٫۲۰ ناصری، امیرحسین. ظهور آبی و قرمز در تاریکخانه سیاست. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۵۱۳ (۲۲ آذر ۱۳۸۶).  ↑ ۲۲٫۰۰ ۲۲٫۰۱ ۲۲٫۰۲ ۲۲٫۰۳ ۲۲٫۰۴ ۲۲٫۰۵ ۲۲٫۰۶ ۲۲٫۰۷ ۲۲٫۰۸ ۲۲٫۰۹ ۲۲٫۱۰ ۲۲٫۱۱ ۲۲٫۱۲ ۲۲٫۱۳ ۲۲٫۱۴ ۲۲٫۱۵ ۲۲٫۱۶ ۲۲٫۱۷ ۲۲٫۱۸ ۲۲٫۱۹ ۲۲٫۲۰ ۲۲٫۲۱ ۲۲٫۲۲ ۲۲٫۲۳ ۲۲٫۲۴ ۲۲٫۲۵ ۲۲٫۲۶ حدادپور، مهدی؛ زارعی، اصغر. سالنامه رسمی و فرهنگ مصور باشگاه فرهنگی ورزشی پرسپولیس ۱۳۸۶.  ↑ ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ۲۳٫۲ پاینده، محمدجواد. سابقهٔ نمایندگان ایران در جام‌های باشگاهی آسیا: جام پنجم، آرزوی ایرانی. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۴۷۹۴ (۲۸ اسفند ۱۳۸۷): صفحه ۲۱.  ↑ «پرسپولیس در چنین روزی نماینده فوتبال ایران در جام باشگاههای آسیا شد.». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۰ آذر ۱۳۸۶. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۷. [پیوند مرده] ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص۸۵ ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص ۸۶ ↑ زارعی، اصغر. «Iran 1970» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال، ۱۹ ژانویه ۲۰۰۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲ سپتامبر ۲۰۱۰.  ↑ ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص ۸۷ ↑ ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ ۲۹٫۲ ۲۹٫۳ حدادپور، مهدی. ۲۸ سال انتظار برای خصوصی‌سازی. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۳۰۰ (۱۴ دی ۱۳۸۵): صفحه ۱۶.  ↑ ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص۸۸ ↑ ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ ۳۱٫۳ ۳۱٫۴ اکباتان، ورزشگاه خانگی پرسپولیس بود. . خبر ورزشی، ش. ویژه‌نامه نوروزی (۱۳۸۷): صفحه ۲۵.  ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، صص ۸۹ تا ۹۳ ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص ۹۴ ↑ ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ ۳۴٫۲ ۳۴٫۳ ۳۴٫۴ ۳۴٫۵ ۳۴٫۶ ۳۴٫۷ سه سال بحرانی در پرسپولیس، سرگذشت تبعید از بولینگ به داوودیه. . روزنامه اعتماد. ترجمهٔ نام مترجم، ش. شمارهٔ ۱۵۰۲ (۵ آذر ۱۳۸۶): صفحه ۱۲.  ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، صص ۹۵-۱۰۶ ↑ ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ بابروفسکی، جوزف؛ کارسدروپ، درک و استوکرمنز، کارل. «Cup Winners' Cup ۱۹۹۰/۹۱» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال، ۲ اوت ۲۰۰۴. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، صص ۱۰۷-۱۱۸ ↑ قلیچ‌خانی، سیامک. سایه روشن ورزش؛ آفتاب سرخ. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۳۱۵۰ (۶ شهریور ۱۳۸۲).  ↑ «Iran - World Cup ۱۹۹۸» ‎(انگلیسی)‎. footballsquads.co.uk. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ «پرسپولیس جام را بالا برد». کنفدراسیون فوتبال آسیا، ۱۸ مه ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «اولین قهرمانی پرسپولیس در اولین دوره لیگ برتر». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۷ خرداد ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱ آذر ۱۳۸۷. [پیوند مرده] ↑ ۳۴ سال با پرسپولیس، ص ۱۱۹ ↑ فوتبال قهرمانان باشگاههای آسیا: پرسپولیس از صعود باز ماند. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۳۰۰۵ (۲۴ اسفند ۱۳۸۱).  ↑ «پرسپولیس قهرمان جام حذفی شد». همشهری آنلاین، ۲۰ خرداد ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۷ شهریور ۱۳۹۰.  ↑ «پرس پلیس». لغت‌نامه دهخدا. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۵ مرداد ۱۳۸۸.  ↑ ۴۶٫۰ ۴۶٫۱ ۴۶٫۲ ۴۶٫۳ زارعی، اصغر. پرسپولیس چگونه پیروزی شد؟. . روزنامه ایران ورزشی، ش. شمارهٔ ۲۹۱۲ (چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۳۸۶).  ↑ «پرسپولیس یا پیروزی؟». وبگاه جهان ورزش. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱ تیر ۱۳۹۰.  ↑ روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، ۱۴ مرداد ۱۳۷۰.  ↑ «مجوز لباس جدید پرسپولیس صادر شد». خبرگزاری فارس، ۱۲ دی ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «پرسپولیس با لباس جدید در برابر الغرافه». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱۸ فروردین ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «پیراهن جدید پرسپولیس رونمایی شد». دادنا، ۸ مرداد ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۳ مرداد ۱۳۹۰.  ↑ «پیراهن دوم پرسپولیس به رای هواداران». ارتش سرخ دات کام، ۱ مرداد ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۳ مرداد ۱۳۹۰.  ↑ «پرسپولیس به نام واقعی اش بازگشت».  ↑ ۵۴٫۰ ۵۴٫۱ ۵۴٫۲ ۵۴٫۳ دیوردن، جان. «Asian Debate: Is Coaching Persepolis The Biggest And Most Difficult Job In Asian Club Football?» ‎(انگلیسی)‎. وب‌گاه گل، ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۹.  ↑ جلالی، مجید. «قرمز و آبی طرح پیشنهادی انگلیسی‌ها به ساواک بود!». ابتکارنیوز، ۱۵ شهریور ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۵ مهر ۱۳۸۸.  ↑ Paul L. Jalbert. «Issue 5 of Studies in ethnomethodology and conversation analysis». در Media studies: ethnomethodological approaches. University Press of America (Original from the University of California)، ۱۹۹۹. ISBN 978-0-7618-1287-6.  ↑ «بازی فوتبال در شغل روزنامه‌نگاری؛ کنترل داستان پردازی اخبار مربوط به یک باشگاه فوتبال». مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۵ مهر ۱۳۸۸.  (ترجمه آزاده قهویی از فصل پنجم Media Studies: Ethnomethodological Approaches) ↑ ثقفی، احسان. سایت تاسیس می‎کنند، پیامک ارسال می‎کنند: دایی در دنیای مجازی هم تک و تنهاست!. . همشهری تماشاگر، ش. شماره ۵۲ (۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۰): صص ۳۸-۳۹.  ↑ رستم‌نمدی، آرش. سرگیجه قرمز همه را سر کار گذاشته‌است. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۱۰۴۹ (۵ مهر ۱۳۸۸): صفحه ۸.  ↑ ۶۰٫۰ ۶۰٫۱ مردان پرسپولیس، مستند خبرساز از پشت پرده قهرمان لیگ. . روزنامه اعتماد. ترجمهٔ نام مترجم، ش. شماره ۱۷۴۹ (۲۹ مرداد ۱۳۸۷): صفحه ۱۷.  ↑ «مردان پرسپولیس در ژانر عروسی!». خبرگزاری تابناک، ۹ شهریور ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۵ مرداد ۱۳۸۸.  ↑ مردان آن روزها. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۳۵۵۹ (۲۹ آبان ۱۳۸۳).  ↑ ۶۳٫۰ ۶۳٫۱ قرمزها آوازخوان می‌شوند. . روزنامه اعتماد ملی، ش. شماره ۹۸۶ (۱۴ مرداد ۱۳۸۸): صفحه ۱۹.  ↑ «پروین و عابدزاده آواز می‌خوانند». خبرآنلاین، ۷ بهمن ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ «آلبوم دوم «قرمزته» منتشر می‌شود». خبرگزاری فارس، ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۵ مرداد ۱۳۸۸.  ↑ لارودی، اردشیر؛ امیرپور، مهدی. تنها فوتبالیست سیاسی، پرویز دهداری بود؛ خاطرات اردشیر لارودی از شکل گیری باشگاه‌های فوتبال در ایران. . شهروند امروز، ضمیمه ماهانه تاریخ شفاهی، ش. شماره ۲ (آبان ۱۳۸۷): صفحه ۲۲.  ↑ دوران طلایی پیروزی در فوتبال کشور. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۱۸۷۴‏‎ ‎‏‏ (۲۱ تیر ۱۳۸۷): صفحه ورزشی.  ↑ «حضور تیم پرسپولیس در ورزشگاه کارگران». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱۱ تیر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. [پیوند مرده] ↑ مجموعه ورزشی راه آهن در اختیار پرسپولیس قرار گرفت. . روزنامه اعتماد. ترجمهٔ نام مترجم، ش. شماره ۷۳۷ (۲۰ شهریور ۱۳۸۷): صفحه ۱۵.  ↑ «زمین ورزشگاه راه آهن به مدت یکسال در اختیار تیم فوتبال پرسپولیس قرار گرفت». خبرگزاری فوتبال ایران، ۱۸ شهریور ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۲ مهر ۱۳۸۷.  ↑ «بازدید از ورزشگاه درفشی‌فر». خبرگزاری مهر، ۱۱ آبان ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۱ آبان ۱۳۹۰.  ↑ «سوزوکی: امیدوارم پرسپولیس به سمت خصوصی شدن پیش رود». خبرگزاری فارس، ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲.  ↑ «تشکر و قدردانی باشگاه پرسپولیس از هواداران». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۷ شهریور ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ بی‌اطلاعی ایرانیان از حضور پرسپولیس در دبی. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۱۰۲۹ (۱۰ شهریور ۱۳۸۸): صفحه ۳.  ↑ «نخستین تمرین پرسپولیس در قطر برگزار شد». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱۲ اسفند ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۲ اسفند ۱۳۹۰.  ↑ رحمانی، شاهین. «پرسپولیس رکورد دیگری شکست». کنفدراسیون فوتبال آسیا. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۶ خرداد ۱۳۸۸.  ↑ حدادپور، مهدی. سرمربیان پرسپولیس از ۴۸ تا ۸۷، نیمکت‌نشینی پرافتخار سرداران سرخ‎جامه. . روزنامه ورزشی گل سال سوم، ش. شماره ۸۱۸ (دوشنبه ۴ آذر ۱۳۸۷): صفحه ۱۰.  ↑ سال قبل دربی بی‌خاصیت بود. . خبر ورزشی، ش. ویژه‌نامه نوروزی (۱۳۸۷): صفحه ۲۵.  ↑ ۷۹٫۰ ۷۹٫۱ «The Red 'Victors' and the 'Independent' Blues» ‎(انگلیسی)‎. مجله فیفا، ۳۱ اکتبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲.  ↑ «Football, blood and war» ‎(انگلیسی)‎. آبزرور، ۱۸ ژانویه ۲۰۰۴. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۸۷. «December 2000 Following an ill-tempered Tehran derby, between Pirouzi and Estegahl, violence spills on to the streets as fans destroy cars and buses. Three players from each side and 60 fans are arrested; more than 250 coaches are vandalised.»  ↑ Worlds Greatest Derbies. . World Soccer Magazine، July 2008.  ↑ پرسپولیس-سپاهان؛ یک بازی شبیه دربی. . روزنامه خبر ورزشی سال یازدهم، ش. شماره ۳۳۲۳ (یکشنبه ۵ آبان ۱۳۸۷): صفحه ۳.  ↑ درخواست محرمانه سپاهان از فدراسیون فوتبال؛ مظفری‌زاده، داور بازی با پرسپولیس نباشد. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۴۹۹۳ (۲ آذر ۱۳۸۸): صفحه ۹.  ↑ http://fa.azadnegar.com/sport_news/news/72332.html ↑ http://www.tct.ir/payam/fa/news/salamat/34462.htm ↑ http://www.arteshesorkh.com/article/30959/همه-رکوردهای-تاریخ-لیگ-فوتبال-ایران-/ ↑ http://www.nohomnews.com/pages/web/ShowThread.aspx?Code=2338 ↑ http://shahroodnews.ir/%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B3.html ↑ http://perspolis-club.com/%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C/99-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%84%DB%8C%DA%AF/15923-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D9%87%D8%AC%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7.html ↑ «نتایج تیم‌های نونهالان، نوجوانان، امید، «ب» و فوتسال پرسپولیس». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱۴ آذر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۴ آذر ۱۳۸۸.  ↑ «سرخپوشان دلوار افزار تیم دوم پرسپولیس شد». وبگاه تبیان، ۲۹ مرداد ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۷.  ↑ عبدی به دنبال تسویه حساب مالیاتی. . روزنامه ایران ورزشی، ش. شماره ۲۸۹۲ (۲۴ تیر ۱۳۸۶).  ↑ آقای‌گل لیگ دسته یک در پرسپولیس. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۴۵۲ (۴ مرداد ۱۳۸۶).  ↑ «شکایت از باشگاه پرسپولیس». وبگاه بازیاب، ۳۰ مهر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱ آذر ۱۳۸۷.  ↑ مدیرعامل سرخ‌پوشان: دیهیم باید بازیکنان ما را بگیرد. . روزنامه ایران ورزشی، ش. شماره ۳۲۶۲ (۱ آبان ۱۳۸۷).  ↑ «پرسپولیس تیم دوم ندارد». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۲ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۵ مرداد ۱۳۸۸.  ↑ «رضا شاهرودی جانشین احتمالی میناوند در تیم «ب» پرسپولیس». وب‌گاه گل، ۲۳ نوامبر ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۹.  ↑ «میناوند: اسم بازیکنان تیم را هم نمی‌دانستم». خبرگزاری فارس، ۱ آذر ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۵ آذر ۱۳۸۸.  ↑ «تیم «ب» پرسپولیس قهرمان باشگاه‌های تهران شد». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱۴ اسفند ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۰.  ↑ زنان نگاهی به تاریخچه فوتبال زنان در ایران. . هفته‌نامه شیرزنان، ش. شماره ۳۷ (۲۲ دی ۱۳۸۶).  ↑ استقلال- پرسپولیس در لیگ بانوان. . هفته‌نامه شیرزنان، ش. شماره ۶۰ (۱۵ تیر ۱۳۸۷).  ↑ «فوتبال بانوان پرسپولیس فعال شد». وب‌گاه تبیان، ۲۷ بهمن ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۸.  ↑ «تیم فوتسال بانوان پرسپولیس در سکوی سوم آسیا». وب‌گاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۳ فروردین ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۸.  ↑ http://www.perspolisnews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=28467:%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%BE%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D9%86%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%AF&catid=68:footsal&Itemid=153 ↑ http://www.varzesh3.com/news.do?itemid=983995&title=%D8%AA%D9%8A%D9%85_%D9%88%D8%B2%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%8A_%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%BE%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%B3_%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%8A%D9%84_%D8%B4%D8%AF ↑ http://www.perspolisnews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=32549:2012-08-18-11-47-12&catid=53&Itemid=61 ↑ http://www.perspolisnews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=32551:1391-05-28-13-51-04&catid=45:transfer&Itemid=68 ↑ نام کریمی در فهرست ۲۱ نفره پرسپولیس. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۹۹۱ (۲۷ تیر ۱۳۸۸): صفحه ۱۲.  ↑ «فهرست کامل بازیکنان پرسپولیس۰۴ در لیگ دهم». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۹ تیر ۱۳۸۹.  ↑ صاحبدل، مهدی. «مسابقات قهرمانی لیگ باشگاههای فوتبال ایران». پارس‌اسپورت. بایگانی‌شده از league/iran_pro_league.htm نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.  ↑ ف. نراقی، هوشیار. «Iran - List of Champions» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۸.  ↑ نیکویی، میلاد و زارعی، اصغر. «Iran - List of Cup Finals since 1991» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۸.  ↑ «شنل سرخ بر روی جام حذفی». وبگاه خبرگزاری ایسنا. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ خرداد ۱۳۹۰.  ↑ «نایب قهرمانی پرسپولیس در آسیا». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۷ فروردین ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۸۷. [پیوند مرده] ↑ ۱۱۵٫۰ ۱۱۵٫۱ رسایلی، بهروز. باشگاه‌های ایرانی، خصوصی‌سازی و کپی‌رایت؛ اروپایی‌ها چطور پول درمی‌آورند؟. . روزنامه ورزشی گل، ش. ویژه‌نامه نوروز ۸۸، صفحه ۴۰.  ↑ مدیرعامل باشگاه پرسپولیس: هر تصمیمی که سازمان اتخاذ کند، قبول می‌کنیم. . روزنامه دنیای اقتصاد، ش. شماره ۹۵۸ (۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۵): صفحه ۸.  ↑ «هدایتی: من، حامی مالی پرسپولیس هستم». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ عاطف، تورج. «این بازی تدارکاتی را نمی‌توانیم داشته باشیم؟». فوتبال میدیا. نت. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۶ فروردین ۱۳۸۸. «پرسپولیس اعلام می‌کند این بازی جنبه مالی برای این تیم دارد یعنی به کمک اسپانسرها و فروش بلیط و حق‌پخش تلوزیونی سعی در ایجاد درآمد دارد.»  ↑ «اسپانسری ۳ میلیاردی ماری براون برای پرسپولیس با وساطت هدایتی». خبرگزاری فارس، ۱۷ مهر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۳۰ آذر ۱۳۹۰.  ↑ نوشابه‌های اس پاور و پرس پاور مجوز مصرف دارند. . روزنامه همشهری سال دوازدهم، ش. ۳۵۶۴ (چهارشنبه ۴ آذر ۱۳۸۳): صفحه درمانگاه.  ↑ نوشابه پرسپولیس. . روزنامه ایران، ش. ۲۴۸۷ (۲۱ خرداد ۱۳۸۲).  ↑ «تحول در فوتبال ایران، پرسپولیس حق پخش تلویزیونی می‌گیرد». روزنامه ایران، ۲۰ دی ۱۳۸۴.  ↑ «بلیت‌فروشی را به پرسپولیس نمی‌دهند». خبرگزاری تابناک. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «Economic Crisis Special (3) - Iran, India, Indonesia» ‎(انگلیسی)‎. وب‌گاه گل، ۱۲ نوامبر ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «هواپیمایی آسمان نیز اسپانسر پرسپولیس شد». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲ آذر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۵ آذر ۱۳۸۸.  ↑ ۱۲۶٫۰ ۱۲۶٫۱ گودرزی، س.. قراردادی که پرسپولیس یک جانبه لغو کرده بود!. . روزنامه ورزشی گل، ش. ۱۶۵۷ (۸ آذر ۱۳۹۰).  ↑ ۱۲۷٫۰ ۱۲۷٫۱ ۱۲۷٫۲ ۱۲۷٫۳ ۱۲۷٫۴ فرامرز، فرشید. ناکامی باشگاه‌های ایرانی از روی پیراهن شروع می‌شود!. . روزنامه ورزشی گل، ش. ۱۳۰۱ (۲ شهریور ۱۳۸۹).  ↑ ۱۲۸٫۰ ۱۲۸٫۱ ۱۲۸٫۲ «یک تحقیق پیشنهاد داد: اسپانسرهای استقلال و پرسپولیس کیفیت کالای خود را بالا ببرند». ایسنا، ۲۳ مرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «پس از مذاکرات حبیب کاشانی و دکتر قالیباف؛ شهرداری تهران اسپانسر تیم فوتبال پرسپولیس شد». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۰ آبان ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۵ آذر ۱۳۸۸.  ↑ جگوار، اسپانسر باشگاه پرسپولیس با آنها اختلاف پیدا کرد. . روزنامه هموطن سلام، چهارشنبه ۲ دی ۱۳۸۳.  ↑ هاشمی، احسان. مدارک اسپانسر فسخ شده علیه ادعای پرسپولیس: شاکی پرونده ما هستیم یک ریال هم کمیسیون ندادیم. . روزنامه ورزشی گل، ش. ۱۱۲۸ (۸ آذر ۱۳۸۸).  ↑ ۱۳۲٫۰ ۱۳۲٫۱ ۱۳۲٫۲ قراگزلو، محمد. لباس نو مبارک! ورود برندهای بین المللی یک اتفاق خوب در فوتبال ایران. . روزنامه ایران ورزشی، ۲۵ دی ۱۳۸۶.  ↑ «اعتراض کتبی آل اشپورت به باشگاه پرسپولیس». خبرآنلاین، ۱۶ شهریور ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۹ دی ۱۳۸۹.  ↑ ۱۳۴٫۰ ۱۳۴٫۱ ناصری، امیرحسین. داستان پیراهنی که عوض شد: جنگ قدرت در پرسپولیس. . روزنامه همشهری سال یازدهم، ش. ۳۲۸۴ (جمعه ۲۶ دی ۱۳۸۲): صفحه ورزش.  ↑ یادگاری، بردیا. «کنفرانس محلی باشگاه بین‌المللی». وب‌گاه گل، ۲۵ جولای ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ اولین موزه پرسپولیس تأسیس می‌شود. . روزنامه ابرار ورزشی، ش. شماره ۴۳۴۰ (۲۲ اسفند ۱۳۸۷): صفحه ۵.  ↑ سرخط خبرها. . روزنامه اعتماد ملی، ش. شماره ۹۷۵ (۱ مرداد ۱۳۸۸): صفحه ۱۹. «دو باشگاه پرسپولیس و استقلال هر یک با پرداخت ۲ میلیارد تومان یک درصد از سهام بانک تازه‌تاسیس تات را خریداری کردند. پول خرید این سهام از سوی سازمان تربیت بدنی پرداخت شده.» ↑ «مراسم افتتاح کلینیک پزشکی و بیمارستان پرسپولیس برگزار شد». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱ شهریور ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «دکتر عسگری: خرداد ۸۹ رسماً ساختمان بیمارستان افتتاح می‌شود». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۱ شهریور ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «ایرلاین پرسپولیس به زودی راه‌اندازی خواهد شد». خبرگزاری فارس، ۲ اسفند ۱۳۸۴. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «دلیل تاخیر در تشکیل وزارت ورزش و جوانان / مصوبه مجلس لازم‌الاجرا است». خبرگزاری مهر، ۲۰ فروردین ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۷ شهریور ۱۳۹۰.  ↑ مغانی، علی. «دشواری‌های یک استعفا/ وقتی پرسپولیس «بی‌صاحب» می‌شود!». وبگاه گل، ۱۱ جون ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۱۷ شهریور ۱۳۹۰.  ↑ روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، ش. شماره ۱۳۵۱۰ (۹ تیر ۱۳۷۰): صفحه ۱۳.  ↑ «گزارش ویژه گل: رونمایی از مالک حقیقی پرسپولیس». وب‌گاه گل، ۲۸ آگوست ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸.  ↑ «آنها مالک پیروزی‌اند، ما مالک پرسپولیس». خبرگزاری تابناک، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «بیانیه شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس». وب‌گاه رسمی شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «سازمان تربیت بدنی مالک اصلی باشگاه پیروزی است». وب‌گاه تبیان، ۱۵ تیر ۱۳۸۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «موفقیت بزرگ و تاریخی پرسپولیس / نام «پرسپولیس» به آغوش صاحبان اصلی بازگشت». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۴ مرداد ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۷ شهریور ۱۳۹۰.  ↑ «با رای قطعی دادگاه تجدید نظر/ رویانیان: برند پرسپولیس برای همیشه به دامن مردم بازگشت». وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس، ۲۲ فروردین ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۰.  ↑ «می‌خواهم ۵۱ درصد سهام باشگاه پرسپولیس را بخرم». خبرگزاری فارس، ۱ شهریور ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «می‌خواستیم پرسپولیس را به هدایتی بفروشیم». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ حیدرپور، اسماعیل. مصاحبه با محمد علی‌آبادی. . خبر ورزشی، ش. شماره ویژه نوروزی (۱۳۸۶): صفحه ۱۸-۱۹.  «به عقیده من باشگاه پرسپولیس باید به صورت خصوصی اداره شود و اتفاقاً مسئولیت باشگاه هم باید به اهلش سپرده شود. من شخصاً طرفدار این هستم که پرسپولیس و استقلال از بخش دولتی خارج و به بخش خصوصی وارد شوند... اگر قرار باشد در فوتبال به درجات بالا برویم، فوتبال باید از شکل و شمایل فعلی که کاملاً دولتی است خارج شده و به بخش خصوصی واگذار شود.» ↑ «پرسپولیس و استقلال به هواداران واگذار می‌شود». ایرنا، ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ فرزیان، میثم. واگذاری سهام استقلال و پرسپولیس به دستور رئیس جمهور. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۹۵۳ (۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸): صفحه ۱۳.  ↑ قراگزلو، رضا. «تضمین مالی برای خرید پرسپولیس». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸.
موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

    باشگاه فوتبال استقلال تهران یکی از پرافتخار ترین و پرهوادار ترین باشگاه‌های فوتبال در ایران و آسیاست است [۷] که در سال ۱۳۲۴ در شهر تهران بنیانگذاری شده‌است. استقلال پیش از انقلاب ایران تاج نام داشت.[۳] باشگاه فوتبال استقلال بعد از باشگاه راه‌آهن قدیمی‌ترین تیم باشگاهی در ایران به حساب می‌آید.[۸] همچنین باشگاه استقلال طی دو سال پیاپی در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۰، عنوان پرتماشاگرترین تیم حاضر در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا را از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا به خود اختصاص داد.[۹][۱۰] این باشگاه هم‌اکنون در لیگ برتر ایران بازی می‌کند. استقلال با دو قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا (مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ و جام باشگاه‌های آسیا ۹۱-۱۹۹۰) و دو نایب قهرمانی (جام باشگاه‌های آسیا ۹۲-۱۹۹۱ و جام باشگاه‌های آسیا ۹۹-۱۹۹۸) و دو مقام سومی (جام باشگاه‌های آسیا ۱۹۷۱ و جام باشگاه‌های آسیا ۰۲-۲۰۰۱)، پُرافتخارترین باشگاه فوتبال ایران در رقابت‌های آسیایی و دومین باشگاه پرافتخار تاریخ قاره آسیا محسوب می‌شود.[۳][۱۱][۱۲] استقلال همچنین با هفت قهرمانی در بالاترین دسته فوتبال ایران، لیگ منطقه‌ای ایران یک بار، جام تخت جمشید یک بار، لیگ قدس یک بار، جام آزادگان ۲ بار و لیگ برتر ۲ بار، دومین تیم پرافتخار در لیگ ایران[۱۳] و با ۶ قهرمانی و ۳ نایب قهرمانی، پرافتخارترین تیم در جام حذفی ایران است.[۱۴] رقیب سنتی این باشگاه، پرسپولیس است. این دو باشگاه پرطرفدارترین و پرافتخارترین تیم‌های فوتبال ایران و برگزارکنندهٔ شهرآورد تهران هستند.[۳] فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال این باشگاه را پس از الهلال عربستان و یوکوهاما مارینوس ژاپن، سومین باشگاه برتر فوتبال آسیا در قرن بیستم اعلام کرده‌است.[۱۵] همچنین این فدراسیون، باشگاه فوتبال استقلال را با ۶۱۰ امتیاز در رتبه ۲۷۹مین باشگاه جهان در طی ۱۰ سال گذشته قرار داد که بر این اساس بعد از باشگاه سپاهان که در رده ۲۳۳ جهان قرار دارد، تیم استقلال تهران دومین باشگاه فوتبال برتر ایرانی در طی ۱۰ سال اخیر می‌باشد.[۱۶] همچنین این باشگاه در مجموع امتیازات تیم‌ها در تاریخ لیگ برتر، در رتبه نخست قرار دارد و در مجموع تمام ادوار لیگ برتر ایران صاحب بیشترین گل زده و بیشترین برد می‌باشد.[۱۷] محتویات [نهفتن]  ۱ تاریخچه ۱.۱ دوچرخه سواران ۱.۲ تاج ۱.۳ استقلال ۲ نام، نماد و رنگ ۳ هواداران ۴ رقیبان سنتی ۴.۱ شهرآورد تهران ۴.۲ سپاهان اصفهان ۵ ورزشگاه و دارایی‌ها ۶ آمار و رکوردها ۶.۱ فصل‌های اخیر ۷ تیم‌های دیگر ۷.۱ خانواده تیم‌های تاج ۷.۲ تیم‌های پایه ۷.۳ تیم زنان ۸ دست‌آوردها ۸.۱ کشوری ۸.۲ استانی ۸.۳ آسیایی ۹ بازیکنان ۹.۱ بازیکنان کنونی ۹.۲ بازیکنان پیشین ۹.۳ بازیکنان جام جهانی ۹.۴ کاپیتان‌ها ۱۰ مربیان ۱۰.۱ کادر کنونی ۱۰.۲ مربیان برجسته پیشین ۱۱ چارت مدیریتی باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال تهران ۱۲ مدیران ۱۳ منابع ۱۴ پیوند به بیرون ۱۴.۱ رسمی ۱۴.۲ هواداران تاریخچه نوشتار اصلی: پیشینه باشگاه فوتبال استقلال تهران دوچرخه سواران نشان پیشین باشگاه تاج در سال ۱۳۲۴ تعدادی از دوچرخه‌سواران باسابقه و دارای عناوین قهرمانی در کشور تصمیم گرفتند با ایجاد مرکزی برای گردهمایی‌های دوستانه، پایه‌های یک تشکل صنفی را برپا کنند. باشگاه دوچرخه سواران در ۴ مهر ۱۳۲۴ توسط چند جوان نظامی و دانشجوی دوچرخه‌سواری در تهران تاسیس شد و در ابتدا فقط به دوچرخه‌سواری اختصاص داشت. اما بعدا رشته‌های دیگر از جمله فوتبال نیز به به فعالیت‌های باشگاه اضافه شدند و این درحالی بود که علی دانایی‌فرد باشگاه فوتبال نور را هدایت می‌کرد که بعد از شکست تیم فوتبال کارگر آبادان، مورد توجه دوچرخه‌سواران قرار گرفت و با مذاکرات قرار بر آن شد تا از آن پس تیم نور تحت عنوان تیم فوتبال دوچرخه سواران فعالیت کند.[۱۸] تیم فوتبال دوچرخه‌سواران از ابتدا با لباس آبی رنگ در مسابقات حاضر[۱۹] و در میان تیم‌های شاهین، سرباز و دارایی در رقابت‌های اصلی فوتبال ایران بازی می‌کرد[۱۸]". اولین بازی رسمی تیم دوچرخه سواران در ۱۵ اسفند ۱۳۲۸ و در برابر تیم شاهین و در حضور بیش از ۲۰ هزار تماشاگر در ورزشگاه امجدیه برگزار شد، که در آن دیدار تیم دوچرخه سواران توانست با نتیجه ۱-۰ پیروز شود.[۱۹] تاج تیم قدیمی تاج، منصور پور حیدری دومین نفر نشسته از چپ در سال ۱۳۲۸ پرویز خسروانی امتیاز باشگاه دوچرخه‌سواران را در اختیار گرفت و نام آن بعد از بحث و رای‌گیری بین اعضای هیات مدیره به «باشگاه فوتبال تاج» تغییر و به ثبت رسید. مدیر باشگاه، سروان پرویز شیخان بود. حضور افرادی نظیر اسدالله علم، نخست وزیر وقت در هئیت مدیره باعث شد تا بودجه قابل توجهی در اختیار باشگاه قرار گیرد.[۱۸] استقلال پس از انقلاب ۱۳۵۷ با مشورت برخی از بازیکنان قدیمی باشگاه(ازجمله منصور پورحیدری، کردنوری و جلالی) نام باشگاه تاج به باشگاه استقلال، تغییر کرد.[۱۸] نام، نماد و رنگ باشگاه در سال ۱۳۲۴ با نام دوچرخه‌سواران بنیانگذاری شد.[۲۰][۲۱] پس از ثبت باشگاه به نام پرویز خسروانی و علی عبدالهی نوروزی، نام باشگاه با تصویب هیئت مدیره در تاریخ ۱ اسفند ۱۳۲۸[۲۲] به تاج تغییر یافت.[۲۰] پس از وقوع انقلاب، باشگاه استقلال نام نهاده شد.[۲۰][۲۱] رنگ لباس استقلال از آغاز، آبی بوده‌است[۲۰] و رنگ آبی یکی از نمادهای این باشگاه به شمار می‌رود و از این رو آبی‌پوشان یکی از لقب‌های باشگاه‌است.[۴] هواداران بر پایه نظرسنجی‌های انجام شده باشگاه استقلال به همراه پرسپولیس به عنوان پرهوادارترین باشگاه‌های فوتبال ایران معرفی شده‌اند. [۲۳] با این که باشگاه استقلال در تهران قرار دارد، در سراسر ایران هوادار دارد و در بازی‌های خارج از خانه نیز عده زیادی برای تشویق آن‌ها به ورزشگاه می‌روند. این باشگاه در اکثر کشورهای حوزه خلیج فارس هم نیز هوادارانی دارد و بیشتر ایرانی‌ها ساکن در خارج از ایران هم از هواداران استقلال بشمار می‌روند در فصل ۹۹-۱۹۹۸ جام باشگاه‌های آسیا و در بازی، استقلال و جوبیلو ایواتا ژاپن که در ورزشگاه آزادی برگزار می‌شد، با حضور ۱۲۰ هزار نفر، پرتماشاچی‌ترین بازی تاریخ جام باشگاه‌های آسیا بوده‌است. همچنین در بازی پایانی پنجمین دوره لیگ برتر و در مقابل برق شیراز که به پیروزی ۴ بر ۱ استقلال و قهرمانی این تیم منجر شد، تعداد ۱۱۰ هزار نفر از هواداران استقلال برای دیدن قهرمانی تیم محبوبشان به ورزشگاه آمدند که پرتماشاچی ترین بازی تاریخ لیگ برتر ایران بوده‌است. البته لازم به ذکر است که طرفداران استقلال تهران در استان خوزستان نسبت به شهرهای دیگر حتی پایتخت بسیار بیشتر هستند و بسیاری از مردم شهر اهواز را به شهر استقلال تشبیه می‌کنند.[۲۴] همچنین در سال ۲۰۱۰ میلادی بر اساس نظرسنجی سایت فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار، فرهاد مجیدی کاپیتان آن زمان استقلال به پشتوانه هواداران بیشمار استقلال به عنوان محبوب‌ترین بازیکن جهان در سال ۲۰۱۰ شناخته شد.[۲۵] رقیبان سنتی شهرآورد تهران نوشتار اصلی: شهرآورد تهران نمایی از هواداران استقلال در ورزشگاه آزادی در جریان ۶۹امین شهرآورد تهران، ۲۳ مهر ۱۳۸۹ بازی میان استقلال و پرسپولیس، دو باشگاه پرهوادار و پرافتخار ایران، مهم‌ترین مسابقهٔ باشگاهی فوتبال در ایران است.[۳] نخستین بازی دو تیم در روز ۱۶ فروردین ۱۳۴۷، نخستین بازی رسمی پرسپولیس بود که با نتیجهٔ بدون گل پایان یافت.[۲۶] فردای آن روز، روزنامه کیهان ورزشی (مهمترین روزنامه ورزشی آن زمان) روی جلد خود هیچ چیز از بازی ننوشت و تیتری از فوتبال دخترها داشت.[۲۷] بر خلاف گذشته، امروزه این بازی همواره با حساسیت بالا و تماشاگران زیاد همراه‌است و برگزاری آن بازتاب‌های زیادی در ایران دارد.[۳][۲۸] معمولاً این بازی را حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در ورزشگاه آزادی تهران تماشا می‌کنند.[۳] این شهرآورد گاهی به خشونت میان بازیکنان، و درگیری میان هواداران می‌انجامد و هولیگان‌ها به ناوگان حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوس‌ها آسیب می‌زنند.[۲۸][۲۹] مجله ورلدساکر در شماره ژوئیه ۲۰۰۸ خود، فهرستی از ۵۰ شهرآورد دنیا منتشر کرد؛ و شهرآورد تهران را در رتبه ۱ام آسیا و ۲۲وم جهان قرار داد.[۳۰] سپاهان اصفهان نوشتار اصلی: هماوردی استقلال و سپاهان از سال ۱۳۵۰ دو باشگاه استقلال و سپاهان دیدارهای متعددی در قالب مسابقات لیگ، حذفی و دوستانه با یک‌دیگر برگزار کرده‌اند. رقابت این دو تیم از دیرباز جذاب و دیدنی بوده و در حال حاضر این دیدار در لیگ برتر برای هر دوتیم و هواداران آن‌ها از جذابیتی خاص و حساسیت بالایی برخوردار است که این دیدار از مسابقات مهم هر فصل این دو تیم به شمار می‌رود. ورزشگاه و دارایی‌ها نوشتار اصلی: ورزشگاه آزادی تهران هواداران استقلال در ورزشگاه آزادی تهران
استقلال–برق شیراز، هفته پایانی لیگ برتر پنجم استقلال هم‌اکنون برای بازی‌های خانگی خود ورزشگاه آزادی را اجاره می‌کند.[۳۱][۳۲] این باشگاه پیش از ساخته شدن ورزشگاه آزادی تهران، در ورزشگاه امجدیه (شهید شیرودی کنونی) به میدان می‌رفت. استقلال در پی بازسازی چمن ورزشگاه آزادی، در فصل ۸۲-۸۱ بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه تختی برگزار کرد.[۳۳] در روز ۱۶ تیر ۱۳۸۷، کلنگ کمپ اختصاصی باشگاه استقلال در پارک ارم تهران به زمین خورد.[۳۴] علی فتح‌الله‌زاده، مدیرعامل آن زمان استقلال اعلام کرد که ارزش این کمپ ۷۰ میلیارد تومان است.[۳۵] بالاخره در بهار سال ۱۳۹۰ انتظار هواداران استقلال به سر رسید و علی فتح الله زاده مدیرعامل استقلال کمپ اختصاصی باشگاه را افتتاح کرد. کمپ اختصاصی استقلال تهران به یاد و نام اسطوره ملی ناصر حجازی نامگذاری شده‌است. باشگاه استقلال در تیر ۱۳۸۸، با پرداخت ۲ میلیارد تومان مالک ۱٪ از سهام بانک تات شد،[۳۶] این کار در آغاز با استقبال کارشناسان روبرو شد و اقدامی جهت سودآوری آینده باشگاه دانسته‌شد.[۳۷] در پایان سال ۱۳۸۸، استقلال به دلیل اختلاف‌های مدیریتی سهمش را با ۱۸٪ سود واگذار کرد.[۳۸] آمار و رکوردها نوشتار اصلی: آمار و رکوردهای باشگاه استقلال تهران فصل‌های اخیر نوشتار اصلی: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال استقلال تهران جدول زیر عملکرد کلی استقلال در ۱۱سال اخیر را نشان می‌دهد. فصل لیگ برتر جام حذفی جام باشگاه‌های آسیا ۸۱–۱۳۸۰ دوم قهرمان ۱/۱۶پایانی ۸۲–۱۳۸۱ ۹ام ۸۳–۱۳۸۲ دوم نائب قهرمان ۸۴–۱۳۸۳ سوم ۸۵–۱۳۸۴ قهرمان انصراف حذف به علت ارسال نکردن مدارک ۸۶–۱۳۸۵ ۴ام ۸۷–۱۳۸۶ ۱۳ام قهرمان حذف ۸۸–۱۳۸۷ قهرمان ۱/۱۶ پایانی حذف در مرحله گروهی ۸۹–۱۳۸۸ سوم ۱/۱۶ پایانی ۱/۸ پایانی ۹۰–۱۳۸۹ دوم نیمه پایانی حذف در مرحله گروهی ۹۱–۱۳۹۰ سوم قهرمان ۱/۸ نهایی تیم‌های دیگر خانواده تیم‌های تاج تاج مسجدسلیمان، سال ۱۳۵۰ در دهه ۱۳۴۰، باشگاه تاج و شاهین، اولین باشگاه‌هایی بودند که در ایران مدرسه فوتبال راه‌اندازی کردند.[۳۹] بازیکنان این مدارس فوتبال، پشتوانه‌ای برای آینده باشگاه بودند.[۳۹] باشگاه تاج در آن زمان پشتوانه مالی خوبی داشت،[۳۹] و در بیشتر شهرستان‌ها دارای شعبه بود.[۳۹][۴۰] اهواز، رشت، مسجدسلیمان و همدان از جمله این شهرها بودند.[۳۹] این شعبه‌ها، حتی پس از پیروزی انقلاب نیز بنیان باشگاه استقلال را تشکیل می‌دادند.[۴۰] یکی از شعبه‌های موفق، تاج اهواز بود که از همان ابتدا گروهی از بازیکنان خوب استان خوزستان را داشت و حتی توانست امتیاز لازم برای صعود به جام تخت جمشید ۱۳۵۲ را بدست‌آورد، اما چون مطابق قانون تنها یک تیم از هر باشگاه می‌توانست در بالاترین دسته بازی کند؛ (و تاج تهران نیز در این دسته بود) از صعود باز ماند.[۴۱] دو سال پیش از آن نیز، تاج مسجدسلیمان در سال ۱۳۵۰ در جام منطقه‌ای ایران شرکت کرده‌بود و در میان ۸ تیم، ششم شده‌بود.[۴۲] پس از انقلاب نیز، استقلال رشت (که زیر نظر شهرداری رشت بود)[۴۳] و استقلال اهواز در رده‌های بالای لیگ فوتبال ایران حضور داشتند. بعدها امتیاز استقلال رشت به پگاه گیلان فروخته شد، اما استقلال اهواز تاکنون در فوتبال ایران حضور دارد. با این که استقلال اهواز، برخلاف استقلال تهران توسط بخش خصوصی مدیریت می‌شود[۴۴] و دو باشگاه ارتباطی با هم ندارد، گاهی «برادر» یکدیگر خوانده می‌شوند.[۴۵][۴۶] تیم‌های پایه تیم‌های پایه استقلال در چهار رده سنّی امید، جوانان، نوجوانان و نونهالان است.[۴۷] تیم زنان تیم فوتبال دختران تاج در سال ۱۳۴۹، پیش از برد ۶-۰ برابر دیهیم. باشگاه تاج، نخستین باشگاه فوتبال در ایران بود که برای زنان کلاس فوتبال تمرینی گذاشت و از پیشگامان فوتبال زنان در ایران بود.[۴۸] در تابستان ۱۳۸۷، رئیس کمیته بانوان فدراسیون فوتبال ایران از این باشگاه درخواست کرد تا در لیگ شرکت کند.[۴۹] در بهمن ۱۳۸۷، خبر بازی دوستانه تیم نوجوانان پسر (به مربیگری علیرضا منصوریان) و تیم دختران استقلال منتشر شد. این واقعه پس از انقلاب بی‌سابقه بود و جنجال و واکنش‌های بسیاری برانگیخت.[۵۰][۵۱] این بازی دوستانه، منجر به انحلال تیم زنان استقلال شد... ![۵۲] دست‌آوردها نوشتار اصلی: فهرست افتخارات باشگاه فوتبال استقلال تهران جدول زیر شامل موفق ترین تیم‌های ۱۱ دوره لیگ حرفه‌ای ایران می‌باشد.(این جدول تا پایان لیگ یازدهم تنظیم شده‌است.) رتبه تیم دوره بازی برد تساوی شکست زده خورده تفاضل امتیاز بهترین عنوان بدترین عنوان تعداد قهرمانی ۱ استقلال ۱۱ ۳۳۸ ۱۶۴ ۱۰۷ ۶۷ ۵۲۶ ۳۴۲ ۱۸۴+ ۵۹۹ قهرمان سیزدهم دو بار ۲ سپاهان ۱۱ ۳۳۸ ۱۵۴ ۱۰۵ ۷۹ ۵۰۱ ۳۳۶ ۱۶۵+ ۵۶۴ قهرمان دهم چهار بار ۳ پرسپولیس ۱۱ ۳۳۸ ۱۴۶ ۱۱۳ ۷۹ ۴۹۰ ۳۷۷ ۱۱۳+ ۵۴۵ قهرمان دوازدهم دو بار ۴ ذوب آهن ۱۱ ۳۳۸ ۱۴۳ ۱۱۰ ۸۵ ۴۲۵ ۳۳۶ ۸۹+ ۵۳۹ نایب قهرمان هشتم - جدول زیر هم لیست باشگاه‌ها همراه با تعداد و سال‌های قهرمانی و نایب قهرمانی آن‌ها را در لیگ قهرمانان آسیا نشان می‌دهد (جام باشگاه‌های آسیا نیز گنجانده شده‌است). تیم قهرمانی‌ها نایب قهرمانی‌ها سال‌های قهرمانی سال‌های نایب قهرمانی پوهانگ استیلرز ۳ ۰ ۱۹۹۶-۹۷ ,۱۹۹۷-۹۸ ,۲۰۰۹ - استقلال ۲ ۲ ۱۹۷۰ ,۱۹۹۰-۹۱ ۱۹۹۱-۹۲ ,۱۹۹۸-۹۹ الهلال ۲ ۲ ۱۹۹۱-۹۲ ,۱۹۹۹-۲۰۰۰ ۱۹۸۶-۸۷ ,۱۹۸۷-۸۸ سئونگنام ایلهوا چونما ۲ ۲ ۱۹۹۵-۹۶ ,۲۰۱۰ ۱۹۹۶-۹۷ ,۲۰۰۴ الاتحاد ۲ ۱ ۲۰۰۵ ,۲۰۰۴ ۲۰۰۹ دلیل جایگاه دومی استقلال تهران دو عنوان سومی در سال‌های ۲۰۰۲-۲۰۰۱، ۱۹۷۱ در جام باشگاه‌های آسیا می‌باشد کشوری لیگ فوتبال ایران [۵۳][۱۳] جام منطقه‌ای، جام تخت جمشید، جام قدس، جام آزادگان، جام خلیج فارس قهرمانی(۷):۸۸-۸۷، ۸۵-۸۴، ۸۰-۷۹، ۱۳۷۶، ۱۳۶۸، ۱۳۵۳، ۱۳۴۹ نائب قهرمانی(۸): ۱۳۵۲، ۱۳۷۰، ۱۳۷۳، ۷۸-۷۷، ۷۹-۷۸، ۸۱-۸۰، ۸۳-۸۲، ۹۰-۸۹ جام حذفی [۱۴] قهرمانی(۶ بار): ۱۳۵۵-۵۶، ۱۳۷۴-۷۵، ۱۳۷۸-۷۹، ۸۱-۸۰، ۸۷-۸۶، ۹۱-۹۰ نائب قهرمانی(۳):۶۹-۶۸، ۷۸-۷۷، ۸۳-۸۲ استانی جام باشگاه‌های تهران قهرمانی (۱۵): ۱۳۲۸، ۱۳۳۱، ۱۳۳۵، ۱۳۳۶، ۱۳۳۸، ۱۳۴۰، ۱۳۴۱، ۱۳۴۸، ۱۳۴۹، ۱۳۵۰، ۱۳۵۱، ۱۳۶۲، ۱۳۶۴، ۱۳۶۹ ۱۳۷۳ نایب قهرمانی (۷): ۱۳۲۵، ۱۳۳۰، ۱۳۳۷، ۱۳۴۸، ۱۳۶۱، ۱۳۶۸، ۱۳۶۹ جام‌حذفی باشگاه‌های تهران قهرمانی (۴): ۱۳۲۶، ۱۳۳۰، ۱۳۳۷، ۱۳۳۸ نایب قهرمانی (۲): ۱۳۲۵، ۱۳۴۹ آسیایی هم‌چنین ببینید: باشگاه فوتبال استقلال تهران در آسیا جام باشگاه‌های آسیا (۲ بار)[۵۴][۵۵][۱۱][۵۶][۵۷] قهرمانی:۹۱-۱۹۹۰، ۱۹۷۰ نائب قهرمانی:۹۹-۱۹۹۸، ۹۲-۱۹۹۱ مقام سومی: ۰۲-۲۰۰۱، ۱۹۷۱ بازیکنان بازیکنان کنونی باشگاه‌های ایرانی در هر فصل می‌توانند از ۲۲ بازیکن بزرگسال، ۸ بازیکن زیر ۲۳ سال، ۹ بازیکن زیر ۲۰ سال و ۴ بازیکن خارجی (یک آسیایی) استفاده کنند.[۵۸] فهرست زیر بازیکنان کنونی استقلال تهران را نشان می‌دهد.[۵۹] شماره نقش بازیکن ۱ دروازه‌بان مهدی رحمتی (کاپیتان اول) ۲ دفاع خسرو حیدری ۳ دفاع جی لوید ساموئل ۴ دفاع امیرحسین صادقی ۵ دفاع حنیف عمران زاده ۶ هافبک جواد نکونام ۸ هافبک مجتبی جباری ۹ مهاجم آرش برهانی ۱۰ مهاجم میلاد میداودی ۱۱ مهاجم امین منوچهری ۱۴ هافبک کیانوش رحمتی ۱۵ دفاع محمد انصاری ۱۶ دفاع میثم حسینی ۱۷ هافبک میثم بائو شماره نقش بازیکن ۱۸ دفاع هاشم بیک زاده ۲۰ مهاجم سیاوش اکبرپور ۲۱ دفاع آرمن طهماسیان زرنه ۲۲ دروازه‌بان حسین حسینی ۲۸ هافبک مهران قاسمی ۲۹ دروازه‌بان لیام ردی ۳۰ هافبک رودریگو توسی ۳۲ هافبک فریدون زندی ۳۳ دفاع پژمان منتظری ۳۵ دروازه‌بان هادی ریشی اصفهانی ۳۷ هافبک فابیو جانوآریو ۳۹ مهاجم بابک جباری ۴۰ دفاع علی حمودی بازیکنان پیشین هم‌چنین ببینید: فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال استقلال برای دیدن نام بازیکنان پیشین باشگاه، رده:بازیکنان باشگاه استقلال را ببینید. بازیکنان جام جهانی جام جهانی ۱۹۷۸ ایرج دانائی‌فرد حسن روشن حسن نظری آندرانیک اسکندریان جام جهانی ۱۹۹۸ علیرضا منصوریان جواد زرینچه مهدی پاشازاده پرویز برومند سیروس دین محمدی جام جهانی ۲۰۰۶ وحید طالب‌لو امیرحسین صادقی رضا عنایتی کاپیتان‌ها # نام ملیت دوران بازیدر استقلال دورانکاپیتانی شمارهپیراهن ۱ محمدرضا عادلخانی ۱۹۷۲–۱۹۷۵ ۱۹۷۳–۱۹۷۵ - ۲ حسن روشن ۱۹۶۹–۱۹۷۸۱۹۸۴–۱۹۸۸ ۱۹۷۵–۱۹۷۸ ۱۰ ۳ ناصر حجازی ۱۹۶۷–۱۹۷۷۱۹۸۰–۱۹۸۶ ۱۹۸۰–۱۹۸۶ ۱ ۳ جعفر مختاری‌فر ۱۹۸۳–۱۹۹۲ ۱۹۸۸–۱۹۸۹ ۱۰ ۴ شاهین بیانی ۱۹۷۹–۱۹۹۲ ۱۹۹۰–۱۹۹۲ ۵ ۵ امیر قلعه‌نویی ۱۹۸۹–۱۹۹۷ ۱۹۹۲–۱۹۹۷ ۸ ۶ جواد زرینچه ۱۹۸۶–۲۰۰۱ ۱۹۹۷–۲۰۰۱ ۲ ۷ مهدی پاشازاده ۱۹۹۷–۱۹۹۸۲۰۰۰–۲۰۰۳ ۲۰۰۱–۲۰۰۳ ۱۰ ۸ محمود فکری ۱۹۹۲–۱۹۹۳۱۹۹۵–۲۰۰۷ ۲۰۰۳–۲۰۰۷ ۶ ۹ علی‌رضا منصوریان ۱۹۹۵–۱۹۹۷۲۰۰۳–۲۰۰۸ ۲۰۰۷–۲۰۰۸ ۱۰ ۱۰ فرهاد مجیدی ۱۹۹۷–۱۹۹۹۲۰۰۰–۲۰۰۱۲۰۰۷–۲۰۱۲ ۲۰۰۸–۲۰۱۲ ۷ ۱۱ مهدی رحمتی ۲۰۰۵–۲۰۰۷۲۰۱۱– ۲۰۱۲– ۱ مربیان نوشتار اصلی: فهرست مربیان باشگاه فوتبال استقلال تهران کادر کنونی میرشاد ماجدی سرپرست امیر قلعه نوعی سرمربی مجید صالح مربی ستار همدانی دستیار کریم بوستانی دستیار حمید بابازاده مربی دروازه بان‌ها دکتر امیر حاجی قاسم مربی بدنساز ایمان عالمی مربی آنالیزور نیما رسولی و شاهرخ بیانی آنالیزور محمد حیرانی مدیر رسانه مدد جباری مدیر تدارکات حسین امانتی تدارکات مربیان برجسته پیشین نام دوران جام‌ها کشوری آسیایی جمع لیگ حذفی دیگرجام‌ها جامباشگاه‌ها زدراکو رایکوف ۱۳۴۸–۱۳۵۵ ۱ ۰ ۰ ۱ ۲ منصور پورحیدری ۱۳۵۸–۱۳۶۲ ۱۳۷۴–۱۳۷۵ ۱۳۷۹–۱۳۸۱ ۲ ۲ ۳ ۱ ۸ ناصر حجازی ۱۳۷۵–۱۳۷۸ ۱۳۸۶ ۱ ۰ ۰ ۰ ۱ امیر قلعه‌نویی ۱۳۸۲–۱۳۸۵ ۱۳۸۸–۱۳۸۷ ۱۳۹۱–تاکنون ۲ ۲ ۰ ۰ ۴ چارت مدیریتی باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال تهران این بخش از مقاله فاقد منبع و مأخذ است.شما می‌توانید با افزودن منابع برطبق اصول اثبات‌پذیری و شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع، به ویکی‌پدیا کمک کنید.مطالب بی‌منبع احتمالاً در آینده حذف خواهند‌ شد. وزارت ورزش و جوانان مالک علی فتح الله زاده مدیرعامل علی نظری جویباری قائم مقام امیر عرب معاون اجرایی باشگاه علی امیری معاون ورزشی باشگاه مهدی علوی معاون فرهنگی باشگاه عبدالرحمن شاه حسینی معاون حقوقی و مشاور عالی مدیرعامل دکتر نوروزی معاون پزشکی باشگاه محمد سررشته داری مسئول کمیته روابط عمومی باشگاه علی جباری مسئول کمیته پیشکسوتان منصور پورحیدری رئیس کمیته فنی اصغر حاجیلو رئیس آکادمی باشگاه عباس نقدی زاده رئیس کانون هواداران مقداد نجف نژاد رئیس هیئت مدیره و سخنگوی باشگاه علی فتح الله زاده عضو هیئت مدیره امیدوار رضایی عضو هیئت مدیره بهرام افشارزاده عضو هیئت مدیره مقداد نجف نژاد عضو هیئت مدیره احمد شهریاری عضو هیئت مدیره مدیران مدیر دوران مدیریت پرویز خسروانی[۶۰] ۱۳۲۴–۱۳۴۰ پرویز شیخان[۶۱] ۱۳۴۰–۱۳۵۷ علی عبدالهی نوروزی[۶۱] ۱۳۵۷–۱۳۶۰ کاظم اولیایی[۶۱] ۱۳۶۷–۱۳۷۵ علی فتح‌الله‌زاده[۶۱] ۱۳۷۵–۱۳۸۲ حسین قریب[۶۱] ۱۳۸۲–۱۳۸۴ کاظم اولیایی[۶۱] ۱۳۸۴–۱۳۸۴ حسین قریب[۶۱] ۱۳۸۴–۱۳۸۵ مقداد نجف‌نژاد[۶۱] ۱۳۸۵–۱۳۸۵ علی فتح‌الله‌زاده[۶۱] ۱۳۸۶–۱۳۸۷ امیررضا واعظی آشتیانی[۶۱] ۱۳۸۷–۱۳۸۹ علی فتح‌الله‌زاده[۶۲] ۱۳۸۹–تاکنون منابع ↑ «استقلال ۲-۳ الشباب؛ حذف تلخ پسران آبی». وبگاه گل. بازبینی‌شده در ۹ تیر ۱۳۸۹.  ↑ «وای به حالت واعظ اگه اس اس ببازه!». خبرنامه دانشجویان ایران. بازبینی‌شده در ۲۶ دی ۱۳۸۸.  ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ Ferdosipour, Adel. The great divide. . World Soccer Magazine، October 2008، p62.  (ترجمه مقاله به فارسی در خبرگزاری ایسنا، رشید سعدلو) ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ «پایان اردوی آبی پوشان تهران در کیش». خبرگزاری فارس. بازبینی‌شده در ۲۴ دی ۱۳۸۵.  ↑ Zarei, Asghar. “Iran - List of Foundation Dates”. RSSSF. Retrieved 17 September 2012.  ↑ «استادیوم یکصد هزار نفری». وب‌گاه رسمی مجموعه ورزشی آزادی. بازبینی‌شده در ۲۷ مرداد ۱۳۹۰.  ↑ «استقلال پرطرفدارترین تیم ایران». عصر ایران، ۱۸ آذر ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۱.  ↑ «نام قدیمی‌ترین تیم فوتبال ایران عوض می‌شود؟». خبرآنلاین، ۱۵ تیر ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۶ مرداد ۱۳۹۰.  ↑ «استقلال پرتماشاگر ترین تیم آسیا در سال ۲۰۱۱». وب‌گاه گل، ۲۱ نوامبر ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲.  ↑ «برای دومین سال پیاپی/استقلال پر‌تماشاگرترین تیم لیگ قهرمانان آسیا شد». خبرآنلاین، ۳۰ آبان ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۱.  ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ پاینده، محمدجواد. سابقهٔ نمایندگان ایران در جام‌های باشگاهی آسیا: جام پنجم، آرزوی ایرانی. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۴۷۹۴ (۲۸ اسفند ۱۳۸۷): صفحه ۲۱.  ↑ “Esteghlal”. AFC. Retrieved 17 September 2012.  ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ Naraghi, Hooshyar F.. “Iran - List of Champions”. RSSSF. Retrieved 17 September 2012.  ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ «درباره جام حذفی فوتبال ایران». وب‌گاه رسمی جام حذفی فوتبال ایران. بازبینی‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۲.  ↑ “Asia's Club of the Century”. IFFHS. Retrieved 17 September 2012.  ↑ “Club World Ranking of the 21st Century (2001-2010)”. IFFHS. Retrieved 20 September 2012.  ↑ “Iranian Pro League Alltime Table 2001-2012”. IPLstats. Retrieved 17 September 2012.  ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ ۱۸٫۲ ۱۸٫۳ تاریخچه و معرفی باشگاه استقلال (تاج) از تأسیس تیم دوچرخه‌سواران تا دوبار قهرمانی در آسیا. روزنامه اطلاعات. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۱۲.  ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ تاریخچه باشگاه فوتبال استقلال تهران، وبگاه رسمی باشگاه استقلال تهران ↑ ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ ۲۰٫۳ «آشنایی با باشگاه استقلال تهران (۱۳۲۳)». همشهری آنلاین. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ «تاریخچه استقلال». وبگاه رسمی باشگاه استقلال. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ «معرفی باشگاه» تاسیس و تاریخچه». esteghlaltehranfc.com. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ «ستقلال پرطرفدارترین تیم ایران» ‎(فارسی)‎. شفاف.  ↑ ایران ورزشی: حادثه سازان ورزش در سال ۸۵ ↑ فرهاد مجیدی کاپیتان تیم استقلال محبوب ترین بازیکن جهان شد ↑ حدادپور، مهدی. سرمربیان پرسپولیس از ۴۸ تا ۸۷، نیمکت‌نشینی پرافتخار سرداران سرخ‌جامه. . روزنامه ورزشی گل سال سوم، ش. شماره ۸۱۸ (دوشنبه ۴ آذر ۱۳۸۷): صفحه ۱۰.  ↑ سال قبل دربی بی‌خاصیت بود. . خبر ورزشی، ش. ویژه‌نامه نوروزی (۱۳۸۷): صفحه ۲۵.  ↑ ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ «The Red 'Victors' and the 'Independent' Blues» ‎(انگلیسی)‎. مجله فیفا، ۳۱ اکتبر ۲۰۰۲.  ↑ «Football, blood and war» ‎(انگلیسی)‎. آبزرور، ۱۸ ژانویه ۲۰۰۴. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۸۷. «December 2000 Following an ill-tempered Tehran derby, between Pirouzi and Estegahl, violence spills on to the streets as fans destroy cars and buses. Three players from each side and 60 fans are arrested; more than 250 coaches are vandalised.»  ↑ Worlds Greatest Derbies. . World Soccer Magazine، July 2008.  ↑ «علی کاظمی: طلب ورزشگاه آزادی ارتباطی به سازمان لیگ ندارد!». شبکه ورزش ایران، ۲۹ آذر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸. «طبق آیین نامه سازمان لیگ، ورزشگاه آزادی در اجاره ۲ باشگاه استقلال و پرسپولیس است.»  ↑ «باشگاه پرسپولیس اجازه حضور در ورزشگاه آزادی را ندارد». ایران‌مینیا (به نقل از خبرگزاری فارس، ۴ شهریور ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸. «حسین ضیاءآذری، مدیر ورزشگاه آزادی تهران گفت: تا زمانیکه پرسپولیس برای عقد اجاره‌نامه حاضر نشود، اجازه بازی در این مجموعه را ندارد.»  ↑ «استادیوم فوتبال - زمین چمن». وبگاه رسمی ورزشگاه آزادی. بازبینی‌شده در ۱۲ مهر ۱۳۸۷.  ↑ «مناقصه برای ساخت کمپ استقلال». خبرگزاری فارس، ۵ تیر ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۸۷.  ↑ «کلنگ آبی برای چندمین بار به زمین خورد». وبگاه همشهری. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۸۷.  ↑ سرخط خبرها. . روزنامه اعتماد ملی، ش. شماره ۹۷۵ (۱ مرداد ۱۳۸۸): صفحه ۱۹. «دو باشگاه پرسپولیس و استقلال هر یک با پرداخت ۲ میلیارد تومان یک درصد از سهام بانک تازه‌تاسیس تات را خریداری کردند. پول خرید این سهام از سوی سازمان تربیت بدنی پرداخت شده.» ↑ شهبازی، نعمت‌الله. در حاشیه سرمایه‌گذاری استقلال و پرسپولیس در بانک تات؛ ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی لازمه موفقیت باشگاه‌های مردمی. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۱۰۷۵ (۷ آبان ۱۳۸۸): صفحه ۱.  ↑ باز هم فرصت‌سوزی در ورزش کشور؛ اختلافات مدیران دولتی موجب خروج بخش ورزش از یک بانک خصوصی شد. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۱۱۸۵ (۲۷ اسفند ۱۳۸۸): صفحه ۸.  ↑ ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ ۳۹٫۲ ۳۹٫۳ ۳۹٫۴ صدر، بنیامین. کشف استعداد در مستطیل سبز. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۳۷۳۸ (۱۲ تیر ۱۳۸۴): صفحه تهرانشهر.  ↑ ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ لارودی، اردشیر؛ امیرپور، مهدی. تنها فوتبالیست سیاسی، پرویز دهداری بود؛ خاطرات اردشیر لارودی از شکل گیری باشگاه‌های فوتبال در ایران. . شهروند امروز، ضمیمه ماهانه تاریخ شفاهی، ش. شماره ۲ (آبان ۱۳۸۷): صفحه ۲۲.  ↑ «آشنایی با باشگاه استقلال اهواز». همشهری آنلاین. بازبینی‌شده در ۲۵ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. صفحه ۸۷. ISBN 964-06-1693-1.  ↑ «آشنایی با باشگاه داماش گیلان». همشهری آنلاین. بازبینی‌شده در ۲۵ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ احمدی، فرهاد. تهدید تکراری استقلال اهواز. . روزنامه دنیای اقتصاد، ش. شماره ۱۱۷۷ (۲۶ بهمن ۱۳۸۵): صفحه ۸.  ↑ زاهدی، پرویز. ترس استقلال را از پای درآورد. . روزنامه ایران، ش. شماره ۴۳۳۵ (۲۱ مهر ۱۳۸۸): صفحه ۲۱.  ↑ مدیر تیم فوتبال استقلال اهواز: استقلال تهران فقط ادعای برادری دارد. . روزنامه مردمسالاری، ش. شماره ۲۲۰۹ (۱۰ آبان ۱۳۸۸): صفحه ورزشی.  ↑ «فریادشیران مدیر فنی تیم‌های پایه استقلال شد». خبرگزاری فارس، ۱۵ تیر۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ نگاهی به تاریخچه فوتبال زنان در ایران. . هفته‌نامه شیرزنان، ش. شماره ۳۷ (۲۲ دی ۱۳۸۶).  ↑ استقلال- پرسپولیس در لیگ بانوان. . هفته‌نامه شیرزنان، ش. شماره ۶۰ (۱۵ تیر ۱۳۸۷).  ↑ تکذیب می‌کنیم، برخورد می‌کنیم؛ دیدار تیم‌های فوتبال دختران و نوجوانان پسر استقلال. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۸۷۴ (۵ بهمن ۱۳۸۷): صفحه ۱۳.  ↑ «دیدار تیم‌های فوتبال دختران و پسران استقلال/ با خاطیان برخورد شود». خبرگزاری مهر، ۴ بهمن ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۵ مهر ۱۳۸۸.  ↑ «تیم فوتبال بانوان استقلال منحل شد». خبرگزاری فارس، ۸ بهمن ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۸۸.  ↑ صاحبدل، مهدی. «مسابقات قهرمانی لیگ باشگاههای فوتبال ایران». پارس‌اسپورت. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.  ↑ مولکاهی، اندا. «Asian Club Competitions 1970» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال، ۱۳ مارچ ۲۰۰۱. بازبینی‌شده در ۵ آذر ۱۳۸۸.  ↑ بابروفسکی، جوزف؛ کارسدروپ، درک و استوکرمنز، کارل. «Champions' Cup 1990/91» ‎(انگلیسی)‎. بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال، ۲ اوت ۲۰۰۴. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۸۸.  ↑ «عملکرد تیم فوتبال استقلال در رقابت‌های باشگاه‏های آسیا». وبگاه رسمی باشگاه استقلال. بازبینی‌شده در ۲ اسفند ۱۳۸۷.  ↑ ویکی‌پدیا انگلیسی ↑ نام کریمی در فهرست ۲۱ نفره پرسپولیس. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۹۹۱ (۲۷ تیر ۱۳۸۸): صفحه ۱۲.  ↑ «شماره پیراهن بازیکنان استقلال مشخص شد». خبرگزاری فارس، ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۲.  ↑ «پرویز خسروانی مجسمه ساز بزرگ لیگ تخت جمشید». روزنامه اعتماد، شماره ۱۲۸۴، ۲۳ آذر ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۱.  ↑ ۶۱٫۰ ۶۱٫۱ ۶۱٫۲ ۶۱٫۳ ۶۱٫۴ ۶۱٫۵ ۶۱٫۶ ۶۱٫۷ ۶۱٫۸ ۶۱٫۹ «از صاحب منصب طاغوت تا دروازه بان ذخیره». راسخون. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۱.  ↑ «فتح‌الله‌زاده جانشین واعظ آشتیانی شد». خبرگزاری فارس، ۱۹ مرداد ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹
موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

معرفی باشگاه های بزرگ جهان

 چلسی انگلیس

 باشگاه:

رئیس باشگاه:

استادیوم:

سال تاسیس:

پیراهن:

سرمربی:

ورزش زیبا و مهیج فوتبال حاصل ابتكار و خلاقیت مردمان جزیره است . انگلیسی ها جهان را اسیر دنیای توپ گرد كردند وخود نیز در این گرداب غرق شدند . با توجه به ابداع فوتبال در انگلستان،داشتن سابقه كمتر از صد سال برای باشگاههای فوتبال این كشور ، نشان از جوانی باشگاه های بریتانیاست . بیشتر باشگاههای بزرگ انگلیسی در اواسط و یا اواخر قرن نوزدهم میلادی متولد شده اند ، اما آبی پوشان چلسی از همان معدود تیم هایی هستند كه در قرن بیستم گام به دنیای توپ گرد نهادند .

گفته می شود تاسیس باشگاه چلسی حاصل درگیریهای بازیكنان دیگر تیم های انگلیسی و به خصوص تیم فولهام بوده است . با اتحاد تنی چند از این بازیكنان در چلسی لندن تیم فوتبال جدیدی آغاز به كار كرد . این منطقه كه در جنوب غربی شهر لندن واقع شده درآن زمان از مناطق زیبای شهر محسوب می شد.

تیم فوتبال چلسی تنها دو فصل برای حضور در رقابت های دسته اول باشگاههای انگلستان صبر كرد. این تیم پس از رسیدن به مسابقات دسته اول سعی داشت به هر شكل ممكن نام و آوازه ای برای خود به دست آورد. اما طلسم قهرمانی چلسی  پنجاه سال بعد شكست. آبی پوش های لندن در سال 1995 مقام اول لیگ باشگاهی انگلستان را به دست آوردند، عنوانی كه هیچگاه برای مردان استمفورد بریج تكرار نشد . چلسی در سال های 1970 ، 1997 ، 2000 جام حذفی باشگاههای انگلستان را به دست آورد و در سال های 1915 ، 1967 ، 1994 ، 2002 عنوان نایب قهرمانی این رقابت ها را در كارنامه خود ثبت كرد . چلسی در صحنه رقابت های اروپایی نیزچهره موفقی از خود به نمایش گذارد. قهرمانی دو جام برندگان اروپا در سال 1971 و 1998 بزرگترین افتخار اروپایی این تیم بوده است و یك قهرمانی سوپر جام باشگاههای اروپا در سال 1998 نیز دركارنامه چلسی به چشم می خورد . كسب این سه جام اروپایی در ده حضور آبی پوشان در رقابت های باشگاه قاره  سبز افتخار قابل توجهی محسوب می شود . اما باید پذیرفت كه این افتخارات برای نام پرآوازه چلسی كافی نیست.

آبی پوشان لندنی به غیر از كسب عناوین و افتخارات هدف دیگری در رقابت های داخلی انگلستان دارند. رقابت با تیم های پرآوازه به خصوص حضوری موفق در دربی های لندنی از دیگر اهداف این تیم است. آرسنال، تاتنهام، اورتون و فولهام اصلی ترین رقیبان انگلیسی چلسی محسوب می شوند. در این میان به دلیل همان حساسیت های خاص  سرخ آبی جدال آرسنال چلسی حساس ترین بازی این دو تیم در هر فصل است.

استادیوم استمفورد بریج(Stamford bridge) ورزشگاه اختصاصی آبی های لندن است. این ورزشگاه كه در سال 1877 ساخته شده، یكی از قدیمی ترین استادیوم های اروپا محسوب می شود. استمفورد تا اواخر دهه هشتاد بیشتر به یك نمایش فرانسه شباهت داشت. برخی از اوقات این ورزشگاه محل تماشای مسابقات حساس بوكس بود. با تاسیس چلسی استمفورد دراختیار این تیم قرار گرفت. این ورزشگاه نزدیك به صد سال است كه با چلسی همراهی می كند.

چلسی در تاریخ خود بازیكنان و مربیان بسیار مشهوری  را دیده است. پیش از مورینو، رانیری مربی كنونی تیم والنسیا، ویالی بازیكن بزرگ تاریخ فوتبال اروپا كه در دوران بازیكنی خود تعصب خاصی نسبت به پیراهن چلسی داشت رود گولیت ستاره افسانه ای فوتبال هلند سرمربی چلسی بودند.

 قبل از گولیت، گلن هادل این مسئولیت را بر عهده داشت. از جمع بازیكنان بزرگ فوتبال جهان در چند سال اخیر ستارگانی همچون ژورژ وه آ( ستاره بزرگ لیبریایی)، دنیس وایز( هافبك وفادار چلسی)، دشام( ستاره بزرگ فرانسوی) و بازیكنانی همچون مارسل دسایی ، توره آندره فلو و فرانك لبوف در چلسی حضور داشته اند.

جان فرانكو زولا، او مصداق همان ضرب المثل فلفل ریز و تیز است. زولا كه حالا جشن تولد 38 سالگی را هم پشت سر گذاشته، یكی از محبوبترین بازیكنان تاریخ باشگاه چلسی محسوب می شود. این مهاجم توانای ایتالیایی درسال 1996 به چلسی آمد. او كه متولد ساردینیای ناپولی است. فوتبال حرفه ای را در همان تیم ناپولی آغاز كرد و از همین تیم به پیراهن لاجوردی تیم ملی ایتالیا رسید. زولا در پایان فصل 2003-2002 به دلیل اختلاف با مسئولین تیم ، چلسی را ترك و به ایتالیا بازگشت .

نقطه اوج تاریخ باشگاه چلسی در پایان فصل 2003-2002 رخ داد . كن بتیس مالك باشگاه سهام خود را به یك میلیاردر روسی كه صاحب كمپانی های نفتی است فروخت . روبن آبراموویچ ثروتمند روسی در بدو ورود با خرید بازیكنان بزرگی چون ورون و داف بازار نقل و انتقالات فوتبال جهان را تكان داد و چلسی را به عنوان یكی از ثروتمندترین تیمهای اروپا مطرح كرد. آبراموویچ ، در یك اقدام نادر وعجیب پیتركنیون رییس باشگاه منچستریونایتد را به باشگاه چلسی كشاند و وی را به عنوان مدیر اجرایی چلسی منصوب كرد.

هنگام نقل وانتقال بازیكنان بزرگ ، چلسی یكی از مشتریان پروپاقرص محسوب می شد كه با قیمتهای نجومی خود همواره مدیران و بازیكنان را وسوسه

می كرد .

تیم آبراموویچ ( چلسی ) در فصل 2003-2004 با رهبری رانیری ایتالیایی در لیگ برتر انگلیس ، پس از آرسنال به نایب قهرمانی رسید و در جام باشگاه های اروپا هم تا مرحله نیمه نهایی بالا آمد ، ولی در این مرحله با قبول شكست در مقابل موناكو از ادامه رقابتها كنار رفت. دراین بازیها مربیگری موناكو برعهده دشام ( ستاره اسبق چلسی) بود.

پس از حذف چلسی ، نایب قهرمانی در لیگ برتر و با توجه به هزینه های زیادی كه در راه خرید بازیكنان صورت گرفته بود، آبراموویچ با اخراج رانیری ، خوزه مورینو مربی پرتغالی پورتو كه به تازگی با این تیم به مقام قهرمانی باشگاه های اروپا رسیده بود ، را به عنوان سرمربی چلسی منصوب كرد. ( قبل از مذاكره با مورینو ، مذاكراتی با ازیكسون ، لیپی ، دل بوسكه و كاپلو برای هدایت چلسی صورت گرفته بود).

لازم به ذكر است كه مورینو همراه با پورتو به قهرمانی جام یوفا نیز دست پیدا كرده بود . وی در ابتدا دستیار بابی رابسون انگلیسی بود.

داف ، لمپارد ، تری و ماكه له له از جمله ستارگان چلسی لندن بشمار می آیند .

بازیكنان این تیم در فصل 2004-2005

	پیتر چچ	كارلو كودیچینی	لنی پیژلی
	آدریان موتو	آرن روبن	اسكات پاركر
	آلكسی اسمرتین	ایدور گودیانسن	پائولو فررا
	تیاگو مندز	جان تری	جو كول
	دامین داف	دیدیر دروگبا	رابرت هوچ
	ریكاردو كاروالیو	ژرمی	سلستین بابایارو
	فرانك لمپارد	كلود ماكه له له	گلن یانسن
	ماتجا كژمان	ویلیام گالاس	وین بریج

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

معرفی باشگاههای بزرگ جهان

رئیس باشگاه :

مدیر باشگاه :

استادیوم :

سایت باشگاه :

سر مربی :

شهر زیبای العین دارای جاذبه های فراوانی است . یكی از پر قدرت ترین تیم های فوتبال امارات از این شهر است . آری ، تیم العین یكی از تیم های پرافتخار و خوب امارات به شمار می آید و اینك در آسیا هم خودنمایی می كند.

تاریخچه :

حركت باشگاه العین در سال 1968 و زمانی شروع شد كه گروهی از جوانان این شهر خانه كوچكی را در خیابان شیخ خلیفه اجاره كردند تا برای فعالیت های آینده شان برنامه ریزی كنند.

علیرغم فقدان تجربه و كمی تسهیلات فیزیكی ، آنها برای تشكیل یك تیم فوتبال تلاش كردند. یكی دو ماه بعد، آنها گروهی را برای مشورت با شیخ خلیفه زاید حاكم ابوظبی فرستادند تا او را از نیازهای خود آگاه كنند. شیخ خلیفه به آنها خانه ای در منطقه « القهیل »، همچنین یك دستگاه اتومبیل لندرور نیز به این باشگاه اعطا كرد.

علاوه بر تیم فوتبال ، تیمهای والیبال و تنیس روی میز باشگاه نیز فعالیت خود را شروع كردند. به دنبال گسترش و تنوع فعالیت های باشگاه ، شیخ خلیفه زاید دستور ساخت یك مجموعه ورزشی داد. این مجموعه ورزشی در سال 1971 با هزینه 200 هزار درهمی ساخته شد.

اولین مسابقه دوستانه تیم العین در سال 1969 مقابل الاسماعیلی مصر در شهر العین برگزار شد كه میهمان مصری بنفش های العین را با 7 گل در هم كوبید. آنها سه سال بعد نیز در یك مسابقه دوستانه میزبان سائوپائولو برزیل بودند كه با 13 گل مغلوب شدند!

در اواخر سال 1973 ، باشگاه العین با باشگاه القضامون ادغام شد و با نام جدید « باشگاه فرهنگی ورزشی العین » فعالیت خود را آغاز كرد كه یك نقطه عطف در تاریخ بنفش های امارات به حساب می آید.

العین در فصل 77- 76 به اولین افتخار تاریخ خود دست یافت و آن زمانی بود كه در حضور تیمهای قدری مثل الاهلی و النصر موفق شد قهرمان لیگ امارات شود و این افتخاری بس بزرگ و غرورآفرین برای این باشگاه 9 ساله بود. پس از درخشش در اوایل دهه 80 ، بنفش ها دهه 80 را زیر سایه تیمهای دوبی و شارجه قرار گرفتند.

اما دهه 80 نقطه عطفی در تاریخ این باشگاه به حساب می آید ، چرا كه استادیوم اختصاصی باشگاه در سال 1987 به بهره برداری رسید.

دهه 90 هم برای این باشگاه افتخار آمیز بوده است چرا كه آنها در فصل 99- 98 به مقام سومی آسیا و در سال 2001- 2002 به قهرمانی آسیا رسیدند.

سمبل و رنگ رسمی باشگاه

تاسیسات ورزشی

ساختمانهای مجموعه شامل استادیوم 18 هزار نفری فوتبال « طهنون بن محمد » سه زمین تمرینی ، سالن پینگ پونگ ، سه زمین هندبال ، چهار زمین بسكتبال و والیبال و دو زمین تنیس است.

ساختمان اداری باشگاه دو طبقه است. طبقه اول شامل اتاق كنفرانس ، آمفی تئاتر ، كتابخانه با 4 هزار جلد كتاب و آرشیو مطبوعات است. طبقه دوم قسمت اداری باشگاه شامل اتاقهای كاركنان اداری ،كمیته ها و رئیس و مدیر باشگاه است.

این مجموعه ورزشی با هزینه 250 میلیون درهمی ساخته شده است.

افتخارات فوتبال

وضعیت فعلی

آنها در فصل جاری « برونومتسو» فرانسوی پدیده مربیان جام جهانی 2002 را به خدمت گرفته اند ، ضمن اینكه « سعید خرازی » ملی پوش جوان مراكشی را نیز استخدام كرده اند تا بتوانند هم در عرصه آسیایی و هم در مسابقات داخلی درخشش خود راادامه دهند.

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

گرد آوری سید حسن نجات

معرفی باشگاههای بزرگ جهان

باشگاه : پرسپولیس تهران

رئیس باشگاه :اكبر غمخوار

استادیوم : آزادی

پیراهن باشگاه :قرمز

سرمربی :وینكو بگوویچ

شهر بزرگ و پرجمعیت تهران یكی از كانونهای اصلی فوتبال در آسیا به شمار می آید . مردم این شهر از پیر و جوان ، مرد و زن همواره طرفدار فوتبال هستند .

پرسپولیس یكی از تیمهای پایتخت است كه هواداران زیادی در اقصی نقاط ایران دارد .

باشگاه شاهین

شاهین باشگاهی بود كه در سال 1321 به دست معلمی به نام دكتر عباس اكرامی و با همكاری و همراهی گروهی از بهترین جوانان كشور كه عمدتا دانشجو بودند بنا نهاده شد و مفاخر بزرگی چون امیر مسعود برومند، امیر عراقی ، مرحوم پرویز دهداری ، حسینعلی كلانی ، جعفر كاشانی ، همایون بهزادی ، حمید شیرزادگان و … را تربیت كرده و به جامعه فوتبال ایران تقدیم نمود .

شاهین دارای 402 تیم جوان با 62 شعبه در سطح كشور بود كه دكتر اكرامی این تیم را بر پایه 3 اصل ( اخلاق- تحصیل و علم و ورزش ) استوار ساخته بود .

شاهین در آن روزگار تنها دفتری در ورزشگاه امجدیه ( شیرودی فعلی ) بود كه بازیكنانش برای تعلیم در آنجا گرد هم می آمدند . این باشگاه برای اولین بار آموزش فوتبال را به صورت كتابی و از روی اصول شروع كرد و نخستین جزوه آموزشی را كه در برگیرنده اصول ورزش فوتبال بود و با استفاده از منابع جهانی تهیه و تنظیم گشته بود ، جهت یادگیری در اختیار اعضای خود قرار داد . این تیم به جهت سیستم و قدرت عجیبی كه بازیكنانش در كار حمله داشتند ، به ندرت اجازه می داد حریفانش ( حتی بزرگترینشان ) خود را از شكست نجات دهند . لیكن بی درایتی و عدم دور اندیشی مدیران وقت باشگاه و كج سلیقگی و انفعال دستگاه ورزش وقت كشور دست به دست هم داد و باعث شد به دلیل پاره ای مسائل بعد از بازی این تیم با تهرانجوان در هفته دهم در تاریخ 16/4/1349 این باشگاه منحل گردد .

در این بازی ناظم گنجاپور با وارد كردن سه گل در دقایق 61 – 68 و 75 به دروازه تهرانجوان این افتخار را بدست آورد كه تمام كننده كتاب پیروزی های شاهین برای همیشه باشد .

آن روز شاهین در هفته دهم بازیها با 18 امتیاز از10 بازی در ردیف دوم بود. این بازی ، آخرین بازی شاهین بود در حالی كه در این فصل 3 هفته از بازی های این تیم مقابل شهربانی ، دیهیم وتاج  باقی مانده بود . ناگهان با اطلاعیه رسمی سازمان تربیت بدنی از تاریخ 20/4/1346 شاهین منحل گردید . پس از انحلال شاهین بازیكنان آن همچنان یكپارچگی خود را حفظ كردند و حدود یك سال محرومیت را با ادامه بازی ها و تمرینات خود در زمین های خاكی سپری نمودند تا این كه باشگاه های مطرح آن روز ، در صدد جذب این جوانان بی رقیب بر آمدند و از آن جمله باشگاه پاس خواهان كاشانی – كلانی و همایون بهزادی بود و بعضی از باشگاه های دیگر هم بقیه آنان را مد نظر قرار داده بودند .

لذا شاهینی ها به تكاپو افتادند تا از تفرق و پراكندگی مجموعه خود جلوگیری به عمل آورند ( از آن جمله مرحوم پرویز دهداری را می توان نام برد ) و بر آن شدند تا این مجموعه را در باشگاه پرسپولیس گرد هم آورند .

اما پرسپولیس

پرسپولیس باشگاهی بود كه در سال 1342 به دست "علی عبده " بنا شده بود و در آن رشته هایبولینگ ، والیبال و بسكتبال فعال بود .

 عبده از آمریكا به ایران آمده بود و درجامعه ورزشی آمریكا در رشته بوكس صاحب عنوان قهرمانی بود . ( بابا بوكسور ) عبده مدت ها اندیشه ایجاد تیم فوتبال پرسپولیس رابا خودداشت و تیم فوتبالی رانیز ایجاد كرده بود كه تیمی ضعیف در رده دوم باشگاه های كشور محسوب می شد و از اعضای محبوب و ماندگار آن می توان محمود خوردبین را نام برد .

پس از انحلال شاهین با درایت امیر مسعود برومند و رایزنی های مرحوم دهداری چند تن از بازیكنان قبلی شاهین در تركیب تیم دسته دومی پرسپولیس قرار گرفته و ترتیب یك مسابقه با تیم جم آبادان ( كه در آن زمان تیم صاحب نامی بود ) را دادند و پس از آن تمامی اعضای شاهین به پرسپولیس پیوستند و محبوبیت شاهین بلند پرواز را به پرسپولیس هدیه نمودند .

پرسپولیس بهار خود را در آغازین روزهای سال 1347 با مربیگری دهداری ( كاپیتان پیشین شاهین ) و سرپرستی دكتر برومند آغاز كرد. مطابق مقررات این تیم می بایست كار خود رادر فوتبال ، از دسته سوم  و یا حداكثر از دسته دوم باشگاه ها شروع كند ، اما انحلال چند تیم در این زمان باعث گردید تا به جای مسابقات لیگ ، یكسری مسابقات رده بندی در سطح باشگاه های پایتخت برگزار شود در آن مسابقات 4 تیم پرسپولیس ، تاج  ، عقاب و پاس سرگروه گردیدند .

از آن پس پرسپولیس رسما وارد مسابقات باشگاهی ایران گردید. این تیم در سال 1347 قدرت نمایی كرد و تمام رقیبان را پشت سرگذاشت و به عنوان قهرمان باشگاه های تهران جهت شركت در مسابقات آسیایی تایلند عازم بانكوك گردید.

در سال 1348 كارخانه ایران ناسیونال كه با مدیریت خیامی ( از طرفداران تیم شاهین ) تازه تاسیس گردیده بود و تیم فوتبال ضعیفی هم داشت ( علی پروین هم از جمله بازیكنان این تیم بود )

 در این زمان ( 1348 ) فكر تبلیغ محصول این شركت (پیكان ) با استفاده از محبوبیت تیم شاهین ، خیامی را بر آن داشت تا مذاكراتی با چند تن از شاهینی های سابق انجام داده و آنان را به تیم پیكان دعوت نماید.

با رفتن آنها افراد باقی مانده نیز راهی جز پیوستن به آنها ندیدند . لذا تمامی بازیكنان شاهین ( به جز عزیز اصلی – دروازه بان شاهین ) به پیكان مهاجرت كردند و در این سال عنوان قهرمانی باشگاه های ایران را از آن پیكان نمودند و در همین سال پیكان به جای تیم ملی در تورنمنت جام دوستی نیز شركت كرده و در بین 5 تیم مقام نخست را از آن خود كرد.

 لازم به ذكر است كه در این زمان پیكان در برابر پرسپولیس با تك گل علی پروین و با نتیجه یك بر صفر پرسپولیس را شكست داد .

پرسپولیس در غیاب شاهینی ها با تصاحب 12 امتیاز در رده یازدهم قرار گرفتند . حضور در پیكان بیشتر از 1 سال به طول نیانجامید و مجددا بازیكنان در سال 1349 به خانه خود برگشتند و قهرمانی اولین دوره لیگ تخت جمشید در سال 1350 را از آن خود كردند . پرسپولیس در 5 دوره برگزاری لیگ تخت جمشید با كسب دو قهرمانی ( لیگ اول و سوم ) و سه نائب قهرمانی به عنوان پرافتخارترین باشگاه كشور شناخته شد .

با وقوع انقلاب اسلامی این تیم دچار بحران نفرات گردید و بازیكنانش بكلی عوض شدند و تعداد بسیار اندكی از بازیكنان قدیمی باقی ماندند. لیكن برگزاری مسابقات جام شهید اسمندی در سال 1358 و دیگر مسابقات باعث گردید تا بازیكنان مستعد و جوان كشور نگذارند این باشگاه بلند آوازه از رونق بیفتد .

 باشگاه پرسپولیس در سال 1365 تحت پوشش بنیاد مستضعفان و جانبازان قرار گرفت و نام آن به ( آزادی ) تغییر یافت . اما پس از مدت زمان اندكی بنیاد ازاداره این باشگاه خودداری كرد و در این زمان با توجه به موقعیت این باشگاه ، سازمان تربیت بدنی خود اداره آن را برعهده گرفت  و نامش را نیز به ( پیروزی ) تغییر دادند كه تاكنون نیز با همین نام در میادین ورزشی حضور می یابد .

البته این تیم برای هواداران پرشمار این تیم همان پرسپولیس است .

لازم به ذكر است طبق لیستی كه از سوی كنفدراسیون فوتبال آسیا در سال 1999 میلادی منتشر شد ، پرسپولیس به عنوان پرطرفدارترین تیم آسیا انتخاب شد .

دالیان چین و الهلال عربستان هم در مكان های بعدی قرار گرفتند . از جمله ستارگان تیم می توان به پروین ،  كاشانی ، امیرآصفی ، بهزادی ، كلانی ، ایرانپاك ، اصلی ، آشتیانی ، درخشان ، پنجعلی ، عاشوری ، محمدخانی ، پیوس ، كرمانی مقام ، محرمی ، عبدی ، عابدزاده ، مایلی كهن ، دادكان ، كارگر، سبزی ، فتح آبادی ، انصاریفر و مرحوم شاهرخی اشاره نمود .

انصاریان ، رهبری فر ، فنایی ، شاهرودی و هاشمی نسب هم از بازیكنان مشهورومعروف دهه اخیر به شمار می آیند.

اینك آشتیانی به عنوان سرپرست تیم ، كاشانی و دادكان در هیئت مدیره باشگاه ، مشغول به كار هستند .

در سالهای گذشته خوردبین سرپرست و پروین سرمربی تیم بودند .

اینك تیم پرسپولیس با جذب نفراتی چون دایی ، كاویانپور، میناوند، باقری و كاظمیان ( كه همگی درخارج از كشور بازی كرده اند) و رهبری بگوویچ كروات، از مدعیان قهرمانی لیگ برتر محسوب می گردد.

مهدوی كیا و كریمی دو ستاره این باشگاه بودند كه اكنون درآلمان وامارات می درخشند .

گفتنی است جامهای قهرمانی اولین دوره مسابقات جام در جام باشگاههای آسیا و اولین دوره لیگ برتر باشگاههای كشور در كلكسیون افتخارات باشگاه دیده می شود . درحال حاضر پرسپولیس پر افتخارترین تیم ایران است .

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

گردآوری سید حسن نجات

معرفی باشگاه های بزرگ جهان

  آرسنال انگلیس

باشگاه :

رئیس باشگاه:

استادیوم:

سال تاسیس:

پیراهن:

سرمربی:

شهر زیبا و صنعتی لندن ، از جمله شهرهای متمدن وقدیمی اروپا به شمار می آید و مردم این شهر همواره به ورزش فوتبال علاقه فراوانی دارند از این رو تیمهای زیادی در این شهربه وجود آمدند . یكی از این تیم ها ، تیم پرافتخار آرسنال است.

با 13 قهرمانی لیگ و 9 جام حذفی آرسنال را باید یكی از نامهای بزرگ در فوتبال انگلیس به شمار آورد. در این ادعا هیچ شكی وجود ندارد.

داستان زندگی آرسنال در سال 1886 و با نام باشگاه دایال اسكوئرFCDial Square آغاز شد، تیمی متعلق به كارخانه اسلحه سازی سلطنتی در جنوب شهر لندن. از همان زمان لقب تفنگداران "The Gunners" به این تیم اطلاق شد، اما مدتی بعد نام تیم وولویچ اف سی آرسنال ، تغییر یافت. تیم در سال 1891 حرفه ای شد و 2 سال بعد به لیگ انگلیس پیوست. در سال 1904 آرسنال به دسته اول لیگ راه یافت ، اما نتوانست در این دسته باقی بماند.

در فصل 14-1913 باشگاه به حاشیه شمال رودخانه تایمز و منطقه هایبری تغییر مكان یافت و نام آن به آرسنال تغییر پیدا كرد. نامی كه امروز نیزعلاقه مندان فوتبال ، تفنگداران را به آن می شناسند. در سال 1919 آرسنال بار دیگر به دسته اول بازگشت و تاكنون موفق شده خود را حفظ كند.

این ركوردیست كه هنوز در فوتبال انگلیس دست نخورده باقی مانده است و هر سال به قدمت آن افزوده می شود. 6 سال بعد دومین اتفاق مهم پس از صعود به دسته اول برای آرسنال اتفاق افتاد. در سال 1925 هربرت چاپمن به سمت مربیگری آرسنال منصوب شد و او اولین دوره بزرگی را برای این تیم لندنی به ارمغان آورد.

چاپمن جادوئی

بجز این افتخارات چاپمن انقلابی تاكتیكی را در آرسنال و لیگ انگلیس با استفاده از سیستمW-M به وجود آورد.

مرگ این مرد بزرگ در سال 1934 آرسنال را بهت زده نمود و به هرحال جرج آلیسون جای او را پر كرد.

در زمان مربیگری آلیسون و با حضور مهاجمی چون " تد دراكی" درسالهای 1936 و 1938 به ترتیب جام حذفی و لیگ فتح شد و پس از جنگ جهانی دوم 2 عنوان دیگر در سالهای 1948 و 1953 نصیب آرسنال شد كه دومی با تفاضل گل بهتر نسبت به پرستون نورث اند به دست آمد. به علاوه جام حذفی 1950 نیز به افتخارات سرخپوشها افزوده شد.

آرسنال تاكنون 12 بار قهرمان جام قهرمانان انگلیس نیز شده است.

پس از نیم دهه سكون، بار دیگر در زمان "برتی می روند" اوج گیری آرسنال آغاز شد . لندنی ها در سال 1970(5 سال پس از انتخاب می) جام بین شهرهای فیزركاپ   كه در ابتدا جام یوفا با این نام برگزار می شد را فتح كردند . یك فصل بعد آرسنال لیگ و جام حذفی را تواماً به دست آورد ، اما دوباره دوران رخوت فرا رسید و تمام تلاش تیم تا پایان این دهه یك قهرمانی جام حذفی 1979 آن هم با پیروزی دلچسب برمنچستر یونایتد را به همراه داشت.

هایبوری و استادیوم تازه تاسیس

سرانجام دراوایل دهه جدید سران  و مسئولان باشگاه آرسنال با ساخت یك استادیوم بزرگتر كه دارای امكانات بیشتری نسبت به هایبوری باشد موافقت كردند و مقدمات آن را برپا نمودند. آرسنال این ورزشگاه را با مشاركت شركت هواپیمایی امارات می سازد و بخش اعظمی از این استادیوم زیبا و مجهز ساخته شده است.

گراهام طلایی

اما یك پیروزی احساسی تر با گل دقیقه آخر مایكل توماس درآنفیلد، پیروزی( دو بر صفر) دیگری را برای آرسنال به ارمغان آورد تا آنها در آخرین لحظه قهرمانی لیگ در سال 1989 را از لیورپول بربایند. تیم گراهام در سال 91 قهرمان لیگ، درسال 93 دو جام  و در سال 94 قهرمان جام یوفا شد.

ارتباط فرانسوی

مرد فرانسوی با آوردن ستارگان متعدد بین المللی و از جمله هموطنانش پاتریك ویه را و تیری آنری به هایبری ، از سال 2000 به بعد 6 قهرمانی را نصیب باشگاه كرد.

آرسنال در این سالها با درخشش ستارگان انگلیسی خود همچون دیوید سیمن (دروازه بان افسانه ای آرسنال و تیم ملی انگلیس) ، تونی آدامز( مدافع مستحكم آرسنال و انگلیس) ، دیوید پلات (گلزن بزرگ فوتبال انگلیس) ، یان رایت ( گلزن سیه چرده تیم ملی انگلیس) و ستارگان خارجی  مانند دنیس بركمپ و مارك اوورمارس (هلند) ، پاتریك ویه را، امانوئل پتی ، سیلوین ویلتورد ، تیری آنری ، نیكولاس آنلكا و رابرت پیرس(فرانسه) ، فردریك لیونبرگ ( سوئد) در میادین مختلف انگلیس و اروپایی درخشیده است .

تاكنون مردان ونگر به رغم شایستگی نتوانسته اند در رقابتهای حرفه ای اروپا موفق باشند. تیم صاحب سبك ونگر در این سالها تنها به یك فینالیست بودن جام برندگان جام اروپا در سال 2000 دلخوش كرده است.

در این فصل آرسنال با استفاده ازنامدارانی چون سول كمپل ، ینس لمان ، ویه را ، آنری و پیرس و تاكتیكهای فنی و روانی آرسن ونگر سعی در تكرار قهرمانی در لیگ برتر و جام حذفی انگلیس و درخشش در جام قهرمانان اروپا دارد .

توپچی های لندن در فصل 2004-2005 از مدعیان اول قهرمانی در لیگ برتر محسوب می شوند .

بازیكنان این تیم در فصل 2004-2005

استوارت تایلور	مانوئل آلمونیا	ینس لمان
تیری آنری	ادو	اشلی كول
پاتریك وی یرا	پاسكال سیگان	جرمی آلدایر
جرمین پنانت	جوستین هاس	دنیس بركمپ
رابرت پیرس	روبن ون پرس	سول كمپل
فرانسز فابرگاس	فردریك لیونبرگ	فیلیپه سندروس
كولو توره	گیل كلیچی	گیلبرتو
لوران	ماتیو فلامینی

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

سید جسن نجات

بارسلونا

محبوب كاتالان ها

اناری: محبوب كاتالان ها!

نام باشگاه

: بارسلوناFCBarcelona

تاسیس

: 1899

رئیس باشگاه :

خوزه رینا

سایت اختصاصی

:www.FCBarcelona.comورزشگاه : نیوكمپcampnou

شماره تماس روابط عمومی باشگاه

: 0034934963600

رنگ لباس :

پیراهنآبی وقرمز، شورت آبی

بارسلونا شهری درایالت باسك واقع در نیمه شرقی كشور اسپانیاست. این قسمت از كشور اسپانیا همیشه مشكلات زیادی برای دولتمردان این كشور به وجود آورده است. كاتالان ها هیچ كدام از حكومت های اسپانیایی را نمی پذیرند و به دنبال استقلال هستند! بنابراین دشمن اصلی سلطنت اسپانیا محسوب می شوند.

در سال 1899 كاتالان ها بر آن شدند كه با تاسیس یك تیم فوتبال ، عقاید و نظریات خود را به این سبك مطرح كنند.

به دلیل همان فشارهای سیاسی، بارسلونا درابتدا مشكلات زیادی داشت. این تیم دورنگ آبی و اناری را به عنوان نماد كاتالان ها برتن كرد و دراولین بازی خود در یك دیدار دوستانه به مصاف یك تیم محلی انگلیس رفت و با یك گل شكست خورد. اما چیزی به آغاز روزهای طلایی مردان كاتالان باقی نمانده بود.

استارت از اولین جام!

مردان بارسا اولین برگ از تاریخ افتخارات خود را درهمان اولین جام قهرمانی باشگاه های اسپانیا ورق زدند. اناری ها در سال 1929 این جام را به خانه بردند تا اقتدار خود را در فوتبال اسپانیا به اثبات برسانند. بارسلونا مجموعاً 15 بار دیگر این عنوان را به دست آورد. آخرین قهرمانی این تیم در رقابت های لالیگا در سال 1999 به دست آمد.

بارسا كه 24 بار جام حذفی باشگاه های اسپانیا را به دست آورده است، در صحنه رقابت های اروپایی نیز افتخارات كم سابقه ای داشته و هیچ گاه در مراحل انتخابی جام های اروپایی ناكام نبوده است. این تیم تنها یك عنوان قهرمانی جام یوفا را در كارنامه خود نمی بیند.

بارسلونا در سال 1961 اولین فینال اروپایی خود را تجربه كرد . فینالی كه با شكست مردان كاتالان حكم  نایب قهرمانی آنها را صادر كرد. آبی و اناری ها در سال های 1986 و 1994 نیز در فینال جام قهرمانان اروپا شكست خوردند، اما قهرمانی آنها در جام 1992 شیرینی خاصی داشت.

بارسا سه بار در سال های 1979، 1982 و 1989 عنوان قهرمانی جام برندگان باشگاه های اروپایی را نیز به دست آورده است. این تیم چندین بار به دلیل بدشانسی از راهیابی به جام های اروپایی باز مانده است. در غیر این صورت شاید ویترین افتخارات كامل تری از خود به جا می گذاشت. كسی چه می داند شاید در فصل آتی تنها جام غایب در آلبوم بارسلونا یا همان جام یوفا نیز به نیوكمپ بیاید.

ستاره باران نیوكمپ!

تاریخ بارسلونا شاهد حضور بازیكنان بسیار بزرگی بوده است. شاید كاتالان ها از این حیث پرافتخارترین باشگاه اروپا محسوب شوند. دیه گو آرماندو مارادونا، جادوگر بی نظیر آرژانتین، از جمله بازیكنانی بوده كه با یپراهن اناری بارسا در ورزشگاه نیوكمپ به میدان رفته است. به غیر از او چهره هایی همچون یوهان كرایوف ستاره افسانه ای فوتبال هلند، رونالد كومان ، فیگو از پرتغال ، هریستو استویچكوف بلغار، روماریو و رونالدوی برزیلی در مقاطع مختلف زمانی پیراهن این تیم را بر تن داشته اند. ریوالدو هم در همین فصل گذشته نیوكمپ را به مقصد میلان ترك كرده بود.

با حضور این ستارگان كه روح تهاجمی خاصی به بارسا بخشیده است، هواداران این تیم علاقه خاصی به پیروزی های پر گل دارند. آنها حاضرند تیمشان به اندازه انگشتان دو دست گل بخورد، اما بیش از این گل بزند!

سال نحس بارسلونا!

فصل جاری رقابت های فوتبال به هیچ وجه سال خوش یمنی برای هواداران بارسلونا نبود. ستاره های نیوكمپ به هیچ یك از اهداف خود دست نیافتند. مربیگری ضعیف لوئیزون گال  در آغاز فصل، بارسا را تا مرز سقوط به دسته های پایین تر پیش برده بود.

اما آمدن آنتیچ، تحول مثبتی در روند حركتی این تیم ایجاد كرد.

بارسلونا در صحنه رقابت های اروپایی چهره یك تیم افسانه ای را داشت. آنها تا پیش از بازی برگشت مرحله یك چهارم نهایی رنگ شكست را ندیده بودند. اما شكست ناعادلانه در برابر یوونتوس ، رویاهای اناری را به گورستان فرستاد. حالا كسب سهمیه جام یوفا و یا حتی جام قهرمانان اروپا تنها هدف شاگردان آنتیچ است.

بارسلونا در این فصل با وجود ستاره هایی همچون ساویولا، مهاجم بیست و دو ساله آرژانتینی ، كلایورت گلزن بزرگ هلندی و همچنین مندیتا، اوورمارس، رایزیگر، ریكلمه، جرالد، كوكو و ... لیاقت كسب هر افتخاری را داشت. لوئیزانریكه 32 ساله، كاپیتان متعصب بارسا، را نیز نباید فراموش كرد.

هواداران متعصب كاتالان

در حقیقت می توان گفت نه تنها كاتالان ها ، بلكه  همه ساكنان منطقه باسك جان خود را فدای اناری ها می كنند. بارسا همیشه به داشتن بیشترین و متعصب ترین هواداران مشهور بوده است. هوادارانی كه شاید پیش از علاقه به بارسا، از تیم های شهر مادرید متنفرند، به خصوص رئالی كه در این چند سال حقیقتاً موی دماغ بارسلونا بوده است!

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

سید حسن نجات

تاریخچه مختصر پیدایش ورزش فوتبال

( قسمت اول )

1- تاریخچه مختصر پیدایش فوتبال

هر چه زمان می گذرد، و هر چه بر عمر فوتبال افزوده می شود، اقبال عمومی مردم جهان، نسبت به این ورزش مردانه، پر تلاش و جادویی فزونی می یابد. در این میان، سهم جوانان و نوجوانان در گرایش بسوی این ورزش، چه از نظر داخل شدن در متن آن، و چه لذت بردن از تلاش گروهی از بازیكنان در زمین، در جمع تماشاگر، از ورزشهای دیگر بیشتر بوده و بهمین دلیل است كه در كشور های مختلف جهان، مولفین و مفسرین بسیاری در مورد این ورزش كتب، مقالات، سالنامه ها، قوانین و تشریح شیوه های گوناگون را به طرق مختلف منتشر كرده و هر چه از عمر فوتبال می گذرد، تجزیه و تحلیل های بیشتری درباره پیدایش و رواج این ورزش صورت می گیرد.

فوتبال سرگذشت جالبی دارد، چرا كه تعداد بسیاری از تاریخ نویسان و مؤلفین ( بخصوص غربی ها) سعی كرده اند تا ثابت كنند فوبتال چه به طریق ابتدایی و اولیه، چه از نظر داشتن فوتبال دارای قوانین و رعایت اصول بازی، از كشور آنها آغاز شده و سپس به كشورهای دیگر رخنه كرده و رواج یافته است.

از آن جمله اند كشورهای فرانسه و ایتالیا كه خود را " پدر فوتبال" دانسته و مقابل ایندو، كشور انگلستان است كه به جهت تدوین قوانین و ثبت بازیها در قرن هجدهم، خود را والاتر و برتر از دیگران می داند.

بطور كلی نام اولیه بازی فوتبال" سوله" و یا" جیكودل كالسیو" بوده است. اما فوتبالی كه بطور كاملاً صحیح با قوانین مدون آغاز گردید، از انگلستان سرچشمه گرفته است. اگر تاریخ ثبت سازمان فوتبال انگلستان را مطالعه كنیم سال 1863 را نشان می دهد. همچنین بعد از 25 سال یعنی در تاریخ 1888 فوتبال حرفه ای انگلستان فعالیت خود را آغاز كرد. این سوابق نشان دهنده وجود فوتبال مدرن در انگلستان قبل از سایر كشورهای اروپایی بحساب می آید.جالب است بدانیم بنا بنوشته " ب.ژیله" مولف" تاریخ ورزش جهان" پیدایش ورزش موازی با تاریخ تمدن بشر می باشد. بهمین دلیل جای تعجب نخواهد بود اگر گفته شود بازیهای اولیه در خاور دور بوجود آمده و بر اثر چنگهای بزرگ مانند جنگهای اسكندرمقدونی، این ورزش از خاور دور به خاور میانه منتقل شده وسپس جنگ ژولیوس سزار تمدن " گالو رومن" را به سرزمین " گل"( فرانسه فعلی) برده و با تشكیل بازیهای ورزشی كه تجربه آن منجر به ریشه فوتبال فعلی گردید، نام بازی به " هارپاستوم" و بعدها به " سوله" یا " چوله" تغییر یافته و در سرزمین های مختلف باتلفظ های گوناگون بیان گردیده است.

مراحل تكامل بازیهای فوتبال

الف- خاور دور

برای آنكه شمایی از پیدایش و تكامل ورزش فوتبال داشته باشیم، تاریخ بسیاری را باید ورق زد. مستندترین نوشته در این زمینه از " كنفسیون" حكیم و فیلسوف معروف چین بوده است. در كتابی كه از این معلم اخلاق باقی مانده از ورزش مخصوصی بنام" كونگ فوو" كه در آن از سر و پا استفاده می شده نام برده شده است. از سوی دیگر در چین و در دوران امپراتوری " چانگ تی" ( 32 قبل از میلاد) یك نوع بخصوص فوتبال بازی می شد كه بنام " تسو چو" معروف بود و بوسیله توپ چرمی ، وبا پا انجام می شده است. این بازی بقدری جالب و دوست داشتنی بوده است كه شعرا و تاریخ نویسان آن عصر، نام فوتبالیست های بزرگ را در اشعار و حماسه های خود آورده و از آنان به عنوان قهرمانان ملی یاد كرده اند. در كشور ژاپن، و در همان عصر ورزش دیگری شبیه فوتبال برگزار می شده كه بسیار مقدس و مورد احترام مردم بوده است.

ب- روم : بازی هارپاستوم

همانطور كه ذكر شد تمدن خاور دور توسط لشكر كشی اسكندر مقدونی به خاور میانه آورده شد، و بازیهای آنها بهمان رویه ادامه داشت. بای دیگری بنام " هارپاستوم" در روم بازی می شد، كه پیدایش آن در قرون وسطی در ایتالیا بوده و درست مانند " جیكودل كالسیو" كه بنام" سوله" یا " چوله" در فرانسه معروف بود، بازی می شده است.

در بازی هارپاستوم ابعاد زمین در مقایسه با بازی سوله كوچك تر بود ولی هدف هر بازی بردن توپ بانتهای خط طولی زمین قرار داشته است.

در ایتالیا از بازی هارپاستوم بازی دیگری بوجود آمد كه بنام " جیكودل كالسیو" معروف شد و مورد توجه قرار گرفت تا جایی كه در این بازی اشخاص سرشناس( اعیان و اشراف و حتی روحانیون كلیسا) نیز شركت می كردند كه ازجمله آنها می توان از " پاپ كلمنت" هفتم، " لئون" دهم و" اوربین" هفتم نام برد كه در زمان خود قهرمانان فوتبال " فلورنتیسم " بودند.

ج- فرانسه( بریتانی و نورماندی)

رفته رفته بازی  هارپاستوم كه از تمدن روم ریشه گرفته و بصورت" سوله" یا " چوله" در آمده بود رونق فراوان یافت و مردم به آن گرایش زیادی نشان دادند. در بازی " هارپاستوم" هدف بازیكنان بردن توپ به نقطه انتهایی زمین بازی قرار داشت. جالب آنكه طول زمین باندازه ای بزرگ بود كه در ابتدا و انتهای آن دو كلیسا و بین كلیسا، اماكن عمومی و مجاور آن دهات قرار داشته است، بازی چوله معمولاً روزهای یكشنبه بعد از ظهر پس از اتمام مراسم مذهبی برگزار می شد . زمان بازی و جزئیات رقابت دو طرف بازی در كارناوال ها به ثبت می رسید . در زمان كوتاهی بازی " سوله" سخت مورد پسند مردم بریتانی و نروماندی قرار گرفت . در تاریخ فوتبال چنین ثبت شده است كه این بازی در 16 اكتبر 1566 میلادی توسط سردار انگلیسی بنام " ویلیام فاتح" و بعد از جنگ " هستینگ" به انگلستان برده شد.

د- انگلستان

از سوی دیگر گروهی از مورخان معتقدند كه " امیل سووستر" كه از پیروان ویلیام فاتح بود، این بازی را بعد از جنگ" هستینگ" بانگلستان برده و آنرا رواج داده است.

در تاریخ 13 آوریل 1314 میلادی " ادوارد دوم" پادشاه انگلستان اعلامیه زیر را صادر و برگزاری فوتبال را منع كرد. متن اعلامیه چنین بود:

" چون سر و صدا و صدمات زیادی به علت خشونت مثل تنه زدن و هل دادن برای گرفتن توپ های بزرگ بوجود آمده از طرف شاه فرمان صادر شد كه خداوند این خشونت را منع كرده است و مجازات آن با زندان همراه خواهد بود. این ورزش، در آینده فقط می تواند در شهر انجام گیرد."

یكبار دیگر در تاریخ 12 ژوئن1349 میلادی دستور داده شد كه روزهای اعیاد ورزش تیرو كمال و پرتاب نیزه به جای بازی احمقانه فوتبال، انجام شود. ولی سرانجام به سال 1823 بود كه بالاخره فوتبال به صورت ورزش رسمی و امروزی درآمد و به این ترتیب فوتبال خود را از بازی را گبی بالاتر كشید.

در مورد جدا شدن فوتبال از راگبی اتفاق جالبی رخ داد. بدین معنی كه بازیكنی بنام" ویلیام الیس" توپی را كه در دستش قرار داشت به جلو برده و توپ را در داخل دروازه پرتاب كرد. این عمل باعث صرو صدای فراوانی شد و بدنبال آن " الیس" شروع به تدوین مقررات فوتبال و  راگبی را از یكدیگر جدا ساخت.

بعد از جدا شدن دو ورزش، فوتبال بامقررات مستقل در انگلستان به سرعت پیشرفت نمود و سازمان فوتبال انگلیس در سال 1863 تاسیس شد. با توسعه فوتبال در آن كشور فوتبال توسط ملوانان، سربازان، تجار، مهندسین، و حتی توسط كشیشان انگلیسی به خارج از انگلستان برده شد و مورد توجه مردم قرار گرفت.

بعد از انگلستان، دانمارك دومین كشوری بود كه در اروپا دارای سازمان ملی فوتبال شد.

تاسیس اولین باشگاه ورزشی در اروپا

در ایتالیا، یك عینك ساز اولین باشگاه را تشكیل داد. و شاهزاده" ساووی" اولین باشگاه ورزشی را تاسیس كرد.

تاسیس اولین باشگاه ورزشی در آمریكا جنوبی

دو برادر انگلیسی ساكن آرژانتین طی آگهی در روزنامه " بوینوس آیرس" خواستار تاسیس اولین باشگاه فوتبال در آرژانتین شدند و در اثر علاقه مردم به فوتبال در سال 1884 فوتبال در برنامه درسی دبیرستانی قرار گرفت.

اولین مسابقه بین المللی فوتبال

اولین مسابقه بین المللی بین دو كشور آرژانتین و اروگوئه و در سال1905 انجام شد. ولی قبل از این بازی در سال 1885 مسابقه بین آمریكای شمالی و كاندا انجام گردیده بود كه از لحاظ زمانی زودتر از مسابقه دو كشور آرژانتین و اروگوئه صورت گرفته است.

اولین كشور آسیایی دارای فوتبال

در منطقه آسیا، هندوستان اولین كشور آسیایی بود كه فوتبال را پذیرفت و یك نسخه از مقررات فوتبال در سال 1883 بآنجا رسید و در سال 1892 اولین مسابقه كاپ را برگزار كرد.

با اینكه ورزش در سطح وسیع و علمی، در بعضی از قاره های جهان شناسایی بین المللی نداشته است ولی فوتبال بر اثرعلاقه مردم بیش از صد سال است كه جای خود را در اكثر كشورها باز كرده است.

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

سید حسن نجات

معرفی باشگاه های بزرگ جهان

 آث میلان ایتالیا

باشگاه:

رئیس باشگاه:

استادیوم:

سال تاسیس:

پیراهن:

سرمربی:

كشور ایتالیا ، یكی از مهدهای بزرگ فوتبال است. همواره در شهرهای این كشور ، فوتبال حرف اول را می زند. رم ، میلان ، ناپل و تورین از جمله شهرهای فوتبال خیز ایتالیا به شمار می آیند.

شهر میلان به عنوان یكی از بزرگترین و زیباترین شهرهای كشور چكمه ، با حضور دو تیم بزرگ و معروف اینتر و میلان ( آث میلان) همیشه مركز فوتبال ایتالیا بوده و هست. مردم این شهر نیز از پرشورترین طرفداران فوتبال هستند و نتایج و حاشیه فوتبال را پیگیری می كنند.

تیم میلان در سال 1899 میلادی توسط عده ای از جوانان شهر تشكیل شد. پس از اینكه میان اعضای تیم اختلاف افتاد ، عده ای از معترضین به قصد رقابت با دیگر افراد تیم ، تیم اینتر را تاسیس كردند.

تیم میلان اولین قهرمانی خویش را در سال 1901 جشن گرفت. از همان ابتدا ، میلان طرفداران بسیاری را جذب كرد. میلانیها در سالهای 1906- 1907 و 1951 دست یافتند. راه راه پوشان روسونری با كسب 13 عنوان قهرمانی دیگر در باشگاههای ایتالیا درسالهای 1955- 1957- 1959 – 1962- 1968- 1979- 1988- 1992- 1993- 1994- 1996 و 1999 و 2003همچنین با چهار قهرمانی جام حذفی در سالهای 1967- 1972- 1973 و 1977 و پنج سوپر جام ایتالیا در سالهای 1988- 1992- 1993- 1994و 2003 از پرافتخار ترین تیمهای ایتالیا محسوب می شوند.

 اوج قدرت آث میلان را می توان در اواخر دهه 80 میلادی و اوایل دهه 90 میلادی مشاهده نمود.

سیلویو برلوسكونی ، سیاستمدار بزرگ ایتالیا هنگامی كه صاحب باشگاه شد ، با به خدمت گرفتن بازیكنان بزرگی مانند رودگولیت ، ماركوفان باستن و فرانك ریكارد هلندی و بازیكنان ایتالیایی چون مالدینی ، باره سی و تاسوتی نقشه های قهرمانی فوتبال ایتالیا و جهان را رسم نمود.

گماردن نظریه پرداز بزرگی چون آریگو ساچی به سمت مدیریت فنی ، شهرت و آوازه میلان را بیش از پیش نمایان ساخت. با آمدن فابیو كاپلو و كسب قهرمانی های متعدد آث میلان با این مربی ، محبوبیت برلوسكونی ، در میان طرفداران انبوه میلان و مردم عادی افزایش یافت.

 تا جایی كه اكنون به عنوان نخست وزیر كشورایتالیا مشغول به كار است. میلان در سالهای 1963-1969- 1989- 1990- 1994و2003 به جام باشگاههای اروپا نیز دست یافته است و به لطف بازیكنان طراز اول و مربی توانمند خود سه سوپر جام اروپا در سالهای 1989- 1990 و 1995 را فتح كرده است.

اكنون كه برلوسكونی با مشغله كاری فراوانی رو به روست ، آدریانو گالیانی به عنوان معاونت باشگاه اداره امور تیم را بر عهده دارد.

از جمله افتخارات این تیم فتح سه جام بین قاره ای در سالهای 1969-1982 و 1990 و نیز یك جام متیروپا درسال 1982 است. اینك تیم آث میلان از نظر كسب قهرمانی و جام در مسابقات اروپایی و جهانی یكی از پرافتخارترین تیمهای جهان فوتبال محسوب می شود.

بازیكنان بزرگی چون ریوالدو ، كلایورت ، روبرتو باجو، فرناندو ردوندو ، مارسل دزایلی ، دژان ساویسوویچ ، دانیل ماسارو ، لنتینی ، پاپن ، دونادونیو دیمتریو آلبرتینی در میلان بازی كرده اند .

یكی از نامدارترین ترین بازیكنان میلان ، جیانی ریورا است كه با 501 بازی تاكنون بیشترین حضور را در میدان همراه با آث میلان داشته است. پائولو مالدینی دفاع كهنه كار این تیم هم از جمله بازیكنان محبوب تاریخ این باشگاه می باشد.

در حال حاضر سرمربی روسونریها، كارلو آنچلوتی است كه یكی از مطرح ترین طراحان تاكتیك در ایتالیا و بازیكن اسبق همین تیم به شمار می آید. در گذشته فاتح تریم ( از تركیه ) چزار مالدینی و زاكه رونی نیز در این باشگاه مربیگری كرده اند.

میلان در فصل 2004-2003 اسكودتو را با این مربی فتح كرد و در فینال جام قهرمانان باشگاههای اروپا در منچستر ، یوونتوس را مغلوب كرد و به قهرمانی رسید. این تیم  در این فصل از مدعیان اصلی كسب اسكودتو است و رقابت تنگاتنگی با دو تیم دیگر مدعی ، یعنی یووه و اینتر دارد.

این تیم درجام قهرمانان باشگاههای اروپا هم از مدعیان محسوب می شود و در صورت قهرمانی ، مردم میلان و در رأس همه آنها سیلویو برلوسكونی ( نخست وزیر ایتالیا ) را خوشحال خواهد كرد و دومین قهرمانی اروپایی آنچلوتی رقم می خورد.

شوچنكو ، مالدینی ، نستا ، كاكا و سیدورف از جمله ستارگان قرمز و مشكی پوشان میلان به شمار می آیند .

بازیكنان این تیم در فصل 2004-2005

	دیدا	كریستین آبیاتی	والریو فیوری
	آندره پیرلو	آندی شوچنكو	الساندرو كاستاكورتا
	الساندرو نستا	پائولو مالدینی	جوزپه پانكارو
	داریو سیمیچ	روی كاستا	سرجینهو
	فابریسیو كولوچینی	فیلیپو اینزاگی	كاخابر كالادزه
	كافو	كاكا	كریستین بروچی
	كلارنس سیدورف	گنارو گتوسو	ماسیمو آمبروسینی
	ویكاش دوراسو	هرنان كرسپو	یاپ استام
	یان دال توماسون

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

سید حسن نجات

تاریخچه دربی

اوّلین بازی 16/01/1347

اوّلین داور عبدالرّضا موزون

اوّلین گل احمد منشی زاده (استقلال) دقیقه ی 8 تاریخ 31/05/1348

اوّلین کاپیتان ها کامبیز جمالی (استقلال) همایون بهزادی (پرسپولیس)

اوّلین بازیکن اخراجی رضا وطنخواه (پرسپولیس) تاریخ 31/05/1348

اوّلین داور خارجی بهادرخان (پاکستان)

اوّلین بازیکن سرخابی داریوش مصطفوی

 

اوّلین خارجی گلزن عیسی ترائوره (پرسپولیس) دقیقه ی 70 تاریخ 25/07/1382

رکورد حضور در میدان

1.علی پروین (پرسپولیس) 20

2-علیرضا نیکبخت واحدی   19

3.افشین پیروانی (پرسپولیس) 18

4.علی جباری – حق وردیان (استقلال) 17

5.حجازی – کارگر جم – زرّینچه – محمود فکری (استقلال) 16

6.آشیانی – ادیبی (پرسپولیس) 15

7.ورمزیار (استقلال) 15

بهترین گلزنان

1.صفر ایرانپاک (پرسپولیس) 7

2.حسین کلانی (پرسپولیس) 6

3.مهدی هاشمی نسب (پرسپولیس) 4

(استقلال) 1

4.غلامحسین مظلومی – علی جبّاری(استقلال) 5

***

تاریخچه شهرآورد

1 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 16 فروردین سال 1347

2 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 20 دی سال 1347

3 - پرسپولیس 1 استقلال 3 ، 31 مرداد سال 1348

گل های تیم استقلال : احمد منشی زاده دقیقه 8 ، علی جباری 44 ، کارو حق وردیان 88

گل تیم پرسپولیس : ناظم گنجاپور دقیقه 72

4 - پرسپولیس صفر استقلال 1 (صفر بر 3)، 17 بهمن 1348

گل تیم استقلال: غلامحسین مظلومی 9

این بازی تا دقیقه 82 ادامه یافت، اما در این لحظه تیم پرسپولیس میدان را به دلیل اعتراض به نحوه قضاوت ترک کرد و فدراسیون فوتبال نتیجه را 3 بر صفر به سود استقلال اعلام کرد.

5 - پرسپولیس 2 استقلال 3، 3 مهر 1349

گل های تیم استقلال : جواد قراب 73، کارو حق وردیان 87، عباس مژدهی 88

گل های تیم پرسپولیس : علی پروین 7 ، حسین کلانی 23

6 - پرسپولیس 1 استقلال 1 (صفربر3)، 27 دی 1349

گل استقلال : عباس مژدهی 75

گل پرسپولیس : حسین کلانی 2

این بازی تا دقیقه 75 یک بر یک مساوی بود که پرسپولیس به دلیل اعتراض به قضاوت داور ، زمین را ترک کرد و طبق رای صادره از سوی فدراسیون فوتبال تیم استقلال 3 برصفر برنده شد.

7 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 28 خرداد 1350

گل تیم استقلال : غلامحسین مظلومی 30

گل تیم پرسپولیس : صفر ایرانپاک 90

8 - پرسپولیس 4 استقلال 1، 15 بهمن 1350

گل تیم استقلال : علی جباری 75

گل های تیم پرسپولیس : حسین کلانی 43 و 90 ، صفر ایرانپاک 56 ، محمود خوردبین 75

9 - پرسپولیس 2 استقلال صفر، 3 فروردین 1351

گل های تیم پرسپولیس : صفر ایرانپاک 50 ، حسین کلانی 89

10 - پرسپولیس صفر استقلال 2، 11 اسفند 1351

گل های تیم استقلال : علی جباری 40 و87

11 - پرسپولیس صفر استقلال 1، 25 خرداد 1352

گل تیم استقلال: رضا عادلخانی 3

12 - پرسپولیس 6 استقلال صفر، 16 شهریور 1352

گل های تیم پرسپولیس : همایون بهزادی 90،86،50، ایرج سلیمانی 45 و 56، حسین کلانی 32

13- پرسپولیس 1 استقلال 1، 18 آذر 1352

گل تیم استقلال : علی جباری 70

گل تیم پرسپولیس : همایون بهزادی 46

14 - پرسپولیس صفر استقلال 1 ، 4 خرداد 1353

گل تیم استقلال : حسن روشن 88

15 - پرسپولیس 2 استقلال 1 ، 27 آذر 1353

گل تیم استقلال : غلامحسین مظلومی 60

گل های تیم پرسپولیس : صفر ایرانپاک 50 و اسماعیل حاج رحیمی پور 65

16 - پرسپولیس 1 استقلال 3، 15 اردیبهشت 1354

گل های تیم استقلال : غلامحسین مظلومی 11 و 62 ، مسعود مژدهی 47

گل تیم پرسپولیس : صفر ایرانپاک 53

17 - پرسپولیس 2 استقلال صفر، 25 مهر 1354

گل های تیم پرسپولیس : جهانگیر فتاحی 22 ، اسماعیل حاج رحیمی پور 38

18 - پرسپولیس 1 استقلال 1 ، 27 اسفند 1354

گل تیم استقلال : مسعود مژدهی 20

گل تیم پرسپولیس : محمود خوردبین 85

19 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 2 مهر 1355

گل تیم استقلال : هادی نراقی 26

گل تیم پرسپولیس : علی پروین 40

20 - پرسپولیس صفر استقلال 3، 18 اردیبهشت 1356

گل های تیم استقلال : محرم عاشوری 45، حسن روشن 83، سعید مراغه چیان 88

21 - پرسپولیس 2 استقلال 1، 18 آذر 1356

گل تیم استقلال : حسن روشن 85

گل های تیم پرسپولیس : صفر ایرانپاک 15 و 34

22 - پرسپولیس صفر استقلال 1، 25 آبان 1358

گل تیم استقلال : غلامرضا فتح آبادی 42

این بازی در دقیقه 75 به دلیل هجوم تماشاگران به داخل زمین نیمه تمام ماند(این دیدار دوستانه به مناسبت بزرگداشت مرحوم علی دانایی فر برگزار شد)

23 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 13 تیر 1359

24 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 16 مهر 1360

25 - پرسپولیس 1 استقلال 1 ، 17 دی 1361

گل تیم پرسپولیس : غلامرضا فتح آبادی 10

گل تیم استقلال : بهتاش فریبا 87

26 - پرسپولیس صفر استقلال 1 ، 15 مهر 1362.

گل تیم استقلال: پرویز مظلومی 59

27 - پرسپولیس 3 استقلال صفر، 25 خرداد 1365

گل های تیم پرسپولیس : شاهرخ بیانی 12 - پنالتی و 52، ناصر محمدخانی 60

28 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 7 فروردین 1366

29 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 18 شهریور 1367

گل تیم استقلال : جعفر مختاری فر 60

گل تیم پرسپولیس : فرشاد پیوس 46

30 - پرسپولیس 4 استقلال 2 (وقت معمولی صفربرصفر) ، 19 اسفند 1367

گل های تیم استقلال ( پنالتی ): جعفرمختاری فر ، رضاحسن زاده

گل های تیم پرسپولیس ( پنالتی ) : مجتبی محرمی ، رحیم یوسفی ، محسن آشوری ، مرتضی کرمانی مقدم

این دیدار از سری مسابقات فوتبال جام حذفی باشگاه های کشور برگزار شد.

31 - پرسپولیس 1 استقلال صفر، 17 آذر 1368

گل تیم پرسپولیس : رضا عابدیان 18

32 - پرسپولیس 1 استقلال 2، 4 خرداد 1369

گل های تیم استقلال : عباس سرخاب 46 ، صمد مرفاوی 72

گل تیم پرسپولیس : نادر میراحمدیان 12

33 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 28 دی 1369

گل تیم استقلال : شاهرخ بیانی 62 - پنالتی

گل تیم پرسپولیس : فرشاد پیوس 75

34 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 4 بهمن 1370

35 - پرسپولیس صفر استقلال 2 ، 15 اسفند 1370

گل های تیم استقلال : صمد مرفاوی 8 ، صادق ورمزیار 15

36 - پرسپولیس صفر استقلال 1، 8 خرداد 1371

گل تیم استقلال : صمد مرفاوی 48

37 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 11 دی 1371

38 - پرسپولیس 2 استقلال 2 (صفربر3)،30 دی 1373

گل های تیم استقلال : صادق ورمزیار 79 - پنالتی ، ادموند اختر 87

گل های تیم پرسپولیس: فرشاد پیوس 51 - پنالتی ، بهزاد داداش زاده 56 این بازی تا دقیقه 88 دو بر دو مساوی بود ، اما به دلیل درگیـــری بازیکنان دوتیم و هجوم تماشاگران به داخل زمین نیمه تمام ماند و درنهایت با رای فدراسیون تیم استقلال 3 برصفر برنده شد.

39 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 7 بهمن 1373

40 - پرسپولیس 1 استقلال 3، 6 مرداد 1374

گل های تیم استقلال : ادموند اختر7 ، صادق ورمزیار 16 - پنالتی ، محمد تقوی 36

گل تیم پرسپولیس : مرتضی کرمانی مقدم 49

41 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 8 دی 1374

42 - پرسپولیس 1 استقلال صفر، 27 مهر 1375

گل تیم پرسپولیس : ادموند بزیک 87

43 - پرسپولیس 3 استقلال صفر، 20 تیر 1376

گل های تیم پرسپولیس : ادموند بزیک 30 ، مهدی مهدوی کیا 71 ، بهنام طاهر زاده 87

44 - پرسپولیس 1 استقلال صفر، 22 آبان 1377

گل تیم پرسپولیس : مهدی هاشمی نسب 45

45 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 20 فروردین 1378

گل پرسپولیس : مهدی هاشمی نسب 3

گل استقلال : فرد ملکیان 43

46 - پرسپولیس 2 استقلال 1، 20 تیر 1378

گل تیم استقلال : سهراب بختیاری زاده 50

گل های تیم پرسپولیس : مهدی هاشمی نسب 12 - پنالتی ،افشین پیروانی 85

47 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 2 مهر 1378

48 - پرسپولیس 2 استقلال صفر، 8 اسفند 1378

گل های تیم پرسپولیس : مهدی هاشمی نسب 7 ، پایان رافت 80

49 - پرسپولیس 2 استقلال 2، 9 دی 1379

گل های استقلال : محمد نوازی 67 ، مهدی هاشمی نسب 86

گل های تیم پرسپولیس : بهروز رهبری فرد 57 - پنالتی ، علی کریمی 89

50 - پرسپولیس صفر استقلال 1 ، 5 اسفند 1379

گل استقلال : علیرضا اکبرپور دقیقه 72

51 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 28 اسفند 1380

گل پرسپولیس : رضا جباری دقیقه 25

گل استقلال : محمد نوازی دقیقه 38 - پنالتی

52 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، 19 اردیبهشت 1381

53 - پرسپولیس 1 استقلال 1، 20 دی ماه 1381

گل استقلال : علی سامره دقیقه 1

گل پرسپولیس : علی انصاریان دقیقه 70 - پنالتی

54 - پرسپولیس 2 استقلال 1، 23 خردادماه 1382

گل های تیم پرسپولیس : یحیی گل محمدی 11 و بهنام ابوالقاسم پور 50

گل تیم استقلال : علیرضا اکبرپور 63

55 - پرسپولیس 1 استقلال 2، 25 مهرماه 1382

گل پرسپولیس : عیسی ترائوره 70

گل های تیم استقلال : علی سامره 8 و محمود فکری 57

56 - پرسپولیس 1 استقلال 1 ، 13 بهمن ماه 1382

گل تیم پرسپولیس : حامد کاویانپور 20

گل تیم استقلال : داود سید عباسی 3

57 - پرسپولیس صفر استقلال صفر، اول آبان ماه 1383

58 - پرسپولیس 2 استقلال 3 ، 7 اسفند ماه 1383

گل های پرسپولیس : شیث رضایی 74 و سهراب انتظاری 77

گل های استقلال تهران :رضا عنایتی 68،محمود فکری 83 و پیروز قربانی 2 90

59 - پرسپولیس صفر استقلال 1 ، 13 آبان ماه 1384

گل استقلال : رضا عنایتی 56

60- استقلال صفر پرسپولیس صفر، 19 اسفندماه 1384

61 - پرسپولیس 2 استقلال 1 ، 12 آبان ماه 1385

گلهای پرسپولیس : مهرزاد معدنچی 23 ، مهرداد اولادی 71 .

گل استقلال : امیرحسین صادقی 17

62 - استقلال 1 پرسپولیس 1، 10 فروردین ماه 1386

گل استقلال : علی علیزاده 43

گل پرسپولیس : علیرضا نیکبخت واحدی 13

63 - استقلال 1 پرسپولیس 1 ، 22 مهرماه 1386

گل استقلال : امید روانخواه 57

گل پرسپولیس : محسن خلیلی 83

64 - پرسپولیس 1 استقلال 1 ، 15 فروردین ماه 1387

گل پرسپولیس : محسن خلیلی 26

گل استقلال : امید روانخواه 4

65 - پرسپولیس 1 استقلال 1 ، 15 مهرماه 1387

گل پرسپولیس: علی کریمی 87

گل استقلال : آرش برهانی 46

66- استقلال 1 پرسپولیس 1 ، 26 بهمن ماه 1387

گل استقلال : مجتبی جباری 67

گل پرسپولیس : مازیار زارع 4 90

67- پرسپولیس 1 استقلال تهران 1، 11مهر ماه 1388

گل پرسپولیس : عادل کلاه کج 51

گل استقلال : فرهاد مجیدی 56

68-پرسپولیس 2 استقلال تهران 1، 14بهمن1388

گل پرسپولیس : هادی نوروزی 37 و کریم باقری 87

گل استقلال : فرهاد مجیدی 16

69- استقلال 1 پرسپولیس صفر ، 23 مهر 1389

گل استقلال : فرهاد مجیدی 1 90

70-پرسپولیس صفر: استقلال یک

گل استقلال: برهانی 43

درمجموع 70 دیدار گذشته، 22 پیروزی برای استقلال، 17 برد برای پرسپولیس و 31 بازی به تساوی انجامیده است.

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا

 

تاريخچه ايراني ها در بوندسليگا

سید سحن نجات

سابقه حضور بازيکنان ايراني در فوتبال آلمان به 53 سال قبل برمي گردد که بيوک جديکار پيراهن تيم ويکتوريا برلين را بر تن کرد.

علي کريمي بازيکن سابق استيل آذين بعد از جدايي از  اين تيم راهي آلمان شد و به تيم شالکه پيوست. کريمي اکنون تنها لژيونر فوتبال ايران در بوندس ليگاست تا ليگ فوتبال آلمان همچنان بازيکن ايراني داشته باشد. وحيد هاشميان آخرين بازيکن ايراني حاضر در اين ليگ بود که در پايان فصل گذشته به ايران بازگشت. در اين گزارش حضور  و عملکرد بازيکنان ايراني در فوتبال آلمان که از دهه 1950 آغاز شد، زير ذره بين رفته است:

اولين بازيکنان ايراني که به آلمان رفتند، از بازيکنان نسل دوم فوتبال ايران بودند که در سال هاي گمنامي فوتبال ايران به آلمان رفتند.بيوک جديکار اولين لژيونر ايراني در فوتبال آلمان بود. بازيکن اسبق تيم ملي ايران در دهه 30 شمسي، پس از بازي دوستانه تيم ملي با ويکتوريا برلين آلمان در تهران مورد توجه اين تيم آلماني قرار گرفت که در آن روزگار براي خود نامي در فوتبال آلمان داشت. جديکار در فصل 58-1957 به آلمان رفت و مدتي را در اين تيم توپ زد و ماهيانه 1500 مارک حقوق مي گرفت. اما به علت درگذشت پدرش به ايران بازگشت و ديگر به آلمان بازنگشت.

پرويز کوزه کناني در همين سال به تيم لورکوزن آلمان پيوست، اما مدت کوتاهي را در تمرينات اين تيم حضور داشت و چند صباحي نيز در کلن تمرين کرد.

محمدرضا عادلخاني بازيکن اسبق تيم ملي و استقلال نيز در دهه 40 شمسي در آلمان بازي مي کرد. او که براي تحصيل به آلمان رفته بود، مدتي در تمرينات تيم آماتور بايرن مونيخ نيز حضور يافت، اما در فصل 67-1966 براي تيم روت وايس اوبرهاوزن در دسته دوم بازي کرد و در 32 بازي 4 گل زد. او سپس راهي تيم واپرتالر شد و دو فصل نيز در واتن شيد توپ زد. عادلخاني سپس در اويل دهه 50 شمسي به ايران بازگشت و در استقلال مشغول بازي شد.

حضور بازيکنان ايراني در فوتبال آلمان تا يک دهه بعد متوقف شد تا اينکه در اوايل دهه 60 شمسي چند تن از بازيکنان ايراني راهي تيم هاي گمنام آلماني شدند که همگي تيمهاي آماتور بودند. همچنين محمود ابراهيم زاده بازيکن ملي پوش نيز ادعا کرده است که 4 سال در وولفسبورگ بازي کرده است، اما مدرکي در بانک هاي اطلاعاتي فوتبال آلمان در اين مورد يافت نشد. البته وولفسبورگ در آن سال ها در دسته چهارم فوتبال آلمان حضور داشته است.

در فصل 87-1986 رضا احدي و حميد عليدوستي دوتن از بازيکنان خوب ملي پوش راهي تيم هاي دسته دومي آلمان شدند. عليدوستي به تيم زالمورر پيوست و در 30 بازي 10 گل زد. احدي اما در تيم روت وايس اسن فقط 8 بازي انجام داد و يک گل به ثمر رساند. نکته عجيب در مورد حضور اين بازيکن در آلمان اين بود که از حضور در تيم ملي محروم شدند و رسانه ها نيز حضور اين دو ايراني را در آلمان بايکوت کردند!

موج سوم حضور ايراني در فوتبال آلمان بعد از درخشش تيم ملي ايران در جام ملتهاي 1996 آغاز شد. علي دايي و کريم باقري به همراه خداداد عزيزي به تيم هاي بوندس ليگا پيوستند که تحول جديدي در فوتبال ايران بود. عزيزي در تيم کلن 5/2 فصل بازي کرد که به يک فصل در دسته يک و 5/1 فصل در دسته دوم اين تيم را همراهي کرد. عزيزي در مجموع 50 بازي و 10 گل براي تيم کلن در کارنامه اش ثبت کرد.

کريم باقري نيز مثل عزيزي 5/2 فصل در تيم آرمينيا بيله فلد بازي کرد و در 51 بازي 6 گل زد. البته او يک فصل را با اين تيم در دسته دوم سپري کرد و با بيله فلد قهرمان بوندس ليگاي 2 شد.

اما علي دايي پس از يک فصل حضور در آرمينيا بيله فلد و زدن 7 گل در 25 بازي مورد توجه هيتسفلد و بکن باوئر قرار گرفت و به بايرن مونيخ پيوست. او در اين تيم قهرماني بوندس ليگا و نايب قهرماني اروپا را تجربه کرد و پس از 23 گل و 6 بازي به تيم هرتابرلين پيوست. دايي در تيم هرتا نيز طي 3 فصل 59 بازي انجام داد و 6 گل زد و با گلزني به چلسي و ميلان در ليگ قهرمانان نام خود را بر سر زبانها انداخت.

حضور بازيکنان ايراني در فوتبال آلمان بعد از جام جهاني 1998 شدت بيشتري گرفت که البته در اين ميان بيشتر ترانسفرهاي انجام شده از سوي باشگاه استقلال ناموفق بود. مهدي پاشازاده در تابستان سال 77 به تيم بايرلورکوزن پيوست و بلافاصله در اين تيم مصدوم شد و نتوانست بازي کند. او فصل بعد به تيم دسته دومي فورتنا کلن رفت ولي در انجا نيز موفقيتي نداشت و فوتبال آلمان را به مقصد اتريش ترک کرد.

داريوش يزداني ديگر ترانسفر فتح الله زاده در پاييز سال 77 بود که راهي بايرلورکوزن شد، اما فقط در تيم آماتور لورکوزن بازي کرد و در تيم اصلي بازي به او نرسيد. يزداني در نيم فصل سال بعد به ايران بازگشت در حالي که فقط يک بازي براي تيم اصلي لورکوزن انجام داده بود.

سرژيک تيموريان ديگر بازيکن استقلال در پاييز سال 77 به تيم دسته دومي ماينس رفت ، اما طي دو فصل فقط 6 بار در ترکيب اين تيم قرار گرفت.

سيروس دين محمدي نيز در فصل 2000/1999 به تيم ماينس پيوست و طي يک فصل 28 بازي در ترکيب اين تيم قرار گرفت، اما قراردادش تمديد نشد و به استقلال بازگشت.

مهدي مهدوي کيا در زمستان 77 به تيم بوخوم پيوست و از همان اولين روزهاي حضورش در آلمان درخشيد. مهدوي کيا در تيم بوخوم 12 بازي انجام داد و 3گل زد. او از سال 1999 تا 2007 در تيم هامبورگ حضور داشت و طي 208 بازي در بوندس ليگا 26 گل هم زد و البته پاس هاي گل بي شماري نيز در کارنامه اش ثبت شد. او با هامبورگ در مسابقات اروپايي درخشيد و در جام اينترتوتو، جام يوفا و ليگ قهرمانان به ميدان رفت. کيا 5/2 فصل نيز در تيم اينتراخت فرانکفورت توپ زد که در آخرين فصل نتوانست براي اين تيم بازي کند و در نيم فصل زمستاني از فوتبال آلمان جدا شد و به ايران بازگشت. مهدوي کيا با 252 بازي در بوندس ليگا رکوردار حضور يک بازيکن ايراني در اين مسابقات است.

وحيد هاشميان ديگر بازيکن ايراني بود که در سال 1999 به هامبورگ پيوست، اما پس از دو فصل ناموفق در اين تيم به بوخوم رفت و در اولين فصل حضورش در اين تيم درخشيد و با گلهاي او بوخوم به بوندس ليگا بازگشت. او طي 3 فصل حضور در اين تيم 34 گل زد که 26 گل در دسته اول بود. در سال 2004 به بايرن مونيخ پيوست و در اين تيم هم توفيق زيادي نداشت اما قهرماني بوندس ليگا و جام حذفي را تجربه کرد. وحيد در سال 2005 به هانوفر رفت که چهارمين تيم او در آلمان محسوب مي شد.  او دو فصل آخر فوتبالش در المان را با بوخوم سپري کرد و در مجموع طي 208 بازي در بوندس ليگا 38 گل زد که بهترين گلزني ايراني تاريخ بوندس ليگا محسوب مي شود. وحيد در 21 بازي دسته دوم نيز 8 گل براي بوخوم زد.

در فاصله اين سال ها چند بازيکن ايراني ديگر نيز حضور نصف و نيمه اي را در بوندس ليگا داشتند. رسول خطيبي در فصل 2000/1999 حضور کوتاه مدتي در تيم هامبورگ داشت. عليرضا منصوريان از سال 2000 تا 2002 در تيم سن پائولي توپ زد که فقط 15 بار براي اين تيم به ميدان رفت. محرم نويدکيا نيز يک نيم فصل در سال 2005 براي بوخوم بازي کرد و هادي مهدوي کيا نيز در سال 2001 مدتي را در تيم آماتور هامبورگ حضور داشت که البته براي اين تيم اصلاً بازي نکرد.

علي کريمي در سال 2005 به تيم بايرن مونيخ پيوست و سومين بازيکن ايراني تاريخ اين باشگاه شد. نکته جالب اينکه بر خلاف دايي و هاشميان، کريمي در زمان پيوستن به بايرن مونيخ سابقه اي در فوتبال آلمان نداشت. کريمي در اواسط فصل مصدوم شد و حدود 2 ماه خانه نشين شد. او در جام جهاني 2006 نيز در فرم مطلوبش نبود و حضور ناموفقي در جام جهاني داشت. کريمي فصل بعد در بايرن بيشتر نيمکت نشين بود و طي دو فصل 33 بازي در بوندس ليگا انجام داد و 3 گل زد. کريمي در ليگ قهرمانان نيز براي بايرن بازي کرد و گل زد.

موضوعات مرتبط: تاریخچه باشگاه های دنیا